มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 15 กรกฎาคม 2554

          บรรพชนคนอุษาคเนย์เมื่อ 3,000 ปีมาแล้ว แรกค้นพบโลหะมาทำเครื่องมือเครื่องใช้แทนเครื่องมือหินที่เคยใช้งานมาก่อน

หลังจากนั้นถึงพบเหล็ก ทำให้เกิดความเคลื่อนไหวขนานใหญ่ มีการเดินทางไกลแลกเปลี่ยนสิ่งของ แล้วมีพัฒนาการเป็นการค้าโลก มีบ้านเมืองเติบโตเป็นรัฐ แล้วจะเป็นประชาคมอาเซียนในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

บรรพชนประชาคมอาเซียนเหล่านี้ ยังไม่พบหลักฐานชื่อชนชาติ จึงไม่รู้ว่ามีชื่อเรียกตัวเองหรือไม่? อย่างไร?

เครื่องมือเครื่องใช้ 

จากหิน ถึงโลหะ 

เมื่อราว 3,000 ปีมาแล้ว คนกลุ่มหนึ่งที่มีหลักแหล่งถาวรบริเวณที่ราบผืนเล็กๆ ในหุบเขาละแวกริมลำน้ำแควน้อยกับแควใหญ่ (จ. กาญจนบุรี) ทำภาชนะดินเผาหลายรูปแบบอย่างชำนิชำนาญ มีแบบผิวสีดำกับแบบสามขา ใช้เครื่องมือทำจากหิน แต่มีเครื่องมือจับปลาทำจากไม้และกระดูกสัตว์  กินสัตว์ทะเลเป็นอาหาร เช่น หอย ปู ปลา ฯลฯ แล้วมีการติดต่อกับคนกลุ่มอื่นๆ ที่อยู่ใกล้ทะเลลงไปทางใต้ถึงแหลมมลายู

คนบางกลุ่มมีประสบการณ์ความรู้ทางเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้นจนสามารถถลุงโลหะ แล้วเอามาทำเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น เบ็ดตกปลา หอก ฯลฯ พบมากที่บ้านเก่า (จ. กาญจนบุรี) บ้านเชียง (จ. อุดรธานี) และที่อื่นๆ บางแห่งด้วย

โลหะสำคัญยุคนั้นคือสัมฤทธิ์ ซึ่งเป็นโลหะผสมระหว่างทองแดงกับดีบุกหรือตะกั่ว ส่วนโลหะอีกอย่างหนึ่งคือเหล็ก มีอยู่ทั่วไปตามธรรมชาติ

 

หอกและขวาน

กำไล

กำไลลูกกระพรวน

เบ็ด

เครื่องมือและเครื่องประดับทำด้วยโลหะ พบที่บ้านเชียง อ. หนองหาน จ. อุดรธานี

          คนอุษาคเนย์ทำเครื่องมือเครื่องใช้ด้วยหินมานานมาก นับเป็นหมื่นเป็นแสนปีมาแล้ว

ต่อแต่นี้จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นโลหะเมื่อรู้จักเก็บรักษาความร้อนสูงสุดเพื่อถลุงและหลอมโลหะเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ นับเป็นการเปลี่ยนแปลงที่อาจเรียกว่า “โลหปฏิวัติ” ครั้งแรก (ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าโดยบังเอิญหรือเจตนา) ของคนอุษาคเนย์ ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางสังคม-วัฒนธรรม และเทคโนโลยีครั้งยิ่งใหญ่ต่อไปอีก  

เหล็กและเกลือ

“สร้างบ้านแปลงเมือง”  

          เหล็กเป็นโลหะสำคัญที่สุดที่จะกระตุ้นให้เกิดการคมนาคมแลกเปลี่ยนค้าขายทั่วภูมิภาค จนมีการรวมตัวกันสร้างบ้านแปลงเมืองเป็นบ้านเมืองจนรุ่งเรืองเป็น “รัฐ” ต่อไปภายหน้า เช่น รัฐศรีเกษตร (พม่า), รัฐเวียงจัน (ลาว), รัฐเจนละ (กัมพูชา), รัฐฟูนัน (เวียดนาม), และรัฐในหมู่เกาะ

          รวมทั้งรัฐในดินแดนประเทศไทย เช่น รัฐที่พิมาย (นครราชสีมา) รัฐละโว้ (ลพบุรี) และรัฐสุโขทัยที่มีหลักฐานเป็นชุมชนถลุงโลหะโดยเฉพาะเหล็ก

          ราว 2,500 ปีมาแล้ว มีการถลุงเหล็กทำเครื่องมือเครื่องใช้อย่างกว้างขวางเกือบทั่วไปหมด ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวย้ายหลักแหล่งไปมาเพื่อหาบริเวณที่มีแร่ธาตุและทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ เช่น เหล็ก และเกลือ

คนพื้นเมืองในเขมรเมื่อราว 100 ปีมาแล้ว ถลุงแร่โลหะธาตุด้วยเทคโนโลยีดั้งเดิมดึกดำบรรพ์

          แหล่งที่มีเหล็กและเกลืออยู่มากที่สุด คือรอบๆ ทุ่งกุลาร้องไห้ (ในเขตอีสานใต้) จึงมีผู้คนจากที่อื่นเคลื่อนย้ายเข้าไปตั้งถิ่นฐานถาวรเพื่อถลุงเหล็กและต้มเกลือ เป็นเหตุให้มีประชากรเผ่าพันธุ์ต่างๆ หนาแน่นกว่าเดิม

ในจำนวนนี้มีพวกพูดตระกูลภาษาลาว-ไทยจำนวนหนึ่ง เคลื่อนย้ายมาจากดินแดนทางทิศตะวันออกบริเวณตอนใต้ของจีน เช่น มณฑลกวางสี-กวางตุ้ง และทางเหนือของเวียดนามปัจจุบันด้วย

นอกจากนั้นยังมีแหล่งแร่เหล็กและร่องรอยการถลุงเหล็กเมื่อราว 2,500 ปี มาแล้ว อยู่ทั่วภูมิภาคอุษาคเนย์ โดยเฉพาะบริเวณภาคกลางลุ่มน้ำปิง ยม น่าน และลุ่มน้ำป่าสัก-ลพบุรี เช่น สุโขทัย ลพบุรี เป็นต้น

เครื่องมือเหล็ก2,500 ปีมาแล้ว พบที่บ้านดอนตาเพชร อ. พนมทวน จ. กาญจนบุรี

เครื่องมือเหล็ก2,500 ปีมาแล้ว พบที่บ้านดอนตาเพชร อ. พนมทวน จ. กาญจนบุรี

เครื่องมือเหล็ก 2,500 ปีมาแล้ว พบที่บ้านใหม่ชัยมงคล ต. สร้อยทอง อ. ตาคลี จ. นครสวรรค์

เครื่องมือเหล็ก 2,500 ปีมาแล้ว พบที่บ้านใหม่ชัยมงคล ต. สร้อยทอง อ. ตาคลี จ. นครสวรรค์

เครื่องมือเหล็ก 2,500 ปีมาแล้ว พบที่บ้านใหม่ชัยมงคล ต. สร้อยทอง อ. ตาคลี จ. นครสวรรค์

ชาวบ้านบ่อพันขัน อ. ทองแสนขัน จ. อุตรดิตถ์ ทุกวันนี้ยังนำก้อนกรวดเหล็กมาถลุงทางตรงแบบวิธีโบราณ แล้วเอาหลอมในเตาแบบดึกดำบรรพ์

เตาถลุงเหล็กโบราณ จากการขุดค้นทางโบราณคดี บ้านดงพลอง อ. สตึก จ. บุรีรัมย์

  

generic forzestcialis 5mg