มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 25 กรกฎาคม 2556

 

          กรุงเทพฯ มีกำเนิดและพัฒนาการจากชุมชนหมู่บ้าน ที่อยู่บนเส้นทางคมนาคมสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา

          ชุมชนหมู่บ้านสำคัญที่สุดชื่อ บางกอก เป็นที่รับรู้ทั่วโลกว่า Bangkok อยู่บริเวณปากคลองบางกอก ซึ่งเป็นคลองเล็กๆ เชื่อมคอคอดแม่น้ำอ้อมตามแนวเหนือใต้

          เมื่อขุดขยายคลองบางกอกให้กว้างจนกลายเป็นแม่น้ำ (ระหว่างหน้าศิริราชถึงหน้าวัดอรุณฯ) คลองบางกอกกับชุมชนบางกอกก็หายไป แต่ยังเหลือชื่อเป็นเค้าอยู่กับแม่น้ำอ้อมที่แคบลงเป็นคลอง คือ คลองบางกอกน้อย-คลองบางกอกใหญ่

          ถ้าพิจารณาจากสภาพปัจจุบัน จะเห็นว่าบริเวณบางกอกมีสัณฐานคล้ายเกาะ ที่ล้อมรอบด้วยทางน้ำ คือ คลองบางกอกน้อย-คลองบางกอกใหญ่-แม่น้ำเจ้าพระยา

          อาจสมมุติเรียกบริเวณนี้ว่าเกาะบางกอก คู่กับ เกาะกรุงรัตนโกสินทร์

          เกาะกรุงรัตนโกสินทร์มีกฎหมายและมีคณะกรรมการควบคุมดูแลสภาพแวดล้อมทางศิลปวัฒนธรรม มิให้ถูกรุกล้ำทำลาย

          เกาะบางกอก ก็ควรมีกฎหมายและมีคณะกรรมการเช่นเดียวกัน

          แล้วควรมี บางกอกมิวเซียม Bangkok Museum อยู่บริเวณเกาะบางกอก เพื่อจัดแสดงประวัติศาสตร์สังคมวัฒนธรรมบอกความเป็นมาของแม่น้ำเจ้าพระยา, ชุมชนบางกอก, เมืองพระประแดง ที่คลองเตย, และชุมชนต่างๆ ที่จะเติบโตเป็นกรุงธนบุรีและกรุงรัตนโกสินทร์ทุกวันนี้

          พวกผู้บริหาร กทม. มักแสดงตนเป็น“คนดี” มีความรู้ศิลปวัฒนธรรม และความเป็นมาของ กทม. ดีกว่าชาวบ้านในชุมชน จึงดูถูกเหยียดหยามชาวบ้านว่าไม่มีสำนึกรักชุมชน แล้วเป็นอุปสรรคต่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชุมชน กทม.

          แท้จริงแล้วกลับกัน เพราะพวกผู้บริหาร กทม. เหล่านั้นต่างหาก บกพร่องสำนึกทางประวัติศาสตร์สังคมวัฒนธรรมของชุมชนหมู่บ้าน ถ้าพวกนี้จะมีอยู่บ้างก็คือสำนึกทางประวัติศาสตร์ราชธานี ว่ากรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เลยมองไม่เห็นหัวชาวบ้าน และขาดสำนึกประวัติศาสตร์สังคม ว่ากรุงเทพฯมีกำเนิดและพัฒนาการจากชุมชนหมู่บ้านชื่อบางกอก จึงไม่เคยคิดจะสร้างบางกอกมิวเซียม หรือแม้กรุงเทพฯมิวเซียม เพื่อบอกเล่าความจริงซึ่งมีหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีสนับสนุน เลยพากันดูแคลนชาวบ้านว่าไม่รู้วัฒนธรรมความเป็นมาของชุมชนซึ่งบกพร่องเหมือนตนและคนอื่นๆ ที่มีอำนาจใน กทม.

          นี่แหละพวกผู้บริหารประเภท “กลกบเกิดอยู่ใน สระจ้อย” ที่ไม่ค่อยได้อ่านหนังสือดี แต่มีอำนาจบริหารเมืองหนังสือโลก}