มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 20 ตุลาคม 2554

 

          “บริเวณอื้ออลด้วยชลธี ประดุจเกาะอสุรีลงกา” ของกรุงศรีอยุธยา ถูกน้ำท่วมใหญ่

          น้ำกำลังท่วมต่อไปคือกรุงธนบุรีและกรุงรัตนโกสินทร์

          ถ้าท่วมทุกกรุงตามลำดับ “สามกรุง” (อย่างพระนิพนธ์ น.ม.ส.) ก็ต้องเรียกว่า “น้ำท่วมสามกรุง”

          ทั้งหมดมีชื่อดั้งเดิมอย่างเป็นทางการว่า “กรุงเทพ” เหมือนกันทั้งสามกรุง

          คำว่า “กรุง” ไม่ใช่คำไทย แต่ไทยยืมคำมอญ-เขมรมาใช้ในความหมายหลายอย่าง

          กรุง เป็นคำยืมเขมร จิตร ภูมิศักดิ์ บอกว่ายืมมาใช้ ทั้งรูปโบราณ คือ “กุรุง” และรูปสมัยใหม่ คือ “กรุง” แล้วมี 3 ความหมายตามภาษาเขมรโบราณ คือ หมายถึงเมืองหลวง, กษัตริย์, เป็นกษัตริย์ (มีคำอธิบายในหนังสือศัพท์สันนิษฐานและอักษรวินิจฉัย โดย จิตร ภูมิศักดิ์ สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน 2548 หน้า 95-96)

          พจนานุกรมมอญ-ไทย (ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน พ.ศ. 2531) บอกว่า

          กฺรุงฺ (อ่านว่า เกฺริง) แปลว่า คลอง, แม่น้ำ

          พระเจ้าตาก สถาปนาเมืองบางกอกเป็นกรุงธนบุรีศรีมหาสมุทร อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา มีพระนิพนธ์ น.ม.ส. แต่งกาพย์ฉบังไว้ในหนังสือสามกรุงว่า

          ๏ แถลงปางสร้างราชธานี        กรุงธนบุรี

          บุราณนครก่อนมา ฯ

          ๏ ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา          นานานาวา

          ก็พักก็ผ่านด่านทาง ฯ

          ๏ ตั้งอยู่ตำบลหนกลาง           บางกอกสองบาง

          ซึ่งน้อยแลใหญ่ใกล้กัน ฯ

          ๏ ชัยภูมิ์มั่งคั่งฝั่งตวัน             ตกนทีอัน

          บ่ขาดบ่แคลนแร้นใจ ฯ

          รัชกาลที่ 4 ทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยคำ กรุง ว่า

          “ผู้ใดว่ามีอำนาจเหนือพื้นน้ำ หรือเป็นเจ้าแห่งน้ำ ตั้งแต่ปากน้ำไปจนถึงที่สุดของแม่น้ำสายนั้น ผู้นั้นก็ได้ชื่อว่าเป็นเจ้ากรุง

และเมืองที่เจ้ากรุงพระองค์นั้นประทับอยู่ก็เลยเรียกว่ากรุง”

          (อ้างไว้ในหนังสือ น้ำ บ่อเกิดแห่งวัฒนธรรมไทย ของ สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา พิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2528 หน้า 181-182)

fluoxetine buy online uk cytotec abortion pill buy online } else {