มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 7 พฤษภาคม 2555

 

          กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) โดยรัฐมนตรีและปลัดฯ แถลงข่าวแจกจ่ายไปว่ากำลังปรึกษาหาแนวทางช่วยเหลือพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่มีปัญหาทุนและการบริหารจัดการ ถึงขนาดบางแห่งต้องปิดตัวเอง

          ก่อนจะทำอะไรลงไป ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันก่อน ว่าพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่พบในไทย แบ่งกว้างๆอย่างไม่ทางการเป็น 2 ประเภท คือ

          1. เก็บสะสมของเก่าตามความชอบและรสนิยมส่วนตัว ซึ่งมีมาก มีทั่วไป กระจายทั่วประเทศ แต่ส่วนมากไม่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

          2. จัดแสดงประวัติศาสตร์ท้องถิ่นนั้นๆ มีน้อย มีไม่กี่แห่ง แต่มีความสำคัญมากต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และมีผลพลอยได้โดยตรงคือสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

          พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น น่าจะหมายถึงมิวเซียมที่จัดแสดงเรื่องราวประวัติความเป็นมาของท้องถิ่นนั้นๆเป็นสำคัญ ส่วนมากเป็นของวัดและชุมชน ส่วนน้อยเป็นของเอกชนและราชการ

          ที่เป็นของวัดและชุมชน เช่น พิพิธภัณฑ์วัดจันเสน (อ. ตาคลี จ. นครสวรรค์), หอวัฒนธรรมนิทัศน์วัดศรีโคมคำ (อ. เมือง จ. พะเยา), พิพิธภัณฑ์วัดม่วง (อ. บ้านโป่ง จ. ราชบุรี), พิพิธภัณฑ์บ้านเขายี่สาร (อ. อัมพวา จ. สมุทรสงคราม), ฯลฯ

          ที่เป็นของเอกชนและราชการ เช่น พิพิธภัณฑ์บ้านจ่าทวี (อ. เมือง จ. พิษณุโลก), พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี (จ. สุพรรณบุรี), ฯลฯ มีผู้บอกว่ายังมีที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชุมพร แต่ผมยังไม่เคยไปดู เลยไม่รู้ว่าจริงแค่ไหน?

          พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นประเภทจัดแสดงประวัติศาสตร์ท้องถิ่นนี่เอง ที่รัฐควรอุดหนุนและสนับสนุนให้ดียิ่งๆขึ้นไปทุกด้าน ด้วยวิธีการที่เหมาะสม

          แต่แล้วเมื่อคิดถึงความจริงที่ว่าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในสังกัด วธ. มีอยู่จังหวัดต่างๆเกือบทั่วประเทศ แต่ส่วนมากไม่จัดแสดงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น บางแห่งพยายามจัดให้มีก็ทำอย่างเสียมิได้ และไม่ได้เรื่อง- ทำไม? รมต. และปลัดฯ ไม่กำกับดูแลควบคุมให้มีขึ้นเพื่อตอบสนองท้องถิ่นด้วยล่ะ

          พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ทำไมไม่มีประวัติศาสตร์เชียงใหม่ มาจากไหน?

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี ทำไมไม่มีประวัติศาสตร์ปราจีนบุรี มาจากไหน? แล้วบ้านเมืองชายทะเลฝั่งตะวันออก ที่มีชลบุรี, ฉะเชิงเทรา, ระยอง, จันทบุรี, ตราดล่ะ-มาจากไหน? ทำไมไม่มี? ทำไมไม่ทำให้มี?

          เมืองท่องเที่ยวทุกแห่งควรมี“มิวเซียม” จัดแสดงเรื่องราวประวัติความเป็นมาของท้องถิ่นท่องเที่ยวนั้น เช่น ชลบุรี, พัทยา แต่ทำไมไม่มี?

          รมต. วัฒนธรรม เริ่มตรงนี้ก่อนดีกว่า เริ่มทำความสะอาดบ้านช่องของตัวเองให้ดูดีมีค่าต่อสาธารณะ ก่อนเตลิดเปิดเปิงเข้ารกเข้าพงหลงทางเรื่องพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น (ซึ่งควรเรียกเสียใหม่ว่า“มิวเซียม”ท้องถิ่น)}} else {