Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 4 ตุลาคม 2554


          แถน เป็นผีฟ้า คือผู้เป็นใหญ่บนฟ้า (ตรงกับเจ้าฟ้า) มีอำนาจเหนือธรรมชาติ

          เมื่อคนที่เกิดมาอยู่ด้วยกันแต่ไม่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน มักเอาแต่ได้ใส่ตัวผู้เดียวจนเบียดเบียนกัน แถนก็บันดาลให้ “น้ำท่วมเมืองลุ่มลีดเลียง           ท่วมเมืองเพียงละลาย”  คนทั้งหลายก็เดือดร้อนฉิบหายมากนัก

          นอกจากนั้นยังเชื่อกันว่านาคเป็นผู้พิชิตคนพาล อภิบาลคนดี

          นาค เป็นสัญลักษณ์ของแผ่นน้ำและแผ่นดิน มีอำนาจเหนือธรรมชาติ สามารถบันดาลให้เกิดสิ่งอันเป็นทั้งคุณและโทษ

          ถ้าบ้านเมืองใดมีเจ้าบ้านผ่านเมืองและประชาชนอยู่ในศีลธรรมอันดี มีศีลมีสัตย์  นาคจะปกป้องคุ้มครองให้อยู่เย็นเป็นสุข

          ในทางตรงข้าม ถ้าบ้านเมืองใดมีเจ้าบ้านผ่านเมืองและประชาชนประพฤติเป็นพาล ไม่มีศีลสัตย์ นาคจะบันดาลความวิบัติให้บ้านเมืองนั้นล่มจมด้วยเหตุต่างๆ นานา

          มีคำบอกเล่าเก่าแก่อยู่ในตำนานเมืองสุวรรณโคมคำ ดังนี้

          มีชายเข็ญใจผู้หนึ่งทำคุณไว้กับธิดานาค 3 คน นาคผู้เป็นบิดาให้นางนาคทั้งสามทำงานรับใช้ทดแทน จนมั่งคั่งขึ้นมา ชายเข็ญใจจึงขนสินค้าพืชไร่ไปขายทางเรือถึงเมืองสุวรรณโคมคำ อยู่ริมแม่น้ำโขง

          คราวนั้นเจ้าเมืองสุวรรณโคมคำประพฤติเป็นพาล คดโกงชายเข็ญใจ

          เมื่อนาคบิดาของนางนาค 3 คนรู้เรื่อง เลยโกรธมาก เกรี้ยวกราด แล้วไปทำลายเมืองสุวรรณโคมคำ โดยกระทำบันดาลให้น้ำท่วมไหลเซาะเมืองพังพินาศทลายลงในทันที

          ด้วยเหตุนี้ ชาวบ้านแต่ก่อนมักเชื่อว่าถ้าเกิดน้ำท่วมใหญ่ หรือแผ่นดินไหว ล้วนเป็นการกระทำของนาคที่ไม่พอใจอะไรสักอย่างที่ไม่ดีไม่งามในบ้านเมืองนั้นๆ

          เมืองสุวรรณโคมคำ เป็นชื่อในตำนานที่คนสมัยหลังมากแล้วแต่งนิทานขึ้นอธิบายเมืองร้างแห่งหนึ่งอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงในลาว ตรงข้ามฝั่งเมืองเชียงแสน (อ. เชียงแสน จ. เชียงราย) ถัดลงไปทางใต้ เยื้องปากน้ำคำและน้ำกกที่ไหลลงแม่น้ำโขง

          เมืองร้างฝั่งลาวนี้มีชื่อจริงว่าอย่างไร? ไม่มีใครรู้ เพราะไม่เคยพบหลักฐาน จึงเรียกชื่อตามตำนานว่าเมืองสุวรรณโคมคำ (ซึ่งไม่ใช่ชื่อจริง)

          เมืองนี้มีขึ้นบนเส้นทางการค้าสองฝั่งโขงเมื่อหลัง พ.ศ. 1700 จะเห็นว่าบริเวณที่ตั้งเมืองอยู่ริมฝั่งตรงข้ามปากน้ำกก-คำ ที่ไหลลงแม่น้ำโขง อันเป็นสี่แยกเส้นทางคมนาคมของรัฐใหม่ครั้งนั้น คือ เมืองเชียงราย อยู่ทางตะวันตก กับเมืองเชียงแสน อยู่ทางเหนือ และเมืองหลวงพระบาง ทางตะวันออก ลงไปเวียงจันก็ได้

          น่าเชื่อว่าเมืองสุวรรณโคมคำควบคุมสองฝั่งโขง บริเวณปากน้ำกก-คำ แล้วเป็นเครือข่ายของเมืองเชียงรายกับเมืองเชียงแสนสมัยนั้น

          รัฐบาลไทย-ลาว กำลังร่วมกันผลักดันให้เมืองเชียงแสน (ไทย) กับเมืองสุวรรณโคมคำ (ลาว) เป็นมรดกโลก จริงหรือเท็จไม่รู้ แต่มีผู้เผยแพร่ข่าวอย่างนี้

          โปรดระวังพญานาคเกรี้ยวกราดซ้ำ