มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 22 พฤศจิกายน 2554

 

          ยูเนสโก กังวลเรื่องอยุธยา มรดกโลก น้ำท่วมเสียหายใหญ่หลวงต่อโบราณสถานสำคัญๆ

          จึงเสนอแนะให้วางแผนรับมือกับปัญหาน้ำท่วมในระยะยาว รวมถึงย้อนกลับไปศึกษาระบบผังเมืองโบราณที่ขุดคลองจัดระบบน้ำและคมนาคมทางน้ำ ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำอีก (โพสต์ ทูเดย์ ฉบับวันอังคารที่ 15 พฤศจิกายน 2554 หน้า A4)

          พระนครศรีอยุธยาตั้งอยู่บริเวณที่ลุ่ม มีสัณฐานเป็นเกาะ ดังกลอนเพลงยาวฯพรรณนาว่า “บริเวณอื้ออลด้วยชลธี ประดุจเกาะอสุรีลงกา”

          เพราะมีแม่น้ำล้อมรอบทุกด้าน เป็นเหตุให้เมื่อถึงฤดูน้ำหลาก น้ำจะท่วมพื้นที่ในตัวเกาะมากเกินต้องการ

          หนทางเดียวที่จะระบายน้ำที่มากเกินต้องการออกไปให้เร็วที่สุดคือขุดคลองให้มากๆ มีผลให้คลองในเกาะเมืองเป็นทั้งทางระบายน้ำและเป็นทั้งเส้นทางคมนาคม

          คลองในเกาะเมืองเคยมีตามธรรมชาติอยู่แล้ว แต่ไม่มากนัก และไม่ตรงเป็นระเบียบ

          เมื่อชุมชนบนเกาะเมืองขยายกว้างออกไป ทางราชการจึงขุดแปลงคลองในเมืองทั้งแนวนอนด้านตะวันตก-ตะวันออก และแนวตั้งทั้งด้านเหนือ-ใต้ เพื่อใช้เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำ และชักน้ำเข้าใช้ในเมือง รวมทั้งระบายน้ำในฤดูน้ำหลากด้วย

          เมื่อมองดูรวมๆ แล้ว จะเห็นคลองทั้งแนวตั้งและแนวนอนเป็นเส้นตรงตัดกันไปมาราวกับใยแมงมุม เอกสารจากหอหลวงกรุงเก่าระบุชื่อคลองไว้จำนวนหนึ่ง แล้วบอกอีกว่าในกำแพงพระนครมีสะพานข้ามคลอง 30 แห่ง ทำด้วยอิฐ 15 แห่ง ทำด้วยไม้ 15 แห่ง

          มีทำนบรอไว้เบี่ยงเบนน้ำ 1 แห่ง บริเวณทุกวันนี้เรียก “หัวรอ”

          มีท่าเรือ 2 ประเภท คือ ท่าเรือราชการ มี 2 ท่า ท่าเรือจ้างทั่วไป มี 20 ท่า แล้วมีโรงเรือพระที่นั่ง, เรือรบน้ำจืด, เรือรบทะเล, กำปั่นหลวง, สำเภาหลวง

          มีอู่ต่อเรือประเภทต่างๆ อยู่รอบกำแพงพระนคร รวมแล้วมากกว่า 20 อู่

          “กรุงศรีอยุธยา เป็นเมืองสะเทินน้ำสะเทินบกที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่เคยมีในโลก”  ดร. สุเมธ ชุมสาย เขียนไว้ในหนังสือเรื่อง น้ำ บ่อเกิดแห่งวัฒนธรรมไทย (ไทยวัฒนาพานิช พิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2529 หน้า 178-183)

          แล้วเขียนบอกต่อไปอีก ว่าชาวยุโรปรู้จักกรุงศรีอยุธยาในนามของเวนิสตะวันออก มาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 22

          แต่-ต่างกันที่ “เวนิสสร้างขึ้นด้วยความหมั่นเพียรของมนุษย์แต่ฝ่ายเดียว

          ส่วนกรุงศรีอยุธยาเกิดขึ้นโดยธรรมชาติสร้าง เท่าๆ กับฝีมือของมนุษย์”

          พยานหลักฐานทั้งที่เป็นโบราณวัตถุสถานและเอกสารไทยกับต่างประเทศ มีเต็มไปหมดเรื่องอยุธยา เมืองสะเทินน้ำสะเทินบก

          แต่รัฐบาลไทยไม่เคยรักษาคุณลักษณะเหล่านี้ ทุกวันนี้จึงไม่มีแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และไม่มีในประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย

          รวมทั้งไม่มีคูคลองและระบบจัดการน้ำยุคอยุธยาในบริเวณเกาะเมืองอยุธยา

          แต่ที่มีเต็มไปหมดคือถนนและอาคารพาณิชย์ทันสมัย และสิ่งแปลกปลอมขวางทางน้ำหลากไหลให้เกิดน้ำหลากท่วมใหญ่หลวงนั่นไงล่ะ

fluoxetine pronounce buy extra super cialis online}