มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 12 มีนาคม 2556

 

         ทัวร์ มีขึ้นเพื่อขายให้ผู้ปรารถนาแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจ และเสพสุขสนุกสนานจากสถานที่ซึ่งไม่ใช่บ้านตัวเอง แต่สังคมอาจฉวยสอดแทรกแบ่งปันเผยแพร่ความรู้ความคิด เพื่อ“รู้เขา รู้เรา รู้โลก” ได้อย่างดีเยี่ยม เช่น ภูมิศาสตร์, ประวัติศาสตร์, วรรณกรรมคำบอกเล่า, ฯลฯ หรือที่เรียกกันโดยรวมๆว่าศิลปวัฒนธรรม

         โดยทั่วไปแล้วทัวร์ต้องมีไก๊ด์ ถ้าไก๊ด์ดีๆ มีคุณภาพ ย่อมนำชมพร้อมคำอธิบายบอกเล่าอย่างมีคุณภาพเพื่อสันติภาพในอาเซียนได้ โดยเฉพาะความหลากหลายที่คล้ายคลึงกันของไทยกับเพื่อนบ้าน

         ดังกรณีกลุ่ม 5 เชียง ที่ทางการแถลงว่าจะเชื่อมโยงร่วมกันทำกิจกรรมหลายอย่างเกี่ยวกับล้านนาและอาเซียน รวมทั้งการท่องเที่ยวทางศิลปวัฒนธรรม

         กลุ่ม 5 เชียง อยู่ในเขตระหว่างลุ่มน้ำโขง (ทางทิศตะวันออก) กับลุ่มน้ำสาละวิน (ทางทิศตะวันตก) มีดังนี้

         1. เชียงรุ่ง (ไม่ใช่เชียงรุ้ง) ในสิบสองพันนา มณฑลยูนนานของจีน อยู่ลุ่มน้ำโขง 2. เชียงตุง ในไทยใหญ่ รัฐฉานของพม่า อยู่ลุ่มน้ำสาละวิน (ลาวโบราณเรียกลุ่มน้ำคง) 3. เชียงราย ในไทย อยู่ลุ่มน้ำโขง 4. เชียงใหม่ ในไทย อยู่ระหว่างลุ่มน้ำโขง-ลุ่มน้ำสาละวิน 5. เชียงทอง (เมืองหลวงพระบาง) ในลาว อยู่ลุ่มน้ำโขง

         (ชื่อกลุ่ม 5 เชียง ได้จากข่าวแถลงของ รมต. วัฒนธรรม ลงนามความร่วมมือกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง เพื่อส่งเสริมและพัฒนาศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา ในประชาคมอาเซียน)

         เชียง หมายถึงชุมชนใหญ่ มีฐานะเป็นศูนย์กลางด้านต่างๆของเมือง เช่น

         ด้านเศรษฐกิจ เป็นที่ตั้งตลาดค้าขายข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ

         ด้านการเมืองการปกครอง เป็นที่ตั้งบ้านเรือนคนชั้นปกครองและเจ้านายขุนนางเพี้ยท้าว

         ด้านพิธีกรรม เป็นที่ตั้งขวัญเมือง (หรือศรีเมือง) และพิธีกรรมประจำเมือง

         แต่ละเชียงมีกำแพงเป็นคูน้ำคันดินล้อมรอบบริเวณศูนย์กลางไว้ เรียก “เวียง” แต่ละมุมของเวียงเรียก แช่, แจ, แจ่ง

         (สรุปจากหนังสือทฤษฎีบ้านเมือง ศาสตราจารย์คำจอง กับการศึกษาชนชาติไท โดย ฉัตรทิพย์ นาถสุภา และพิเชฐ สายพันธ์ บรรณาธิการ สำนักพิมพ์สร้างสรรค์ พ.ศ. 2553)

         กลุ่ม 5 เชียง ใช้ภาษาไทย (ตระกูลภาษาลาว-ไทย) เป็นภาษากลางทางการค้า แล้วมีพัฒนาการทางสังคมวัฒนธรรมไล่เลี่ยกันตั้งแต่ราวหลัง พ.ศ. 1700 เมื่อการค้าทางทะเลเปลี่ยนแปลงกว้างขวางเพราะความก้าวหน้าทางการต่อเรือสำเภาของจีนและอื่นๆ

         (การค้าที่ไม่มีในประวัติศาสตร์ไทย มีความหมายกว้างขวางทั้งการค้าทางทะเลและทางบก จนถึงการค้าโลก และการเคลื่อนย้ายถ่ายเทกลุ่มชนต่างๆทั่วอุษาคเนย์ จนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจการเมืองแล้วมีรัฐใหม่ๆ ไม่ใช่แค่เรื่องราวของโบราณคดีใต้น้ำเพื่องมซากเรือที่จมใต้ทะเลเท่านั้น)

         เมื่อจีนต้องการสินค้ามากกว่าแต่ก่อน บรรดาผู้คนที่อยู่หุบเขาภายในดินแดนสุวรรณภูมิจึงเคลื่อนไหวแสวงหาทรัพยากร แล้วเคลื่อนย้ายหาแหล่งทรัพยากรเพิ่มเติม พร้อมกับควบคุมเส้นทางคมนาคมขนส่ง

         ผลที่ตามมาคือมีผู้ใช้ภาษาไทยในการค้าอย่างกว้างขวาง แล้วมี 5 เชียงเกิดขึ้นหลัง พ.ศ. 1700 ระหว่างลุ่มน้ำโขง ถึงลุ่มน้ำสาละวิน ซึ่งมีลุ่มน้ำเจ้าพระยาอยู่ตรงกลาง

         ท้ายที่สุดก็ส่งผลให้มีคนกลุ่มหนึ่งที่อยู่บริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา สมมุติชื่อเรียกตัวเองว่า  “คนไทย” นับแต่นั้นมาจนบัดนี้

         ปัญหาอยู่ที่จะบริหารจัดการอย่างไร? ให้ขายทัวร์ลักษณะนี้ได้โดยไม่ขาดทุนกำไร ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่เกินสติปัญญาของผมจะจินตนาการงานสำคัญอย่างนี้ได้}} else {