มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 22 มิถุนายน 2555

 

          สังคมไทยถูกทำให้ชื่นชมจารีตของระบอบอาณานิคมภายใน แล้วให้ชิงชังการเปลี่ยนแปลงสู่ระบอบประชาธิปไตย

          มิวเซียม เป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของความเป็นชาติทันสมัยตามแบบอย่างตะวันตก ที่คนชั้นนำไทยราวหลัง พ.ศ. 2400 (สมัย ร.4, ร.5, ร.6) ได้แบบอย่างจากเมืองอาณานิคมตะวันตกในอุษาคเนย์และใกล้เคียง เช่น สิงคโปร์, อินโดนีเซีย, และอินเดีย, ฯลฯ

          เจ้าอาณานิคมปลูกฝังให้เมืองอาณานิคมในอุษาคเนย์มีมิวเซียมประวัติศาสตร์ศิลปะ เป็นที่เก็บของเก่ามีค่าทางศิลปะชั้นสูงของชนชาติอารยะในอดีต ที่ไม่เกี่ยวข้องกับคนพื้นเมืองขณะนั้นผู้เป็นบ่าวข้าของเจ้าอาณานิคม

          เช่น ศิลปกรรมของขอมที่สูญพันธุ์ไปนานแล้ว ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับคนพื้นเมืองขณะนั้น คือ เขมร, ไทย, ลาว

          ดังนั้น มิวเซียม จึงไม่ใช่แหล่งเรียนรู้สาธารณะของคนพื้นเมือง แต่เป็นที่เก็บศิลปวัตถุอันอุดมด้วยสุนทรียศาสตร์ ซึ่งคนชั้นสูงและนักปราชญ์เท่านั้นรู้จักและเข้าใจ

          วิชาการโบราณคดีแบบเจ้าอาณานิคมตะวันตก อันเป็นที่ยกย่องเทิดทูนอย่างยิ่งของคนชั้นนำในสมัยนั้น จึงเป็นโบราณคดีแบบประวัติศาสตร์ศิลปะของอาณานิคมที่สนองการเสพสุนทรีย์ของคนชั้นนำเท่านั้น

          ทั้งหมดนี้ส่งอิทธิพลให้มิวเซียมไทย เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไม่มีเนื้อหาสาระเกี่ยวกับเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และวัฒนธรรม ของ“คน”ในดินแดนสยามประเทศไทยตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ จนเป็นบ้านเป็นเมืองแล้วเป็นรัฐ กระทั่งเป็น“คนไทย”และประเทศไทย บรรดาที่มีทุกวันนี้ไม่ใช่“คน” แต่เป็น“เทพ”

          มิวเซียมไทยไม่ใช่แหล่งเรียนรู้การเมืองการปกครองไทย ไม่ว่าแบบจารีต, แบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์, แบบราชาธิปไตย, หรือแบบประชาธิปไตย

          จึงไม่มีเรื่องราวของกบฏประชาธิปไตย ร.ศ. 130 และปฏิวัติประชาธิปไตย พ.ศ. 2475 (ใครอยากรู้ต้องแสวงหาเอง เชิญไปฟังคำอธิบายของ อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ และ อ. ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ที่หอประชุมศรีบูรพา ธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กรุงเทพฯ วันอาทิตย์ 24 มิถุนายน 2555 ตั้งแต่เช้า-เย็น)

          สิ่งที่มิวเซียมไทยทำหน้าที่อย่างขยันขันแข็งตลอดมา มี 2 อย่าง คือ

          1. ให้“จำ”อย่างชื่นชม จารีตของระบอบอาณานิคมภายใน

          2. ให้“ลืม”อย่างชิงชัง การเปลี่ยนแปลงสู่ระบอบประชาธิปไตย

          ผลคือ คนไทยเข้าห้าง ไม่เข้ามิวเซียม พวก“ข้าราชวิชาการ”มิวเซียมเลยพากันรุมกล่าวโทษคนไทยอย่างชิงชังดังลั่นถึงทุกวันนี้if (document.currentScript) {