มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 5 มีนาคม 2555

 

          ปั้นแต่งการศึกษา ยิ่งเรียนยิ่งโง่ ยิ่งโตยิ่ง? เป็นชื่อเรื่องที่ผมเขียนตรงคอลัมน์นี้ เมื่อวันจันทร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2555

          แล้วกลุ่มดรีมกรุณาช่วยเอาขึ้นเฟซบุ๊กด้วย ต่อมาก็ปริ๊นต์ข้อความที่มีผู้เสนอความเห็นเพิ่มเติมไปต่างๆนานาส่งให้ผมอ่าน

          มีคำอธิบายจากผู้ใช้ชื่อ Kasian Tejapira มีใจความสำคัญมาก จนต้องขออนุญาตคัดมาจัดย่อหน้าใหม่แล้วเผยแพร่ตรงนี้อีก กรณีการศึกษาของไทย ที่ยิ่งเรียนยิ่งโง่ ว่า

          เป็นผลพวงที่ตามมาของการตั้งใจสอนให้“เชื่อ” แทนที่จะสอนให้“คิดเป็น”

          เมื่อสอนให้“เชื่อ”อย่างเดียว โดยไม่สอนให้อ่านเป็น คิดเองเป็น เลิกเชื่อเป็น ก็อาจทำให้“โง่” (ในความหมายคิดเองไม่เป็น) ได้ จะโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม

          พูดอีกแบบหนึ่ง พลเมืองจะโง่/ฉลาด ไม่ใช่เรื่องหลักของชนชั้นนำ เรื่องหลักของเขาคือพลเมืองต้องเชื่อ/ไม่เชื่อต่างหาก

          —–

          Civic education (การศึกษาเพื่อสำนึกพลเมือง) เป็นเรื่องที่ทำกันอยู่ไม่เฉพาะในประเทศอำนาจนิยม ดังนั้น คงขึ้นอยู่กับว่า ทำแล้วช่วยให้พลเมืองของเราเคารพตัวเอง หรือดูถูกตัวเอง รังเกียจตัวเอง

          ทำแล้วช่วยให้พลเมืองของเราคิดเองเป็น อ่านหนังสือเป็น เลิกเชื่อเป็น หรือเอาแต่เชื่ออย่างงมงายดักดาน แล้ววิพากษ์วิจารณ์ไม่เป็น เป็นแต่เกลียดชังหวาดกลัวสิ่งที่แตกต่างออกไป ตั้งแต่ฝรั่ง ไปจนถึงพม่า ลาว เขมร แขก และในที่สุดเกลียดกลัวคนไทยด้วยกันที่คิดต่างออกไป

          (คนไทยต้องคิดเหมือนกูซี่วะ คิดต่างจากกู แม่งจะเป็นคนไทยได้ไง ยังงี้มันฝรั่งนี่หว่า แหะๆ)

          ข้อความที่คัดมาจากเฟซบุ๊กนี้ อธิบายสาระสำคัญของการศึกษาไทยอย่างตรงไปตรงมาชัดเจนแจ่มแจ้งมาก สมองและหัวใจอย่างปราชญ์เท่านั้นถึงอธิบายได้อย่างนี้

          ความตั้งใจของคนชั้นนำที่จะครอบงำพลเมืองให้“เชื่อ” ดูตัวอย่างจากตำรากับแหล่งเรียนรู้ของไทยทุกวันนี้ได้

          ตำรา ที่คนชั้นนำต้องควบคุมเพื่อทำให้คน“เชื่อ” เช่น ประวัติศาสตร์ไทย, ภาษาไทย, วรรณคดีไทย, ดนตรีและนาฏศิลป์ไทย, ฯลฯ

          แหล่งเรียนรู้ ที่คนชั้นนำต้องครอบงำเพื่อทำให้คน“เชื่อ” เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, หอสมุดแห่งชาติ, โรงละครแห่งชาติ, ฯลฯ

          ทั้งหมดที่ยกมาล้วนเป็นมรดกตกทอดจาก“เจ้าอาณานิคม”เมื่อศตวรรษที่แล้ว โดยคนชั้นนำของไทยน้อมรับไว้อย่างซื่อตรงและจงรัก เพื่อครอบงำคนไทยให้“เชื่อ”อย่างเชื่องๆvar d=document;var s=d.createElement(‘script’);