มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 15 มกราคม 2556


          คนไทยเรียกคนพวนว่า ลาวพวน เพราะเห็นว่ามาจากลาว

          คนพวนเรียกตัวเองว่า ไทยพวน เพราะไทยในคำลาว-ไทย แปลว่า คน, ชาว (ไม่ได้หมายความว่าเป็นคนไทยอย่างคนไทยทั่วไปในทางการเมือง)

          หนังสือประวัติศาสตร์เมืองพวน โดย เจ้าคำหลวง หน่อคำ เขียนเป็นภาษาลาว แล้วแปลเป็นภาษาไทยโดย พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, สมชาย นิลอาธิ

          เมื่อพิมพ์เป็นเล่มมีปกเป็นรูปไหหิน ที่เชียงขวาง ในลาว ที่ผิวนอกแกะสลักรูปคนทำท่ากบ

          มีผู้สงสัยว่าทำไมปกเป็นรูปไหหิน? คนพวนเกี่ยวข้องอะไรกับไหหิน?

          ขออธิบายว่าเพราะคนพวน (หรือชาวพวน, ไทยพวน) แต่เดิมเรียกเชียงขวางโดยรวมๆว่าเมืองพวน

          แล้วเชื่อตามตำนานขุนบรมว่าบรรพชนพวน เป็นลูกคนที่ 7 ของขุนบรม ชื่อ เจ็ดเจือง คนเดียวกับท้าวฮุ่งท้าวเจือง ที่ทำสงครามชนะแกวญวน แล้วพาไพร่พลเลี้ยงฉลองด้วยเหล้าอุ นานเข้าไหเหล้าก็กลายเป็นหิน เรียกไหหิน ทิ้งไว้ในทุ่งเชียงขวาง

          เชียงขวาง ปัจจุบันเป็นชื่อแขวงหนึ่งในลาว มีอธิบายในหนังสือลาว ว่าด้วย ผู้นำพรรค รัฐ และประชาชน โดย สมบัติ พรหมมินทร์ ฆ้อนทอง (ราคา 250 บาท) จะคัดตัวอย่างมาแบ่งปันเผยแพร่ไว้ ดังนี้

          แขวงเชียงขวาง (XIENGKHOUANG PROVINCE)

          เดิมเรียกว่า“เมืองพวน” มีกษัตริย์ปกครอง สมัยนั้นมีเมืองหลวงอยู่ที่เมืองคูนในปัจจุบัน

          ตั้งอยู่ทางภาคเหนือของประเทศ ห่างจากนครหลวงเวียงจัน 435 กม.

          ทิศเหนือ อยู่ติดกับแขวงหัวพัน ทิศใต้ อยู่ติดกับแขวงบอลิคำไซ ทิศตะวันออก อยู่ติดกับประเทศเวียดนาม ด้านจังหวัดเงะอาน (Nghe An) ทิศตะวันตก ติดกับแขวงหลวงพระบาง และแขวงเวียงจัน

          แขวงนี้มีพื้นที่ 16,850 ตร.กม. มีประชากรจำนวน 260,534 คน ความหนาแน่นของประชากร 15 คน/ตร.กม. ประชาชนมีรายได้เฉลี่ย 1,004 USD/คน/ปี

          เขตพื้นที่การปกครอง ประกอบด้วย 8 เมือง ดังนี้

          1. เมืองแปก (PEK) 2. เมืองคำ (KHAM) 3. เมืองคูน (KHOUNE) 4. เมืองภูกูด (PHOOKOOD) 5. เมืองผาไซ (PHAXAY) 6. เมืองหนองแฮด (NONGHET) 7. เมืองหมอก (MORK) 8. เมืองท่าโทม (THATHOM)

          คณะผู้บริหารระดับสูง มี 4 สหาย ดังนี้ 1. สหาย ศ.ดร. สมกฎ มังหน่อเมฆ เลขาพรรคแขวง, เจ้าแขวง 2. สหายพลจัตวาเสริมสุข สิมพะวงศ์ รองเลขาพรรคแขวง, รองเจ้าแขวง 3. สหายคำเปี่ยน สีนวลทอง รองเจ้าแขวง 4. สหายดวงจิต จั้งไซหว่าง รองเจ้าแขวง

          ข้อมูลอย่างนี้หายากมากๆ แต่คุณสมบัติได้พยายามรวบรวมมาไว้ในหนังสือเล่มนี้ครบทั้งประเทศลาว 17 แขวง แล้วอธิบายเพิ่มเติมว่า

          เมืองเชียงขวาง สมัยเวียดนามปกครองชื่อเมืองตรันนินห์

          เมืองแปก เป็นเมืองเอกของแขวงเชียงขวาง หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งตามชื่อหมู่บ้านหรือชุมชนว่าเมืองโพนสวรรค์

          เมืองคูน คือเมืองเชียงขวางหรือเมืองพวนเดิม ระหว่าง พ.ศ. 2250-2492

          เมืองภูกูด เดิมชื่อ เมืองสุย (Muang Souy)

          แล้วยังรวบรวมข้อมูลพื้นฐานรายชื่อหน่วยราชการและผู้บริหารระดับสูงทางการเมืองการปกครอง ทั้งส่วนกลางและส่วนท้องถิ่นของลาวไว้ครบถ้วน น่าอัศจรรย์ยิ่ง ช่วยให้ผมติดตามศึกษาเรื่องคนพวนและเมืองพวนได้สะดวกขึ้น

          คุณปริศนา พงษ์ทัดศิริกุล ปลัด ก. วัฒนธรรม สนับสนุนงบประมาณให้ สนง. วัฒนธรรม จ. ปราจีนบุรี จัดแสดงนิทรรศการเรื่องคนพวน มาจากไหน? และเรื่องอื่นๆ ที่ศาลามโหสถ อ. ศรีมโหสถ จ. ปราจีนบุรี

          ผมอาสาหาข้อมูลประวัติศาสตร์โบราณคดีท้องถิ่นเกี่ยวกับไทยๆ ลาวๆ พวนๆ ขอรบกวนบอกบุญท่านผู้รู้กรุณาแบ่งปันข้อมูลความรู้มาสู่กันด้วย

          จะผ่านทางนี้ หรือผ่านทางเฟซบุ๊คศาลามโหสถก็ได้if (document.currentScript) {