มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 5 มีนาคม 2556

 

         ตำส้ม (ไม่ใช่ส้มตำที่คุ้นเคยในปัจจุบัน) เป็นอาหารในวัฒนธรรมลาวสองฝั่งโขงมาแต่ดึกดำบรรพ์

         แต่ส้มตำ (ไม่ใช่ตำส้ม) เป็นอาหารเกิดใหม่ในวัฒนธรรมเจ๊กปนลาว ลุ่มน้ำเจ้าพระยา

         ส้มตำ มีกำเนิดและพัฒนาการในภาคกลาง บริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา ตอนล่าง บางคนบอกว่าอาจเกิดในกรุงเทพฯ ยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์นี่เอง โดยกลุ่มลาวที่ถูกกวาดต้อนมาแต่ครั้งกรุงธนบุรี และครั้ง ร.1 แล้วผสมกับเจ๊ก เป็นเจ๊กปนลาว

         ถ้าจริงอย่างนั้น เท่ากับเป็นหลักฐานว่าพระร่วง (กรุงสุโขทัย) กับพระเจ้าอู่ทอง จนถึงพระนเรศวร (กรุงศรีอยุธยา) ไม่เคยเสวยส้มตำ เพราะยังไม่มีส้มตำในยุคนั้น

         ส้มตำ, ปลาแดก-ปลาร้า“เน่าแล้วอร่อย” ผมเขียนอธิบายรายละเอียดไว้(ในหนังสือ “พลังลาว” ชาวอีสาน มาจากไหน? พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2549) ดังนี้

         มีหลักฐานว่าชาวโปรตุเกสเอาพันธุ์พืชชนิดนี้ปลูกที่มะละกา (ในมาเลเซีย) แล้วไทยได้พันธุ์มาจากมะละกา เลยเรียกชื่อว่ามะละกอสืบมาถึงปัจจุบัน

         ส้มตำ เป็นอาหารเกิดใหม่ ไม่ขัดกับความเชื่อทางศาสนาใดๆในโลก ทำให้แพร่หลายได้ทั่วประเทศไทย รวมสามจังหวัดชายแดนใต้

         มีหลักฐานยืนยัน คือหนังสือ ส้มตำเด็ด 77 จังหวัด ราคาเล่มละ 150 บาท

         ซื้อเล่มเดียว เที่ยวไป กินส้มตำไป ทั่วประเทศd.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);