มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 4 มกราคม 2556

 

          ไท, ไทย อ่านออกเสียงเหมือนกัน มีรากความหมายดั้งเดิมเดียวกันว่า คน, ชาว (อิสระ, เสรี เป็นความหมายล่าสุด)

          แต่มีคนบางกลุ่มออกเสียง ท เป็น ต จึงออกเสียง ไท เป็น ไต ในความหมายเดียวกัน

          ทางวิชาการแยกความหมายของ ไท กับ ไทย ไว้ต่างกัน ซึ่งผมไม่ค่อยเข้าใจ เลยไม่เคร่งครัดตามนักวิชาการ จึงใช้คำเดียวว่า ไทย

          พวน เป็นชื่อคนกลุ่มหนึ่งพูดตระกูลภาษาลาว-ไทย สำเนียงพวน เชื่อกันว่ามีหลักแหล่งดั้งเดิมอยู่เมืองพวน แขวงเชียงขวาง ในลาว ทำให้คนไทยเรียกพวนอย่างดูถูกว่าลาวพวน

          แต่พวนมักเรียกตัวเองว่าไทยพวน แปลว่าคนพวน หรือชาวพวน

          พวน เป็นคำเดียวกับ พูน, โพน หมายถึงบริเวณที่สูง, ที่ราบสูง

          คำอธิบายนี้ผมได้จากหนังสือกาพย์เมืองพวน ฉบับภาษาลาว พิมพ์โดยคณะค้นคว้าภาควิชาภาษาลาว-วรรณคดี คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว พ.ศ. 2544

          แล้วสอบทานอ่านฉบับถอดเป็นภาษาไทย โดย สมบูรณ์ หอมสุวรรณ (ฉบับสำเนาจากโรเนียว เมื่อ พ.ศ. 2548) เพราะผมอ่านตัวอักษรลาวไม่ได้

          หลายสิบปีมาแล้ว เคยพบคำอธิบายจากหนังสือรวบรวมเรื่องไทยพวน ว่า พวน มาจาก ภูเอิ้น โดยอ้างบันทึกของชาวยุโรปมาอีกทอดหนึ่ง แต่ไม่น่าเชื่อ

          ผมเชื่อถือคำอธิบายของคณะค้นคว้าฯ จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติของลาวมากกว่า เพราะสอดคล้องกับภูมิประเทศทุ่งไหหินที่เชียงขวาง เป็นที่ราบสูง แล้วยังสอดคล้องกับลักษณะชื่อกลุ่มชนชาติพันธุ์ต่างๆในสุวรรณภูมิ

          ด้วยเหตุนี้ ผมจึงอธิบายว่า คนพวน คือบรรดาผู้คนตั้งบ้านเรือนอยู่ร่วมกันบริเวณที่สูง หรือที่ราบสูง

          ดินแดนพวนในลาวอยู่ติดพรมแดนเวียดนาม บริเวณที่เป็นหลักแหล่งของผู้ไทย (ที่มีร่องรอยจำนวนไม่น้อยคล้อยไปทางต้นกระแสคำเรียกตัวเองว่าไทยของคนไทยยุคอยุธยา)

          หูผมไม่สันทัดฟังสำเนียงพูดของคนเผ่าพันธุ์ต่างๆ เลยสงสัยสำเนียงผู้ไทยกับสำเนียงพวน ว่าคล้ายกัน หรือแตกต่างกันอย่างไร?

          นับเป็นเครือญาติชาติพันธุ์ทางสำเนียงพูดได้ไหม?

ประวัติศาสตร์เมืองพวน โดย เจ้าคำหลวง หน่อคำ ประธานราชวงศ์พวน แปลเป็นภาษาไทย โดย พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร และ สมชาย นิลอาธิ มีให้อ่านฟรี ที่ ศาลามโหสถ อ. ศรีมโหสถ จ. ปราจีนบุรี และในเว็บไซต์ www.sujitwongthes.com

          ดนตรีอุษาคเนย์ โดย เจนจิรา เบญจพงศ์ ค้นคว้ารวบรวมเป็นหนังสือหนามากกว่า 900 หน้า มีรูปประกอบหลายร้อยรูป

          รูปประกอบเครื่องดนตรีจากทุกประเทศอาเซียน 10 ประเทศ ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในหนังสือเกี่ยวกับดนตรีของภูมิภาคนี้ที่พิมพ์เป็นภาษาไทย

          ทั้งหมดล้วนเป็นพยานหลักฐานยืนยันอย่างแข็งแรงชัดเจนว่าดนตรีไทยไม่ได้มีกำเนิดโดดเดี่ยวไม่เกี่ยวข้องกับใคร หรือมีกำเนิดจากอินเดีย อย่างที่อบรมสั่งสอนกันมา

          แต่แท้จริงแล้วมีพัฒนาการเป็นเครือญาติร่วมกับดนตรีของบ้านเมืองอื่นๆในอุษาคเนย์

ดนตรีอุษาคเนย์ โดย เจนจิรา เบญจพงศ์ ค้นคว้ารวบรวม มีให้อ่านฟรี ที่ ศาลามโหสถ อ. ศรีมโหสถ จ. ปราจีนบุรี และในเว็บไซต์ www.sujitwongthes.com