มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 7 พฤศจิกายน 2554

 

          เจ้าพระยา-ท่าจีน-บางปะกง เป็นบริเวณลุ่มน้ำที่กำลังมีน้ำทุ่ง, น้ำท่า, น้ำท่อ หลากท่วมทุกวันนี้

          ราว 12,000 ปีมาแล้ว ทะเลอ่าวไทยมีขอบเขตกว้างขวางกว่าปัจจุบัน พื้นที่ของเจ้าพระยา-ท่าจีน-บางปะกงจมอยู่ใต้ท้องทะเลอ่าวไทย

          น้ำทะเลท่วมท้นล้นบริเวณที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยาลึกเข้าไปในแผ่นดินโดยรวมอย่างกว้างๆ ดังนี้

          ทิศเหนือ ทะเลสูงขึ้นไปถึงบริเวณ จ. ลพบุรี หรือเหนือขึ้นไปอีก

          ทิศตะวันตก ทะเลเว้าเข้าไปถึงบริเวณ อ. เมือง และ อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี ต่ำลงมาที่ อ. นครชัยศรี จ. นครปฐม ต่ำลงมาที่ อ. เมือง จ. ราชบุรี และต่ำลงมาที่ อ. เมือง จ. เพชรบุรี

          ทิศตะวันออก ทะเลเว้าเข้าไปถึงบริเวณ จ. สระบุรี, นครนายก, ปราจีนบุรี และเว้าไปถึง อ. พนัสนิคม จ. ชลบุรี

 

แผนที่แสดงชายฝั่งทะเลของอ่าวไทยสมัยโบราณ เมื่อระหว่าง 6,000-3,000 ปีมาแล้ว ครั้งนั้นกรุงเทพฯอยู่ใต้ทะเล อ่าวไทย ยังไม่มีแม่น้ำบางปะกง (ทางตะวันออก) กับแม่น้ำท่าจีน(ทางตะวันตก) เหมือนปัจจุบัน เพราะพื้นที่ทั้ง 2 แม่น้ำเป็นขอบอ่าวไทย (ดัดแปลงจาก Somboon Jarupongsakul, 1990, Geomorphology of the Chao Phraya Delta, Thailand, p. 63)

 

          แม่น้ำสายสำคัญๆที่ไหลลงทะเลสั้นกว่าที่เป็นอยู่ทุกวันนี้ คือ

          ปากน้ำเจ้าพระยา อยู่บริเวณ จ. สิงห์บุรี-ลพบุรี

          ปากน้ำแม่กลอง อยู่ทาง จ. นครปฐม

          ปากน้ำท่าจีน ยังไม่มี เพราะแนวแม่น้ำท่าจีนปัจจุบันเป็นขอบทะเลอ่าวไทยโบราณ

          ปากน้ำป่าสัก อยู่ทาง จ. ลพบุรี

          ปากน้ำบางปะกง อยู่ทาง จ. นครนายก-ปราจีนบุรี

          ทะเลอ่าวไทยยุคดึกดำบรรพ์ที่กว้างขวางมิได้อยู่คงที่ เพราะแผ่นดินโดยรอบงอกออกไปเรื่อยๆตามปรากฏการณ์ธรรมชาติ อันเป็นผลจากการทับถมของตะกอนหรือโคลนตมที่ล้นทะลักไหลมากับน้ำในแม่น้ำสายต่างๆที่มีอยู่รอบอ่าวไทยยุคโน้น

          ครั้นนานเข้าก็กลายเป็นทะเลโคลนตม ขยายพื้นที่กว้างออกไปเรื่อยๆ ช้าๆ ตามธรรมชาติ

          ในที่สุดโคลนตมที่ถมทับกลับกลายเป็นดินดอนแผ่กว้างเป็นแผ่นดินสืบเนื่อง จนปัจจุบัน

          เมื่อตะกอนจากแม่น้ำโดยรอบทะลักออกมาทับถมนานนับพันปี ในที่สุดอ่าวไทย ก็ค่อยๆหดลง

          บริเวณที่โคลนตมตกตะกอนก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของผืนแผ่นดินใหญ่ ดังเห็นเป็นที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่มีน้ำท่วมทุกวันนี้ ประกอบด้วยลุ่มน้ำบางปะกง อยู่ทางตะวันออก กับลุ่มน้ำท่าจีน อยู่ทางตะวันตก

          ถ้ามีน้ำหลากท่วมล้นทุ่ง, ล้นท่า, ล้นท่อ แผ่กระจายทั่วไปอย่างที่เป็นมาขณะนี้ ก็เท่ากับลุ่มน้ำเจ้าพระยาคืนสู่อ่าวไทยยุคดึกดำบรรพ์document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);