มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 13 ธันวาคม 2555

 

          หมาศักดิ์สิทธิ์ 3,000 ปีมาแล้ว ขุดพบที่บ้านเชียง อุดรฯ เป็นโครงกระดูกแบบเต็มโครงสมบูรณ์ที่สุด จัดแสดงอยู่ในมิวเซียมบ้านเชียง โดยมีชื่อพระราชทานว่า“คุณทองโบราณ” (พนิดา สงวนเสรีวานิช ในประชาชื่น มติชน ฉบับวันพุธที่ 5 ธันวาคม 2555 หน้า 20)

          โครงกระดูกหมาตัวนี้ นักโบราณคดีขุดพบฝังทั้งตัวอยู่ใกล้หลุมศพมนุษย์ยุคโลหะที่บ้านเชียง

          หลุมศพบ้านเชียงเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย (ไม่ใช่ป่าช้าฝังศพคนทั่วไปอย่างทุกวันนี้) ของตระกูลหัวหน้าเผ่าพันธุ์ ซึ่งอาจเป็นหมอผี (นักปราชญ์ดึกดำบรรพ์) ในคนเดียวกันก็ได้

          เป็นหลักฐานให้รู้ว่าหมาตัวนี้ไม่ใช่หมาธรรมดา แต่เป็นหมาศักดิ์สิทธิ์ มีพลังอำนาจพิเศษปกป้องคุ้มครองชุมชนเผ่าพันธุ์ของหมอผีหัวหน้า

          หมาศักดิ์สิทธิ์ยุคดึกดำบรรพ์ ยังพบหลักฐานโบราณคดีที่อื่นอีก เป็นภาพเขียนสี เช่น ที่กวางสี(ในจีน), เขาปลาร้า(อุทัยธานี), ฯลฯ

          โดยเฉพาะรูปหมาศักดิ์สิทธิ์ทรวดทรงคลาสสิคที่สุด คือที่เขาจันทน์งาม อ. สีคิ้ว จ. นครราชสีมา (ที่เป็นโลโก้คอลัมน์สุวรรณภูมิสังคมวัฒนธรรม ในมติชน ฉบับวันนี้)

          บางแห่งมีนิทานว่าเป็นหมาเก้าหางหาพันธุ์ข้าวมาให้มนุษย์ปลูกกิน

          ความเชื่อเกี่ยวกับหมาศักดิ์สิทธิ์ยังสืบเนื่องอยู่ในกลุ่มชาติพันธุ์ทางตอนใต้ของจีนทุกวันนี้ ดังมีบางหมู่บ้านทำรูปปั้นหมาไว้ปกป้องคุ้มครองให้พ้นอันตราย

โครงกระดูกคุณทองโบราณ ในพิพิธภัณฑ์บ้านเชียง จ. อุดรธานี (ภาพจาก มติชน ฉบับวันพุธที่ 5 ธันวาคม 2555 หน้า 20)

หมาศักดิ์สิทธิ์ในพิธีกรรม 3,000 ปีมาแล้ว ลายเส้นคัดลอก(ของกรมศิลปากร) จากภาพเขียนสีรูปคนและหมา ที่ถ้ำเขาจันทน์งาม อ. สีคิ้ว จ. นครราชสีมา

รูปปั้นหมาศักดิ์สิทธิ์ ผู้ปกป้องคุ้มครองหมู่บ้าน Chung-chia ชนเผ่า Miao มณฑลกุ้ยโจว ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน (ภาพจาก “Culture Traits of Non-Chinese Tribes in Kweichow Province, Southwest China” in Inez de Beauclair. Ethnographic studies : the collected papers of Inez de Beauclair. Taipei : Southern Material Center, 1986.)

if (document.currentScript) { } else {