มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 2 สิงหาคม 2554

          เอกสารจีนสมัยราชวงศ์ถัง เรียกเมืองนครปฐมโบราณยุคทวารวดี ราวหลัง พ.ศ. 1000-1500 ที่ลุ่มน้ำท่าจีน อ. นครชัยศรี ว่า หลั่งเกียฉู่ หรือ หลั่งยะสิ่ว 

จริงหรือไม่จริง ผมไม่รู้เลย เพราะชีวิตไม่เคยรู้ภาษาจีน แต่อาศัย “ครูพักลักจำ” แล้วอ่านงานค้นคว้าของนักปราชญ์ครูบาอาจารย์ผู้ใหญ่มาเขียนบอกเล่าตรงนี้

รายละเอียดเรื่องเอกสารจีนมีในหนังสือชื่อ พระปฐมเจดีย์ ไม่ใช่เจดีย์แห่งแรก แต่เป็นมหาธาตุหลวงยุคทวารวดี โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ สำนักพิมพ์มติชน  พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2545

นักประวัติศาสตร์โบราณคดีทักท้วงถกเถียงกัน ว่าเมืองนครปฐมโบราณคือ โถโลโปตี ในจดหมายเหตุจีน แต่มีนักปราชญ์ไทยค้านว่านครปฐมโบราณคือหลั่งเกียฉู่ หรือหลั่งยะสิ่ว ส่วนโถโลโปตีคือทวารวดีอยู่เมืองลพบุรี

แต่จนถึงขณะนี้ ผมยังหาไม่พบคำอธิบายจากผู้รู้คำจีนโบราณว่าหลั่งเกียฉู่ กับหลั่งยะสิ่ว แปลว่าอะไร? แล้วหมายถึงอะไร?

เมื่อไม่นานมานี้ ผมนั่งรถไปสมุทรสาคร แล้วเข้าถนนสายสมุทรสาคร-กระทุ่มแบน เมื่อผ่านตลาดก่อนถึงซอยโลตัส มองเห็นสะพานลอยให้คนข้ามถนนอยู่ข้างหน้า ตรงปากซอยริมถนนใหญ่ มีร้านขายอะไหล่รถยนต์ขึ้นป้ายตัวโต เขียนว่า “เล่งเกียฉู่”

อ่านชื่อร้านก็ฉุกคิดถึงชื่อในเอกสารจีนว่า “หลั่งเกียฉู่” ใกล้เคียงกันมากจนเกือบจะเป็นชื่อเดียวกัน

เห็นดังนั้นก็ให้จอดรถ ผมลงจากรถแล้วเดินไปจดเบอร์โทรศัพท์ร้านเล่งเกียฉู่ เมื่อกลับกรุงเทพฯ ก็ส่งข้อความปรึกษาขอความรู้จาก อาจารย์ “พลอย” นรรัตน์ พุ่มไพศาลชัย ผู้สอนภาษาจีน อยู่ที่มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

อาจารย์พลอยติดต่อพูดคุยกับเจ้าของร้าน แล้วส่งแฟกซ์อธิบายให้ผมรู้ว่า

         “เจ้าของร้านบอกว่าคนจีนสมัยก่อนเมื่อพูดถึงมหาชัย จะพูดคำว่าเล่งเกียฉู่ เป็นการทับศัพท์ไปเลย ซึ่งชื่อนี้คนเก่าแก่ของมหาชัยบอกว่าตามหลักฮวงจุ้ยแล้วที่ตั้งของมหาชัยเป็นบ้านของมังกรตัวหนึ่ง ดังนั้นจึงเรียกที่นี่ว่าเล่งเกียฉู่”  

แล้วอาจารย์พลอยก็ทำตารางอธิบายเพิ่มเติม ดังนี้

ตัวจีน

เสียงจีนกลาง

เสียงแต้จิ๋ว

คำแปล

หลง

เล่ง

มังกร

จ๋าย

เกีย

บ้าน

ชู่

ฉู่

สถานที่

         ทั้งหมดนี้แสดงว่าจีนรู้จักแล้วเรียกเมืองนครปฐมโบราณ บริเวณลุ่มน้ำท่าจีน (ที่ อ. นครชัยศรี) มาตั้งแต่ยุคทวารวดี ราวหลัง พ.ศ. 1000-1500 ว่า หลั่งเกียฉู่

แต่ไม่แน่ใจว่าหลั่งเกียฉู่ เป็นชื่อเมืองหรือชื่อย่านสถานที่ เช่น ลุ่มน้ำท่าจีน ฯลฯ

แม้เมืองนครปฐมโบราณเลิกร้างไปนานนับพันปีแล้ว แต่ชาวจีนยังเรียกลุ่มน้ำ ท่าจีน โดยเฉพาะปากน้ำย่านมหาชัย ด้วยชื่อเก่าว่าหลั่งเกียฉู่ แต่อาจออกเสียงเป็น เล่งเกียฉู่ ตามชื่อร้านอะไหล่รถยนต์ที่สมุทรสาคร