มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 29 มีนาคม 2556

 

          กรุงเทพฯ มาจากไหน? เป็นหนังสือแบบ photo essay ที่ผมรวบรวมมาเรียบเรียงใหม่ ให้สั้นๆ อ่านง่ายๆ ใส่รูปประกอบมากๆ

          โดยได้ข้อมูลและรูปเก่าจากงานศึกษาค้นคว้าของผู้รู้และนักวิชาการจำนวนไม่น้อย

          เช่น แผนที่กรุงธนบุรี ฝีมือสายลับพม่า “พี่นก” นิรมล เมธีสุวกุล กรุณาหามาให้จากพม่า แล้วผมขอความกรุณา อ. สุเนตร ชุตินธรานนท์ อ่านอักษรพม่าที่เขียนบนแผนที่ แล้วแปลเป็นไทย

          ป้อมเมืองบางกอก มีเอกสารฝรั่งบอกหลายเล่ม แต่ผมอ่านฝรั่งไม่ออก เลยอ่านจากไทยเล่มอื่นๆ แล้วสรุปสั้นๆแค่ใช้งานได้ ไม่มีอะไรลึกซึ้ง

          ว่าเป็นป้อมมีสองฟากแม่น้ำเจ้าพระยา แต่เหลือป้อมเดียวที่ปากคลองบางกอกใหญ่ ฝั่งกรุงธนฯ ส่วน(ที่อยู่ตรงข้าม)ฝั่งกรุงเทพฯทางปากคลองตลาดรื้อหมดแล้ว ไม่เหลือซาก

          แต่คุณไกรฤกษ์ นานา ได้ข้อมูลใหม่มาอธิบายป้อมเมืองบางกอกได้ลึกซึ้งกว้างขวางออกไปอีกมาก (ขอแนะนำให้อ่านเรื่องป้อมฝรั่งเศสสมัยพระนารายณ์คืนชีพ! พิสูจน์รูปพรรณจากภาพถ่ายเก่า ในศิลปวัฒนธรรม ฉบับเดือนเมษายน 2556)

          ว่าป้อมเมืองบางกอก อาจเป็นป้อมฝรั่งเศสแห่งแรกในอุษาคเนย์ เพราะสร้างไว้ตั้งแต่ยุคอยุธยา แล้วเป็นต้นแบบให้ฝรั่งเศสสร้างอีกที่เมืองวินห์ ในเวียดนาม ยุคล่าอาณานิคม ต้นกรุงรัตนโกสินทร์

          นักประวัติศาสตร์โบราณคดีไทยกระแสหลัก ส่วนมากดูถูกดูแคลนความรู้เกี่ยวกับกรุงเทพฯ กรุงธนฯว่ามีอายุไม่เก่า แล้วพวกเขามักอวด(โม้)เรื่องฟูนัน, เจนละ, ทวารวดี, ศรีวิชัย ฯลฯ ที่ท่องจำจากตำราฝรั่งเศส

          แต่ตัวพวกเขาเองกลวงเปล่า