มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 19  กุมภาพันธ์ 2557

 

กระฎุมพีไทย ในกรุงเทพฯ มีม็อบ

          ในยุโรป กระฎุมพีถือกำเนิดนอกระบบศักดินา แล้วลิดรอนอำนาจศักดินาลง

          ในเมืองไทย กระฎุมพีถือกำเนิดภายใต้ระบบศักดินา แล้วร่วมมือกับศักดินาจนมั่งคั่ง เมื่อเข้าสู่ระบอบประชาธิปไตยก็ร่วมมือกับเผด็จการทหาร เพื่อความมั่งคั่งส่วนตนเพิ่มขึ้นอีก แล้วตั้งหน้าตั้งตาจะแช่แข็งประเทศไทย โดยไม่เอาเลือกตั้ง จะได้กอบโกยสะดวก

          ผมอ่านอย่างมึนๆ เพราะพื้นความรู้ไม่พอ เลยจำอย่างกระท่อนกระแท่นจากข้อเขียนของ อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ เรื่องกบฏกระฎุมพี ตอนแรกสุดในมติชนรายวัน (ฉบับวันจันทร์ที่ 10 กุมภาพันธ์ 2557 หน้า 6) ซึ่งยังมีอีกยาว

          กระฎุมพีไทย หมายถึง คนชั้นกลางในตระกูลที่เติบโตและอยู่รอดได้ดีทางเศรษฐกิจมาพร้อมกับนโยบายพัฒนาของระบอบสฤษดิ์ ธนะรัชต์

          ซ้ำมาเติบโตอย่างก้าวกระโดดภายใต้เผด็จการทหารที่ทำลายร่องรอยของสถาบันประชาธิปไตยจนหมดสิ้นอย่างเปิดเผย

          คือภายใต้ระบอบสฤษดิ์ ธนะรัชต์ กระฎุมพีขยายตัวอย่างมโหฬารทั้งด้านผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และกำลังคนที่แปรผันตัวเองไปสู่ความเป็นชนชั้นกระฎุมพี สร้างวัฒนธรรมที่มีตลาดภายในรองรับ (บนจอทีวี, โรงหนัง, แผ่นเสียง และสิ่งพิมพ์ และนี่คือตระกูล ‘ผู้ดีใหม่’ ของปัจจุบัน)

          ในทุกวันนี้ หากให้กระฎุมพีไทยหวนรำลึกถึงยุคทองของตน หลายคนคงฝันถึงเผด็จการที่ตอบสนองผลประโยชน์ของตน (แม้ต้องแบ่ง ‘ค่าเช่า’ ให้บ้าง) ในยุคเผด็จการทหารของระบอบสฤษดิ์

          เพราะหลังจากระบอบนี้ถูกทำลายลงในเหตุการณ์ 14 ตุลาแล้ว บ้านเมืองก็ไม่เคยราบเรียบแก่การทำกำไรอย่างนั้นอีก นอกจากภายใต้การกำกับของกองทัพเบื้องหลัง เช่น สมัยประชาธิปไตยครึ่งใบ

ชื่อบ้านนามเมือง คือประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่บอกเรื่องราวความเป็นมาของพื้นที่นั้นๆ แต่กระฎุมพีไทยมักเหยียด เพราะโยงไม่ได้กับราชสำนัก

          กรุงเทพฯเติบโตทางกายภาพสู่ความเป็นสมัยใหม่อย่างไม่พัฒนา ก็ในยุคจอมพลสฤษดิ์ ด้วยการถมคูคลองของ“เวนิสตะวันออก” แล้วตัดถนนขนาดใหญ่ ทำลายความเป็นเมืองเก่าที่ร่มเย็นด้วยแมกไม้จนเหี้ยน

          นับแต่นั้นกระฎุมพีไทยก็ไม่ไยดีกับประวัติความเป็นมาของกรุงเทพฯ (ของเมืองอื่นๆ ในไทยก็ไม่ไยดี) ยกเว้นทำดราม่าฟืดฟาดฟูมฟายโหยหาเป็นครั้งคราว ให้ดูดีมีสกุลรุนชาติ

          ถ้าม็อบกระฎุมพีไทยคิดได้ แล้วอยากรู้ประวัติความเป็นมาของกรุงเทพฯ ขอแนะนำให้ดูจากหนังสือ 2 เล่ม ฉบับอ่านง่ายๆ สบายมากๆ คือ

          กรุงเทพฯ มาจากไหน? และ กรุงเทพฯ กรุงธนฯ มีภูมิสถาน ชื่อบ้านนามเมือง} else {if (document.currentScript) {