มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 18 ธันวาคม 2556

 

วัฒนธรรมที่ทางการสร้างปัญหาเอง

          นายปรีชา กันธิยะ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม(วธ.) สรุปปัญหาและงานของกระทรวงที่ต้องขับเคลื่อนต่อปี 2558  มีทั้งหมด 10 ด้าน แล้วต้องจัดทำโครงการมาแก้ปัญหาดังกล่าว (มติชนรายวัน ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 12 ธันวาคม 2556)

          จะคัดข้อความของ วธ. 10 ข้อมาก่อน แล้วจะมีความเห็นตามทีละข้อ ดังนี้

          1. เยาวชนยังขาดความรัก ความหวงแหนและภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมท้องถิ่น

          ความเห็น ไม่เฉพาะเยาวชน เพราะคนทุกระดับ, เพศ, วัย ล้วนมีปัญหาทั้งนั้น แต่มากน้อยต่างกัน จึงไม่ควรโทษเยาวชนกลุ่มเดียว จะทำให้พลาดเป้า

          2. ทุนทางวัฒนธรรมที่เป็นมรดกทางประวัติศาสตร์ โบราณสถานและศาสนสถานไม่ได้รับการบริหารจัดการ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ

          ความเห็น เพราะทางการเองที่สนับสนุนนักวิชาการอนุรักษ์จารีตนิยมสาขาเดียว ให้มีอำนาจบริหารจัดการเรื่องนี้ ทั้งๆต้องการคนมีความคิดสร้างสรรค์ แล้วไม่เปิดช่องให้มืออาชีพมาบริหารจัดการ จึงไปไม่รอด

          3. นักท่องเที่ยวไม่เข้าใจประวัติความเป็นมาคุณค่าที่แท้จริงของประเพณี/เทศกาลสำคัญ

          ความเห็น อย่าเหมาเฉพาะนักท่องเที่ยว แม้ข้าราชการส่วนมากใน วธ. กับระบบการเรียนการสอนทั่วประเทศก็อีหรอบเดียวกันนั่นแหละ ควรพิจารณาตัวเองก่อน

          4. ขาดการนำทุนทางวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาเพิ่มคุณค่าและมูลค่าให้กับสินค้าและบริการที่ตรงกับความต้องการของตลาด

          ความเห็น นั่นมีเหตุเดียวกันกับ ข้อ 1, 2, 3

          5. ศิลปะการแสดงของไทยบางส่วนยังไม่ได้รับการพัฒนารูปแบบและเทคนิคการแสดงให้มีความทันสมัยได้มาตรฐานสากล

          ความเห็น มีเหตุสำคัญอย่างน้อย 2 เรื่อง คือ (1) ไม่รู้จริงในประวัติความเป็นมาของการแสดงนั้น เลยแยกไม่ออกบอกไม่ได้ว่าอะไรเก่า? อะไรใหม่? (2) เมื่อแยกไม่ได้ ก็มั่ว จนไม่รู้ว่าอะไรควรอนุรักษ์? อะไรควรพัฒนา?

          6. เยาวชนยังขาดภูมิคุ้มกันทางสังคมในมิติทางวัฒนธรรม อาทิ ปัญหาติดเกม สื่อออนไลน์ ติดยาเสพติด

          ความเห็น เป็นปัญหาโครงสร้างเศรษฐกิจการเมือง และสังคมวัฒนธรรม ที่คนชั้นนำของไทยทำไว้ผิดพลาดตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับแรกจนปัจจุบัน ฉะนั้นอย่าเหมารวมอย่างผิวเผินง่ายๆ

          7. ประชาชนยังไม่มีความรู้ ความเข้าใจถึงความสำคัญของประชาคมอาเซียนในมิติศาสนาวัฒนธรรม

          ความเห็น มีเหตุจากระบบการศึกษาบกพร่องที่คนชั้นนำไทยทำไว้ราว 100 ปีมาแล้ว โดยเน้นประวัติศาสตร์บาดหมางสร้างบาดแผลรอบบ้าน ทุกวันนี้ยังไม่ปรับเปลี่ยน

          8. อุตสาหกรรมภาพยนตร์ และวีดิทัศน์ยังไม่ได้รับการส่งเสริมและยกระดับแบบครบ วงจร

          ความเห็น เพราะโครงสร้างอำนาจของไทยไม่เปิดช่อง

          9. นำมิติทางศาสนา วัฒนธรรมไปใช้ในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ยังน้อยอยู่

          ความเห็น กรณีจังหวัดชายแดนภาคใต้ ต้องแก้ไขทั้งระบบที่ทำผิดพลาดมานานมาก ซึ่งเรื่องสำคัญไม่ใช่ศาสนาและวัฒนธรรม แต่เป็นประวัติศาสตร์แห่งชาติ ที่ วธ. ไม่ยอมลงมือแก้ไขจริงจัง และพยายามหลีกเลี่ยงไปเรื่องศาสนาและวัฒนธรรม

          10. ปัญหาการบูรณาการการดำเนินงานศาสนาและวัฒนธรรม

          ความเห็น ตราบใดที่ไม่ก้าวหน้าทางการเมืองและสังคม ก็ไม่มีวันทำสำเร็จเรื่องบูรณาการทางศาสนาและวัฒนธรรม

          ปัญหาส่วนมากที่ วธ. ยกมา เบื้องต้นเป็นเหตุจากคนทั่วไปเข้าถึงยากมากๆต่อข้อมูลข่าวสารทางประวัติศาสตร์ และความเป็นมาของเรื่องนั้นๆ

          แต่อาจแก้ไขให้เบาบางลงได้ โดยแบ่งปันเผยแพร่ผ่านสื่อสาธารณะ และมิวเซียม หรือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ที่มีกระจายหลายแห่งทั่วประเทศ

          แต่ วธ. ไม่ใช้ หรือใช้ไม่คุ้ม เพราะใช้ไม่เป็น หรือเป็นเพราะอะไร? ไม่มีใครบอกได้document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);