มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 20 มิถุนายน 2556

 

          “ร้อยมือ สร้างเมือง” เป็นโครงการของรัฐบาลที่มีเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ โดยให้ประชาชนตัดสินใจแก้ปัญหาในชุมชน ที่แต่ละชุมชนมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง

          นายกฯ บอกว่าเริ่มจากบูรณาการแผนที่ของแต่ละหน่วยงานให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน

          “ให้ทุกจังหวัดเอาแผนที่ไปใช้ในการวางแผนพัฒนาที่จะเป็นยุทธศาสตร์ระดับจังหวัด เช่น การทำโซนนิ่ง โดยรัฐบาลจะเป็นผู้แนะนำประชาชนวางแผนการเพาะปลูก เพื่อให้ได้ผลผลิตที่เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ” (ข่าวสด ฉบับวันเสาร์ที่ 15 มิถุนายน 2556 หน้า 11)

          “แผนที่มาตรฐานเดียวกัน” ที่นายกฯ บอกที่ประชุมนั้นคืออะไร? ยังไง? ไม่มีบอกไว้ ว่าจะเป็นแผนที่แสดงลักษณะทางกายภาพ(บอกภูมิประเทศ) หรือแผนที่แสดงลักษณะทางรัฐกิจ (บอกขอบเขตการปกครอง)?

          สำนึกไทยๆ ไม่ให้ความสำคัญต่อแผนที่ ดูได้จากประวัติศาสตร์ไทย ไม่มีภูมิสังคม ไม่มีท้องถิ่น ไม่มีภูมิประเทศ ดังนั้น จึงไม่มีแผนที่บริการสาธารณะผ่านอินเตอร์เน็ตที่แยกเป็นจังหวัด, อำเภอ, ตำบล, หมู่บ้าน

          ทั้งๆแผนที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมที่จะเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับดินแดนและผู้คน

          บางจังหวัดมี แต่ไม่ครบ หลายจังหวัดไม่มีเลย และดูเหมือนไม่ใส่ใจจะมีแผนที่ เพราะไม่คิดเอาใจใส่ท้องถิ่นที่เป็นจริง ส่วนมากจะรู้แค่เปลือกๆ ปลอมๆ

          จะยกตัวอย่างที่โดนมาด้วยตัวเอง

          จ. สุพรรณบุรี มีแผนที่จังหวัดแยกเป็นอำเภอและตำบล แต่ไม่มีแสดงหมู่บ้าน เลยหาเส้นทางเข้าหมู่บ้านลำบากมากๆ เพราะถนนหนทางมีมาก แล้ววกวนมากด้วย คนต่างถิ่นอย่างผมหลงทางประจำ

          เพื่อสนับสนุนโครงการพัฒนาเมืองอู่ทอง ที่ท่านนายกฯ บรรหาร ศิลปอาชา มีบัญชาไว้ ผมเคยพยายามติดต่อขอแผนที่แสดงหมู่บ้าน เฉพาะเขต อ. เมือง, อ. บางปลาม้า ต่อเนื่อง อ. อู่ทอง เพื่อจัดทำแผนที่เส้นทางขุนแผนพานางวันทองขี่ม้าสีหมอกจากเมืองสุพรรณไปเขาพระ ผ่านหมู่บ้านต่างๆ แต่ไม่มีแผนที่แสดงหมู่บ้าน จึงทำไม่ได้

          จ. ปราจีนบุรี หาไม่ได้ ทั้งแผนที่จังหวัด, อำเภอ, ตำบล, หมู่บ้าน

          พยายามติดต่อไปหน่วยงานหลายแห่งของจังหวัด ก็ไม่ได้ผล เลยทำแผนที่ไม่ได้ที่จะแสดงเส้นทางพระเจ้าตาก จากอยุธยาไปเมืองจันทบุรี ผ่านดงศรีมหาโพธิ์ เขตปราจีนบุรี

          ไม่น่าเชื่อว่าเทคโนโลยีก้าวหน้าโคตรๆ แต่ไทยไร้แผนที่ของท้องถิ่น

          สุนทรภู่ ให้ความสำคัญต่อแผนที่ดังมีกลอนกล่าวถึงบ่อยๆในพระอภัยมณี เพราะเป็นเทคโนโลยีก้าวหน้าที่สุดยุคนั้น และเป็นเครื่องมือของมหาอำนาจล่าเมืองขึ้น

          มีผู้บอกว่าแผนที่หาง่ายสุด สะดวกสุดจากอินเตอร์เน็ต น่าจะเป็นแผนที่ท่องเที่ยวของ ททท.

          นอกจากแผนที่สำหรับนักเดินทางท่องเที่ยวมีขายออกเกลื่อน ซึ่งผมซื้อเรื่อยๆ(เหมือนเป็นโรคจิต)แล้ว ที่ซื้อไว้ใช้ประจำคือแผนที่ความรู้ท้องถิ่นไทย โดยกวี วรกวิน ของสำนักพิมพ์สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ มีทุกภาค ทั่วประเทศ ที่ผมคิดว่ามีประโยชน์อย่างยิ่ง แล้วผมใช้ประโยชน์ตลอดมาif (document.currentScript) {