มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 23 ตุลาคม 2556

 

เส้นทางวัฒนธรรม ท่องประวัติศาสตร์

          ท่องเที่ยวทางเลือก เป็นการศึกษาทางเลือกหรือการศึกษาตามอัธยาศัย ที่มีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง

          ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เป็นท่องเที่ยวทางเลือกอย่างหนึ่ง ที่รัฐบาลควรสนับสนุนให้มีมากขึ้น ควบคู่กับการท่องเที่ยวกระแสหลักที่สร้างความมั่งคั่งล้นพ้น

          เที่ยว 10 เส้นทางวัฒนธรรม ท่องประวัติศาสตร์ (เล่มละ 250 บาท) เป็นคู่มือเบื้องต้นไปท่องเที่ยวทางเลือกตามอัธยาศัย

          ขณะเดียวกันก็เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ท้องถิ่นอย่างรื่นรมย์ด้วย

 

ของฝากเด็ด 77 จังหวัด

          ผลิตภัณฑ์ชุมชนมีทุกหนทุกแห่ง ล้วนแสดงประวัติความเป็นมาของชุมชนท้องถิ่นนั้นๆ เป็นเครื่องมืออีกอย่างหนึ่งเพื่อเข้าถึงประวัติศาสตร์ชุมชนท้องถิ่น

          ที่สำคัญคือเป็นของฝากก็ได้ บางอย่างกินได้อร่อยดีด้วย

          ของฝากเด็ด 77 จังหวัด (เล่มละ 150 บาท) เป็นคู่มือซื้อของฝาก ขณะเดียวกันก็เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

 

พิธีกรรมเกี่ยวกับช้าง

          ชาวกูยอาเจียง หมายถึงชาวกูยที่ดำรงชีพด้วยการจับช้าง ฝึกช้าง และเลี้ยงช้าง ที่ ต. กระโพ อ. ท่าตูม จ. สุรินทร์

          มีผู้ตั้งคำถามว่าพิธีกรรมโบราณเกี่ยวกับช้างที่สืบเนื่องถึงปัจจุบันมาจากไหน? เมื่อไร?

          พิธีกรรมเกี่ยวกับช้าง เป็นพิธีในศาสนาผีดั้งเดิมดึกดำบรรพ์สุวรรณภูมิอุษาคเนย์ แรกมีราว 3,000 ปีมาแล้ว ดูหลักฐานได้จากภาพเขียนสีรูปช้างขนาดโตสุดที่ผาแต้ม อ. โขงเจียม จ. อุบลราชธานี

          (เจียม ในชื่อโขงเจียม เป็นคำกลายจาก เจียง แปลว่า ช้าง คำเดียวกับเจียงในชื่อชาวกูยอาเจียง หมายถึง ชาวกูยเลี้ยงช้าง)

          คล้ายกับจะบอกว่ายุคนั้นคนยกย่องช้างเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ เป็นเจ้าป่า และเป็นเจ้าในพิธีกรรมทุกอย่าง แล้วน่าเชื่อว่าเป็นต้นเหตุให้คนในชมพูทวีป(อินเดียใต้)ยุคต่อมาสร้างรูปเคารพมีเศียรเป็นช้างเรียกพระคเณศ

ช้างมีขนาดโตสุด บนภาพเขียนสีราว 3,000 ปีมาแล้ว ลายเส้นจาลองจากภาพเขียนสีที่ผาแต้ม อ. โขงเจียม จ. อุบลราชธานี มีคนใส่หน้ากากหัวสามเหลี่ยม แล้วคลุมร่างกายด้วยวัสดุคล้ายฟางหญ้าให้ต่างจากปกติ (เคยเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าเป็นรูปตุ้มจับปลา แต่ที่จริงเป็นรูปคนใส่หน้ากากหัวสามเหลี่ยม) ชุมนุมกันในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์เพื่อขอฝน และขอความมั่งคั่งให้เผ่าพันธุ์ พร้อมด้วยรูปสัตว์สัญลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์อื่นๆ เช่น เต้า, ปลา, ฯลฯ

          ภาษาในพิธีกรรมเกี่ยวกับช้าง สืบเนื่องมานานมากนับหลายพันปี จนทุกวันนี้จึงฟังไม่ออกว่าเป็นภาษาตระกูลอะไรแน่? แต่เชื่อกันว่าเป็นภาษาร่วมพื้นเมืองดั้งเดิมในภูมิภาคนี้เอง

          กูย เป็นคำเดียวกันและความหมายเดียวกันกับคำว่า กวย, โกย หมายถึง คนกลุ่มหนึ่งที่พูดตระกูลภาษามอญ-เขมร

          มีหลักแหล่งดั้งเดิมอยู่ลุ่มน้ำโขง, ชี, มูล มีศูนย์กลางที่จำปาสักในลาว และโดยมีรัฐของตนเองชื่อรัฐโคตรบอง เป็นผู้มีส่วนสร้างปราสาทพระวิหารในกัมพูชา และปราสาทวัดพูในลาว

          ชำนาญการค้าเกวียนทางไกลไปถึงพระนครศรีอยุธยา ยุคต้นอยุธยา จึงมีชื่อกวยรวมอยู่กับพ่อค้านานาชาติในกฎหมายอาชญาหลวงที่ตราขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1976 นับเป็นบรรพชนคนไทยด้วย (อ่านรายละเอียดได้ในหนังสือบุรีรัมย์ มาจากไหน? สำนักพิมพ์ แม่คำผาง พ.ศ. 2553 หน้า 118)