มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 2 กันยายน 2554

           “หน้าที่การจัดการศึกษาไม่ใช่ของรัฐแต่ผู้เดียว” 

           คณะกรรมการปฏิรูป (คปร.) บอกแนวทางปฏิรูปการศึกษา ว่าทุกฝ่ายนับตั้งแต่ครอบครัวขึ้นมา ย่อมต้องมีส่วนและมีอำนาจบทบาทในการจัดการศึกษาร่วมกัน 

           “การศึกษาไม่ใช่การไปโรงเรียน” คปร. ย้ำให้เข้าใจตรงกันต่อไปอีกว่า “แต่หมายถึงโอกาสที่ทุกคนได้เรียนรู้และสร้างความงอกงามแก่ชีวิตตนและสังคมอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต ทั้งในโรงเรียนและนอกโรงเรียน” 

           การผลักดันให้ท้องถิ่นมีบทบาทกำหนดหลักสูตรการศึกษา หรือหลักสูตรประจำถิ่น มีนักวิชาการทางการศึกษาบางคนสนับสนุนว่าเป็นแผนการศึกษาเดินถูกทางแล้ว

           และบอกอีกว่าหลักสูตรประจำถิ่นที่เหมาะสมกับพื้นที่ ไม่น่าจะเป็นเรื่องยาก แม้มีอุปสรรคหลายด้านดักอยู่ข้างหน้า ก็ควรแก้ไขได้

           ล่าสุดมีแนวคิดให้ครูย้ายกลับภูมิลำเนา หรือครูคืนถิ่นเพื่อกลับไปพัฒนาบ้านเกิดของตนเอง เป็นแนวคิดดี

           แต่ดีต่อตัวครูคนนั้นเท่านั้น หรือดีถึงเด็กนักเรียนกับชุมชนท้องถิ่นด้วย ยังต้องรอดูอีกนาน

           เพราะตราบใดที่ครูส่วนมาก รวมครูคืนถิ่นยังมีสำนึกทางการศึกษาแบบเก่า คือการไปโรงเรียน และรัฐเท่านั้นมีหน้าที่จัดการศึกษา ทุกอย่างก็หยุดนิ่ง และไม่มีผลดีตกถึงนักเรียนและชุมชน แต่มีผลดีต่อคะแนนเสียงนักการเมืองเท่านั้น

           ถ้าจะให้ดีต่อชุมชนท้องถิ่น ไม่ว่าด้านการศึกษา หรือด้านอื่นๆ เช่น ห้องสมุดประชาชน, ฯลฯ รัฐควรโฆษณาเชิญชวนให้คนคืนถิ่น เช่น ศิษย์เก่าคืนถิ่น, เพื่อนคืนถิ่น, พี่น้องคืนถิ่น, ฯลฯ ทั้งอย่างถาวรและอย่างชั่วคราว ไปๆ มาๆ

           เพื่อร่วมกันสร้างสรรค์การศึกษาของชุมชนท้องถิ่นเป็นเบื้องต้น แล้วอย่างอื่นๆ จะตามมามหาศาล

           แต่ระบบราชการและผู้บริหารโรงเรียนในชุมชนท้องถิ่น ยังหวงการศึกษาแบบเดิมให้อยู่แต่ในห้องเรียนของโรงเรียน แล้วกีดกันคนอื่นออกไปไกลๆ

           เมื่อเป็นอย่างนี้รัฐบาลก็เลิกพูดปฏิรูปการศึกษาได้เลย ไม่มีวันสำเร็จ

         คุณสุบรรณ เชษฐา (หนองคาย) ขอให้ขยายความเกี่ยวกับชื่อแหล่งน้ำต่างๆ โดยเฉพาะทางอีสาน แต่ไม่ได้บอกว่าแหล่งน้ำไหน? ใจคอจะให้ทำหมดทั้งภาคอีสาน

         ผมจนปัญญาจะทำได้ แต่ถ้าระบุเป็นแหล่งๆ ไปก็จะตะเกียกตะกายไปหาผู้รู้อธิบายขยายความตามต้องการ

         คุณประกอบ พลเสน (สุพรรณบุรี) ขอรายชื่อและราคาจะสั่งซื้อหนังสือที่ผมเขียนเกี่ยวกับความเป็นมาของท้องถิ่นต่างๆ         ก็จนปัญญาอีก เพราะหนังสือแนวนี้เขียนฟรีๆ ให้ราชการและเอกชนที่ต้องการพิมพ์แจกหมดไปนานแล้ว ส่วนแนวอื่นๆ ที่ผมเขียนก็ไม่มีสำนักพิมพ์ไหนอยากพิมพ์อีก เพราะขายไม่ดี ถึงขายได้บ้างก็ใช้เวลานานเป็นปีๆ ไม่คุ้ม

         ผมไม่มีกมลสันดานบริหารธุรกิจ จึงไม่มีปัญญาพิมพ์เอง ขายเอง ขอแนะนำว่าอย่าไปซื้อ อย่าไปอ่านเลย