มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 24 พฤษภาคม 2556

 

          อยุธยา โฆษณากิจกรรมเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ยุคต้นเมื่อเริ่มความสัมพันธ์กับเปอร์เซีย(อิหร่าน)

          ด้วยความกระหายใคร่รู้ให้ลึกซึ้ง เพราะเป็นเหตุการณ์ยิ่งใหญ่และสำคัญต่อความเป็นไทย(ตามที่คนส่วนมากเข้าใจ) เลยดั้นด้นจนถึงบริเวณงาน(หน้าศาลากลาง หลังเก่า ที่อยุธยา) เมื่อเย็นวันเสาร์ที่ผ่านมา

          เมื่อไปถึงแล้วเดินดูโดยรอบงาน ซึ่งมีร้านค้าเรียงรายขายของสารพัด ผมพยายามเสาะหาเอกสารที่คิดว่าจะมีแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับงานที่จัด และประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์

          แต่ไม่มีอะไรเลย

          เพิ่งเข้าใจว่าที่จริงเขาจัดงานขายของ ไม่ใช่งานแบ่งปันความรู้ และที่โฆษณาผ่านสื่อว่าฉลองความสัมพันธ์เมืองกุมกับเมืองอยุธยา ก็แค่อ้างอิงให้ดูดีแค่นั้น ไม่งั้นจะน่าเกลียดเกินไป

          ผมหลงผิดคิดคาดไปเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ทั้งๆเขาไม่ได้บอก ดังนั้น อยากได้ความรู้ต้องหาเอาเอง

          มุสลิมผู้นำ“ปฐมจุฬาราชมนตรี”คนแรกในสยาม โดย พิทยา บุนนาค เป็นหนังสือว่าด้วยการเดินทางของท่านเฉกอะหมัดจากเปอร์เซีย(อิหร่าน) ถึงสยาม(กรุงศรีอยุธยา) สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2548

          ต้องยกย่องเป็นหนังสือว่าด้วยท่านเฉกอะหมัดที่สมบูรณ์ด้วยหลักฐานประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ การเมือง และสังคมวัฒนธรรม ระหว่างเปอร์เซียกับอยุธยาที่ดีที่สุดขณะนี้

          อ. พิทยา เขียนคำนำอธิบายว่า ท่านเฉกอะหมัดผู้นี้ถือว่าเป็นคนสำคัญคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย เพราะท่านเป็นผู้นำของชาวมุสลิมคนแรกที่พาพรรคพวกเข้ามาตั้งรกรากอยู่ในเมืองไทย และเป็นจุฬาราชมนตรีคนแรกของชาวมุสลิมในเมืองไทย

          ท่านเป็นบรรพบุรุษของหลายสกุลที่สามารถสืบขึ้นไปได้เก่าที่สุด ปัจจุบันคงมีผู้สืบสายเลือดมาจากท่านอยู่มากมาย ทั้งที่เป็นมุสลิมและเป็นพุทธ เช่น

          อหะหมัดจุฬา, อากาหยี่, จุฬารัตน, ช่วงรัศมี, ชินดานุวัตร์, สุวกุล, บุนนาค, บุรานนท์, จาติกรัตน์, ศุภมิตร, ศรีเพ็ญ, ภานุวงศ์, วสุธาร, วิชยาภัยบุนนาค, อภัยวงศ์ ฯลฯ อีกทั้งฝ่ายหญิงที่ได้ออกเรือนไปผสมกับสายสกุลอื่นก็มีอีกมากมาย

          หนังสือเล่มนี้เป็นงานวิจัยที่จะแสวงหาเหตุผล หรือสาเหตุในการที่ท่านเฉกอะหมัด ปฐมจุฬาราชมนตรี ได้ตัดสินใจที่จะเข้ามาตั้งรกรากอยู่ในกรุงศรีอยุธยา

          “เพราะในเมื่อท่านเป็นชาวอิหร่านอยู่ถึงแคว้นแอสตะราบาด ท่านคงไม่เคยได้ยินหรือรู้เสียด้วยซ้ำว่ากรุงศรีอยุธยานั้นอยู่บนโลกนี้

          จึงเป็นไปไม่ได้ที่ท่านจะออกเดินทางจากกุนี ในแคว้นแอสตะราบาด บ้านเกิดของท่าน โดยมีกรุงศรีอยุธยาเป็นจุดหมายปลายทาง”

          อ. พิทยา ระบุไว้หลายหนหลายแห่งว่าบ้านเกิดของท่านเฉกอะหมัดอยู่เมืองกุนิ (ตามที่มีในจดหมายเหตุและเอกสารรุ่นเก่าๆ) ไม่ใช่เมืองกุม (Qum) ตามที่มีผู้ “หลงเอาชื่อเมืองกุนิ ที่ระบุไว้ในจดหมายเหตุฯ มาแผลงและพยายามโยงให้ออกมาให้เป็นกุม ซึ่งเป็นเมืองสำคัญของศาสนาอิสลาม โดยเฉพาะในสายชีอะห์ที่นับถือกันในอิหร่าน

          เรื่องนี้มีผลให้ผู้ที่ไม่มีความรู้เกี่ยวกับภูมิศาสตร์ประเทศอิหร่าน หรือผู้ที่ไม่เคยอ่านจดหมายเหตุของสกุลบุนนาค ไขว้เขวและเริ่มเชื่อกันว่าเป็นจริง”

          ผมเป็นคนหนึ่งที่หลงเชื่อแล้วด้นดั้นไปงานเมืองกุมถึงอยุธยา เพื่อหาความรู้

          แต่เขาจัดงานเพื่อขายของ อย่ามองหาความรู้ ทั้งๆความรู้อยู่กับงานขายของก็ได้ แล้วดีด้วย

          แต่นี่เมืองไทยรู้ไว้ด้วย ไม่มีใครทำอย่างนั้น} else {