มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 18 กรกฎาคม 2555

 

          เมืองใดไม่มีทหารหาญ, เมืองใดไม่มีพณิชย์เลิศ, เมืองใดไม่มีกวีแก้ว, เมืองใดไม่มีดนตรีเลิศ

          เป็นกลอนวรรคแรกของกวีนิพนธ์ 4 บท ชื่อ “หัวใจเมือง” โดย ถนอม อัครเศรณี แต่คนเข้าใจผิดมานานมากว่าเป็นพระราชนิพนธ์ ร.6

          ทั้งนี้เพราะกวีนิพนธ์ชิ้นนี้ฝีมือเป็นเลิศ แต่ไม่รู้ใครแต่ง เลยยกถวายเป็นพระราชนิพนธ์ เพราะตามจารีตโบราณถ้าเป็นของดีๆ คนทั่วไปเชื่อด้วยสุจริตว่าต้องผลิตออกมาจากวัง

          ไม่นานมานี้มีผู้ส่งสำเนามาให้อ่านข้อเขียนของ“ลุงแจ๋ว” สง่า อารัมภีร เขียนไว้ตั้งแต่ 13 พ.ค. 2527 มี 2 หน้า (A4) ชื่อเรื่องว่า

          “บทกวี 2 บท ของ “ถนอม อัครเศรณี” มอบให้ “สง่า อารัมภีร” แต่งทำนอง”

          บทกวี 2 บท คือ อกฟ้า-อกเรียม และ หัวใจเมือง ผมขอคัดมาเฉพาะบทที่เป็นปัญหาเข้าใจผิดชื่อหัวใจเมือง ดังนี้

          ข้อเขียนของ“ลุงแจ๋ว” ย่อหน้าสุดท้าย บอกว่า

          “ท่านที่นำบทกวีของอัครรักษ์ หรือคุณถนอม อัครเศรณี ไปประกอบคำร้อง โปรดทราบถึงที่มาของบทกวี แล้วกรุณาลงชื่อผู้แต่งให้ถูกต้องด้วย ก็จะเป็นพระคุณยิ่ง”

          ผู้ส่งสำเนามาให้ เขียนด้วยลายมือกำกับว่า บทกวี ‘หัวใจเมือง’ ถนอม อัครเศรณี เป็นผู้แต่ง ไม่ใช่รัชกาลที่ 6 I ส.สมิหรา

          เรื่องนี้เคยมีผู้นำลงเผยแพร่ใน นสพ. รายวัน เมื่อนานมากกว่าสิบปีมาแล้ว

          ต่อมาผมให้กองบรรณาธิการเรียบเรียงรายละเอียดลงพิมพ์ในศิลปวัฒนธรรมซ้ำอีก

          แต่คนทั่วไปส่วนมากไม่อ่าน เลยไม่รู้ว่างานกวีนิพนธ์ชิ้นนี้กวีสามัญชนแต่งขึ้นแท้ๆ}