มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 20 พฤศจิกายน 2556

 

โรงเรียน หรือโรงอะไร?

         “มหาวิทยาลัยถูกอำนาจรัฐ และพลังอนุรักษ์ ดัดแปลงให้เป็นเพียงโรงเลี้ยงเด็กของชนชั้นกลาง” อ. เสกสรรค์ ประเสริฐกุล ปาฐกถา 40 ปี 14 ตุลา ที่ ม. ธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

         ถ้ามหาวิทยาลัยเป็นเพียงโรงเลี้ยงเด็กของชนชั้นกลาง อยากรู้ว่าโรงเรียนประถม, มัธยม เป็นโรงอะไร? เป็นโรงเลี้ยงบ่าวไพร่ (ของมูลนาย) ได้ไหม?

         “ครูบางคนยังคิดว่าตัวเองเป็นนาย นักเรียนเป็นบ่าว เด็กพูดอะไรก็ไม่ได้ จนทำให้เด็กเบื่อหน่ายที่จะมาเรียน” นายอานันนท์ ปันยารชุน กล่าวเปิดการเสวนาฯ ที่โรงเรียนศรีวิกรม์ กรุงเทพฯ เมื่อเร็วๆ นี้

         ท่านอานันท์ไม่ได้พูดว่าโรงเรียนเป็นเหมือนโรงเลี้ยงบ่าวไพร่ แต่ครูบางพวกทำตัวเป็นเจ้าขุนมูลนาย แล้วมองเห็นนักเรียนเป็นบ่าวไพร่ ถ้าไม่เชื่อก็ให้แอบๆ ไปดูโรงเรียนสอนร้องๆ รำๆ ไทยๆ

 

ซื้อฮาร์ดแวร์ ไม่สนซอฟต์แวร์

         การศึกษาแบบเถรวาทไทยในวัฒนธรรมเจ้าขุนมูลนาย เน้นวัตถุทางการศึกษาและอาคารสถานที่ มากกว่าความรู้เท่าทันโลกและชีวิต

         มีประเด็นอื่นๆ อีก อยู่ในคำกล่าวเปิดงานทางการศึกษาเมื่อเร็วๆ นี้ แล้วมีรายงานข่าวในไทยรัฐ (ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 14 พฤศจิกายน 2556 หน้า 15) จะคัดมาให้อ่านทั้งหมดโดยไม่ตัดทอน ดังนี้

         เมื่อวันที่ 13 พ.ย. ที่โรงเรียนศรีวิกรม์ นายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี กล่าวตอนหนึ่งในระหว่างเป็นประธานเปิดการเสวนาทางวิชาการเรื่อง “ก้าวใหม่การศึกษาไทยไปสู่ AEC” ว่า

         ศธ. เป็นเหมือนลูกเมียน้อย มีการเปลี่ยนแปลงรัฐมนตรีทุกปี บางปีหลายคนและคนที่เข้ามาเป็นรัฐมนตรีก็ไม่โดดเด่น ไม่รู้มีความรู้ความเข้าใจระบบการศึกษาดีแค่ไหน

         เราพยายามปฏิรูปการศึกษามานานนับ 20 ปี แต่ก็ยังมองไม่ออกว่าปัญหาของการศึกษาไทยที่แท้จริงนั้นอยู่ที่ไหน

         ซ้ำร้ายเรากลับปฏิรูปการศึกษาโดยหันไปเน้นแต่ฮาร์ดแวร์หรือวัตถุสิ่งก่อสร้าง ซึ่งใครจะทำอะไรก็ได้ แต่ไม่เคยสนในเรื่องซอฟต์แวร์ หรือการส่งเสริมทักษะความรู้ต่างๆ ที่เด็กควรจะได้รับรู้อย่างแท้จริง

         สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ถือเป็นเรื่องที่ผิดมากๆ อยากให้สังคมไทยวิพากษ์วิจารณ์ว่าประเทศไทยควรปฏิรูปการศึกษากันอย่างไร เพราะขนาดประเทศสหรัฐอเมริกาและอังกฤษเขาเองยังต้องปฏิรูปการศึกษา ดังนั้นหากเราไม่ปฏิรูปอย่างจริงจังประเทศไทยแย่แน่ๆ

         “ผมเศร้าใจที่ ศธ. ไม่เคยพูดถึงเรื่องคุณภาพ และทักษะการสอนของครู จะทำอย่างไรให้เด็กอยากมาโรงเรียนเพราะอยากมาเรียนกับครู”

         “ครูบางคนยังคิดว่าตัวเองเป็นนาย นักเรียนเป็นบ่าว เด็กพูดอะไรก็ไม่ได้ จนทำให้เด็กเบื่อหน่ายที่จะมาเรียน”

         “และยังมีครูอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่มั่นใจว่าตนเองมีทักษะความรู้เพียงพอที่จะสอนเด็กได้ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ ศธ. จะต้องเร่งปรับปรุงคุณภาพของครูพร้อมกันทั้งระบบ ทั้งเรื่องเงินเดือน ทักษะการสอน การยกฐานะให้ครูมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น”

         “ขณะเดียวกันก็ต้องหันมามองด้วยว่าหลักสูตรที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเหมาะสมหรือไม่ ต้องนำมาพิจารณาให้รอบคอบก่อนที่จะปฏิรูป” นายอานันท์กล่าว