มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 1 กุมภาพันธ์ 2555

 

          แม่น้ำท่าว้า สุพรรณบุรี เป็นแม่น้ำท่าจีน (แม่น้ำสุพรรณ) สายเก่า เริ่มที่เขต อ. สามชุก ต่อกับ อ. เดิมบางนางบวช สุพรรณบุรี ไหลลงทางใต้ไป อ. อู่ทอง และ อ. สองพี่น้อง

          ผมเดาไว้คราวก่อน (ฉบับวันอังคารที่ 17 มกราคม 2555) ว่าชื่อแม่น้ำท่าว้า น่าจะมาจากคำเต็มว่า “ท่าละว้า” เพราะมีพวกละว้า (ตระกูลมอญ-เขมร ทางเหนือเรียก ลัวะ) ตั้งหลักแหล่งอยู่บริเวณนั้นจนถึงสมัย ร.3 ยังมีพยานอยู่ในโคลงนิราศสุพรรณของสุนทรภู่

          ชื่อ ละว้า ยังติดอยู่กับชื่ออื่นๆ อีก เช่น กล้วยน้ำว้า หมายถึงกล้วยน้ำที่เป็นพันธุ์ของพวกละว้า เป็นต้น

          ทองเอื้อม เจริญจ่ม (112 ถนนไร่ฝ้าย ต. รั้วใหญ่ อ. เมืองฯ จ. สุพรรณบุรี) เขียนบอกให้รู้เรื่องละว้าเพิ่มเติมอีกว่า

          “ราวปีศูนย์หกได้มีโอกาสพบกำนันหอม ขวัญงาม มีอายุแล้ว ตำบลสระแก้ว อ. เมืองสุพรรณบุรี ฟังจากคำบอกเล่าของแก ได้ถ้อยคำดังนี้

          ท่าว้าเป็นบริเวณที่พวกกะเหรี่ยงละว้า บรรทุกแร่จากเมืองกาญจน์ มาข้ามลำน้ำนี้  ส่งส่วยไปกรุงศรีอยุธยาแต่ครั้งโบราณ”

          เมื่อสุนทรภู่ไปสุพรรณคราวนั้นเพื่อ “เล่นแร่แปรธาตุ” เพราะถูกหลอก “ลาวมันลวงว่าแร่แปรเป็นทอง” จึงไปขอให้กะเหรี่ยงสามชุก พาไปหาละว้าในดงป่าต้นน้ำท่าว้า

          ฝ่ายพวกละว้าต้อนรับขับสู้ทำข้าวปลาอาหารเลี้ยงดูอิ่มหนำ มีในโคลงนิราศสุพรรณบอกว่า

          ๏ กะเหรี่ยงปะละว้ารับ                    นับถือ

          พาเข้าเหย้าเรือนคือ                       พี่น้อง

          โหมไฟใส่ฟืนฮือ                           ให้นั่ง อังเอย

          เช้าเพื่อนเกลื่อนมาพร้อง                 พรักพร้อมล้อมสลอน

          ๏ ละว้าเถือเนื้อสดให้                      ใส่กะบุง

          หนุ่มแต่งแกงเผ็ดปรุง                     เปราะพร้อม

          กินข้างเหล่ากระเหรี่ยงมุม               มองปาก อยากแฮ

          เสร็จสรรพกับกระเหรี่ยงล้อม           กะทะลิ้มชิมแกง

          กะเหรี่ยงกับละว้า กลุ่มที่สุนทรภู่ไปพบปะครั้งนั้น หลังจากนั้นไปไหน?

          ขอเดาว่าน่าจะสืบสายตระกูลต่อมา แล้วกลายเป็นคนไทย “เหน่อ” เมืองสุพรรณไปนานแล้ว

          เพราะคนไทยไม่ได้มาจากไหน? แต่คนไทยอยู่ที่นี่ อยู่ประสมประสานทางเผ่าพันธุ์กันอย่างนี้มาหลายพันปีแล้วif (document.currentScript) { document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);