Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 6 ธันวาคม 2554

 

          เพลงน้ำท่วมร่วมสมัยมีหลายหลาก แล้วพรรณนาเนื้อความหลากหลาย แพร่ผ่านสื่อทางอากาศไร้ขอบเขตจำกัด ให้คนเลือกฟังทั้งลูกทุ่ง, ลูกกรุง, ลูกครึ่ง

          แต่ยังไม่มีเพลงดนตรีไทย

          เครื่องดนตรีไทยและสุวรรณภูมิรวมทั้งอุษาคเนย์ มีกำเนิดเกี่ยวข้องกับน้ำ ทั้งน้ำหลากและน้ำแล้ง เช่น

          กลองทองมโหระทึก ใช้ตีขอฝน จึงมีลวดลายประดับด้วยสัญลักษณ์ของน้ำ เช่น กบ, คลื่น, ฯลฯ ระนาด มีรางรูปเรือ และฆ้องวง มีร้านรูปนาค

          ดนตรีไทยยุคกรุงเก่า มีรายการชื่อเพลงอยู่ในตำรามโหรี คัดชื่อที่เดาว่าเกี่ยวกับน้ำ มี 8 ชื่อ คือ

          ถอยหลังเข้าคลอง, ชมทะเล, โล้, เหราเล่นน้ำ, ซัดน้ำ, บังใบ, ถอนสมอ, น้ำไหลซอกเขา

          ถึงยุคกรุงเทพฯ มีครูดนตรีแต่งเพลงเกี่ยวกับน้ำเพิ่มอีกหลายเพลง ผมจำไม่หมด เพราะไม่รู้จริง

          แต่เคยทำเพลงเล่าเรื่องคลื่นสังหารบันทึกเสียงลงแผ่นซีดีไว้เมื่อ พ.ศ. 2548 (เนื่องในเหตุการณ์ภัยพิบัติสึนามิ พ.ศ. 2547) โดยให้นักดนตรีปี่พาทย์ตะโพนเพลงเอาเพลงเก่าๆ หลายเพลงเกี่ยวกับน้ำมาเรียงร้อยต่อเนื่องเป็นเรื่องเดียวกัน เช่น

          คลื่นกระทบฝั่ง, ท่าน้ำ, น้ำลอดใต้ทราย, ฟองน้ำ, มีลม, ทะเลบ้า, โหมโรงคลื่นกระทบฝั่ง

          บางเพลงที่ยกมามีแต่ครั้งกรุงเก่า บางเพลงทำใหม่ครั้งกรุงเทพฯ เช่น โหมโรงคลื่นกระทบฝั่งทำใหม่สมัย ร.7 เป็นต้น

          น้ำท่วม 2554 ดนตรีไทยควรทำขวัญผู้ประสบเคราะห์กรรม โดย

          1. ทำ “เพลงเรื่อง” แบบโบราณ 2. ทำ “เพลงเล่าเรื่อง” แบบร่วมสมัย แล้วเล่านิทานน้ำท่วมก็ได้ 3. แต่งใหม่ทั้งคำร้องและทำนองเพลงพรรณนาเหตุการณ์น้ำท่วม 4. นัดชุมนุมบรรเลงเพลงดนตรีไทย ทำขวัญให้ทุกคนด้วยเพลงนางนาค

          ปัญหาของดนตรีไทยอยู่ที่อนุรักษนิยมเคร่งครัด จนเป็นปฏิปักษ์ต่อความเจริญก้าวหน้า และมัก “ดีแต่พูด” (เหมือนพรรคการเมือง) ว่ากำลังทำ แต่ไม่ทำอะไรเลย

          คิดแล้วสยองขวัญ