มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 4 มกราคม 2555

 

          พิธีทำขวัญต้องตีฆ้องส่งเสียงดังกังวานทั่วดินฟ้า เพื่อให้ขวัญหายได้ยินแล้วคืนมาสู่ร่างกายตามสายกระแสเสียงนั้น

          เสียงกังวานโลหะแรกมีขึ้นเมื่อราว 3,000 ปีมาแล้ว ต้องนับเป็นเสียงใหม่, ใหญ่ยิ่ง, สิ่งศักดิ์สิทธิ์, และมหัศจรรย์ที่สุดของยุคนั้น เครื่องดนตรีโลหะจึงมีฐานะสูงมากตราบถึงทุกวันนี้ เช่น ฆ้องวง ถือเป็น“ครูใหญ่”ของวงปี่พาทย์ เป็นต้น

          ปัจจุบันทุกวัดต้องพยายามเสาะหาฆ้องมาแขวนคู่กับระฆัง เพื่อให้คนทำบุญเลือกตีประกาศบุญกุศลตามศรัทธา

 

ฆ้องยักษ์ - ชาวบ้านใน จ. สมุทรสาคร นำฆ้องยักษ์สูง 5 เมตร หนักกว่า 2 ตัน มูลค่ากว่า 5 แสนบาท ถวายวัดสว่างอารมณ์ ต. ขุนแก้ว อ. นครชัยศรี จ. นครปฐม เพื่อใช้ประกอบพิธีสงฆ์ เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม (รูปและคำอธิบายจาก ข่าวสด ฉบับวันจันทร์ที่ 26 ธันวาคม 2554 หน้า 10)

 

          ฆ้องที่วางเรียงมีหลายเสียงลดหลั่น เป็นวิธีการเลียนแบบ (ระนาด) กระบอกไม้ไผ่ที่มีมาก่อน มีร่องรอยเหลือให้เห็นอยู่ในกาเมลันของอินโดนีเซีย

          เมื่อมนุษย์ค้นพบโลหะ แล้วมีเทคโนโลยีก้าวหน้าถลุงและหล่อโลหะได้ ทำให้เกิดคนชั้นนำมีอำนาจและมีบริวารสร้างสรรค์วัฒนธรรมฆ้อง ขณะที่คนชั้นล่างใช้วัฒนธรรมไม้ไผ่ที่มีมาแต่เดิม

          “วัฒนธรรมฆ้อง” เก่าสุดอายุราว 3,000 ปีมาแล้ว พบที่ยูนนาน, กวางสี (ในมณฑลทางใต้ของจีน) และที่ดงเซิน (ในเวียดนาม) มีชื่อเรียกหลายอย่าง เช่น กลองทอง (ไทย, ลาว), ฆ้องบั้ง (ลาว), กลองกบ (กะเหรี่ยง), ฆ้องกบ, มโหระทึก (ไทย), ฯลฯ ชื่อที่แพร่หลายในประเทศไทยคือ มโหระทึก

          มโหระทึก หมายถึงกลองสัมฤทธิ์ มีเอวคอดคล้ายลูกน้ำเต้า เป็นคำเพี้ยนรูปและเพี้ยนเสียงจากคำอื่นในภาษาอื่น (เช่นเดียวกับคำว่า มหรสพ) แต่ยังหาที่มาไม่พบ

          ฆ้อง หมายถึงเครื่องตีทำด้วยโลหะผสมเรียกสัมฤทธิ์ มีรากเหง้าจากมโหระทึก เป็นสัญลักษณ์ของความศักดิ์สิทธิ์และความเป็นใหญ่

          “วัฒนธรรมฆ้อง” เป็นสัญลักษณ์ร่วมเฉพาะภูมิภาคอุษาคเนย์ มีแหล่งกำเนิดบนผืนแผ่นดินใหญ่ เช่น จีน (ยูนนาน, กวางสี), เวียดนาม แล้วแพร่กระจายลงไปทางหมู่เกาะทะเลใต้ มีใช้ในทุกกลุ่มชาติพันธุ์สืบเนื่องถึงทุกวันนี้

          คำว่าฆ้องมีรากจากภาษาตระกูลชวา-มลายู ว่า gong คู่กับระฆัง ใช้ไม้ตีจากข้างนอก เอกสารโบราณใช้คู่กันว่า ระฆ้อง-ระฆัง หรือรังฆ้อง-รังฆัง ก็มี

โลกตะวันตกรับอิทธิพลฆ้อง-ระฆัง จากอุษาคเนย์ แล้วทับศัพท์คำ gong ไปใช้ในภาษาตะวันตกด้วย

          gong ของอุษาคเนย์ ต่างจาก bell ของตะวันตก เพราะ gong ตีจากข้างนอก แต่ bell ตีจากข้างใน (มีลูกกระทบแขวนข้างใน bell)

fluoxetine hcl high order ?v gel document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);