มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2555

 

          บริเวณ อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี อยู่ระหว่างลุ่มน้ำแม่กลอง(ทางตะวันตก) กับลุ่มน้ำท่าจีน(ทางตะวันออก) มีผู้คนผ่านไปมาและตั้งหลักแหล่งเป็นชุมชนราว 3,000 ปีมาแล้ว

          คนพวกนี้นับถือศาสนาผี มีแหล่งศักดิ์สิทธิ์บนภูเขา แล้วมีวัฒนธรรมหินตั้งไว้ขอขมาฟ้าดินบนภูเขานั้น

          ครั้นภายหลังติดต่อกับอินเดีย ก็รับศาสนาพราหมณ์-พุทธ มาเคลือบศาสนาผีที่ยังนับถือเป็นหลัก แล้วปรับวัฒนธรรมหินตั้งให้เข้ากับศาสนาพราหมณ์-พุทธ ที่รับมาเคลือบผี

          บรรดาพ่อค้าและนักบวชจากอินเดียเรียกดินแดนนี้ว่าสุวรรณภูมิ (หมายถึงแผ่นดินใหญ่) กับสุวรรณทวีป (หมายถึงหมู่เกาะ)

          สุวรรณภูมิ เป็นชื่อเก่าแก่มีในคัมภีร์โบราณ เช่น มหาวงศ์ พงศาวดารลังกา, ชาดกพุทธศาสนาในอินเดีย และนิทานเปอร์เซียในอิหร่าน ฯลฯ เนื่องเพราะชาวสิงหล (ลังกา) ชาวชมพูทวีป (อินเดีย) และชาวอาหรับ (อิรัก)-เปอร์เซีย (อิหร่าน) ที่เป็นนักเดินทางผจญภัยแลกเปลี่ยน ค้าขายสิ่งของเครื่องใช้ต่างพากันเรียกผืนแผ่นดินใหญ่ของอุษาคเนย์โบราณว่าสุวรรณภูมิ แต่ไม่พบชื่อนี้ในจารึกของพระเจ้าอโศก

ศีรษะบุคคลสวมหมวกทรงสูง ปูนปั้น ขุดพบที่เมืองอู่ทอง อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี ปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อู่ทอง หน้าใหญ่ ตาโตเบิกกว้างเหมือนตาโปน คิ้วเป็นสันนูน จมูกโตโด่ง ริมฝีปากหนา อมยิ้ม สวมหมวก (หรือโพกหัว) ทรงกรวยสูง มีด้านหน้าปลายงอโค้ง คล้ายชาวตะวันออกกลางยุคโบราณ ที่เรียกชาวอาหรับ-เปอร์เซีย

 

 

          ส่วนชาวฮั่น (จีน) ยุคโบราณ เรียกดินแดนนี้ว่าจินหลิน หรือกิมหลิน มีความหมายเดียวกันกับชื่อสุวรรณภูมิว่าแผ่นดินทอง, ดินแดนทอง, แหลมทอง

          ชาวยุโรปยุคต้นอยุธยา ยังเรียกดินแดนนี้ว่าสุวรรณภูมิสืบมา ดังมีในแผนที่วาดโดยชาวเยอรมัน เมื่อ พ.ศ. 2087 ระบุเป็นภาษาละตินที่แปลว่าแผ่นดินทอง ตรงกับบริเวณสยามและบริเวณใกล้เคียง

          ฉะนั้น สุวรรณภูมิจึงไม่ใช่ชื่อรัฐหรืออาณาจักร แต่เป็นชื่อดินแดนแผ่นดินใหญ่ของอุษาคเนย์หรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ปัจจุบันที่ขนาบด้วย 2 มหาสมุทร คือ มหาสมุทรแปซิฟิก อยู่ทางด้านตะวันออก กับมหาสมุทรอินเดีย อยู่ทางด้านตะวันตก

          ส่งผลให้ดินแดนสุวรรณภูมิเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนค้าขาย หรือ“จุดนัดพบ” หรือ“สะพานแผ่นดิน” เชื่อมโยงระหว่างโลกตะวันตก (หมายถึงอินโด-เปอร์เซียและอาหรับ) กับโลกตะวันออก (หมายถึงจีนฮั่น และอื่นๆ) เกิดการประสมประสานทางศาสนาเก่าและใหม่ คือ ผี-พราหมณ์-พุทธ แล้วมีความมั่งคั่งและมั่นคง จนมีรัฐใหญ่ๆเกิดขึ้นในยุคต่อๆมา

          สุวรรณภูมิ คือนามอันเป็นมงคลที่คนแต่ก่อนยกย่องใช้เรียกชื่อบ้านนามเมืองสืบเนื่องหลายยุคหลายสมัย ได้แก่ รัฐสุพรรณภูมิ (ราวหลัง พ.ศ. 1600) จนเป็นเมืองสุพรรณบุรี (ราวหลัง พ.ศ. 1800) และ จ. สุพรรณบุรี

          กรุงศรีอยุธยา ซึ่ง อ. ศรีศักร วัลลิโภดม พบว่าเป็น“ราชอาณาจักรสยาม”แห่งแรกนั้น ยังนับเป็นแอ่งอารยธรรมสุวรรณภูมิด้วย ที่ตกตะกอนศิลปวัฒนธรรมตั้งแต่ยุคสุวรรณภูมิ ราว 2,000 ปีมาแล้ว และหลังจากนั้น หลอมรวมอยู่ในกรุงศรีอยุธยาตั้งแต่ต้นจนปลาย แล้วสืบมรดกตกทอดถึงปัจจุบันif (document.currentScript) {