Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธ ที่ 8 มิถุนายน 2554

ขุนช้างขุนแผน ภาคภาษาอังกฤษ มีชื่อว่า The Tale of Khun Chang           Khun Phaen Siam’s Folk Epic of Love, War and Tragedy แปลโดย ดร. คริส เบเกอร์ และ ดร. ผาสุก พงษ์ไพจิตร พิมพ์เป็นเล่มบรรจุกล่องอย่างดีวิเศษ มีวางขายหลายเดือนแล้ว

ผมเปิดดูหนังสือชุดนี้อย่างโหยหิวชิวหาดังราไฟ แล้วได้แต่ลูบๆคลำๆดูลายเส้นประกอบเท่านั้น จะอ่านก็ไม่ได้ เพราะเป็นอังกฤษทั้งเล่ม ทำให้ไม่ได้เสพของดีวิเศษ

ขุนช้างขุนแผนเป็นมหากาพย์ว่าด้วยวิถีชีวิตขุนนางในอดีต ที่แสดงออกให้เห็นการเมืองแบบอำนาจและเพศ ที่ส่งผลกระทบต่อเนื่องถึงสังคมไทยปัจจุบันและอนาคต

เท่าที่รู้มาบ้างนั้น งานค้นคว้าวิจัยของ อ. คริส กับ อ. ผาสุก เรื่องนี้สำคัญและก้าวหน้าอย่างยิ่ง เพราะเป็นมุมมองฝรั่งต่างจากไทยๆที่ย่ำกับที่ไม่ก้าวไปทางไหน

หากเป็นไปได้น่าจะสรุปเป็นภาษาไทย เฉพาะตอนที่ต่างจากมุมมองแบบไทยๆ เพื่อให้คนอ่านอังกฤษไม่ออกรู้บ้าง เช่น ผมเอง

โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้นฉบับขุนช้างขุนแผนที่ใช้ค้นคว้าวิจัยเป็นฉบับต่างจากสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงฯ ทรงชำระ ขอให้อาจารย์ทั้งสองได้โปรดพิมพ์เป็นเล่มมาเผยแพร่ด้วยเถิด ผมยินดีรับใช้ให้งานนี้สำเร็จ

นิทรรศการ Re-Reading Khun Chang Khun Phaen มุมมองใหม่ขุนช้างขุนแผน ที่หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน (ริมคลองแสนแสบ ย่านปทุมวัน) ผมไปดูมาแล้ว ไม่จุใจ อยากรู้เรื่องมากกว่าที่จัดนิทรรศการในห้องแคบๆ

แต่ก็เหมาะสมแล้วสำหรับงานแบ่งปันข้อมูลความรู้พื้นฐานเรื่องขุนช้างขุนแผนเพื่อฝรั่ง, ชาวต่างชาติ, และคนไทยยุคใหม่(ที่มีพื้นฐานด้านนี้ไม่มากไปกว่าฝรั่งและชาวต่างชาติ)

ประวัติศาสตร์นครเชียงใหม่ เป็นวีดิทัศน์ประกอบการเรียนรู้ รายวิชาประวัติศาสตร์ ระดับประถมศึกษาปีที่ 4-6 ของสถานศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่

ผมชวนพรรคพวกมาเปิดดูพร้อมกันหลายคน แล้วมีผู้สรุปความเห็นเมื่อดูจบแล้ว ดังนี้

ยุคทองแห่งล้านนา พอมีภาพก็เข้าเรื่องยุคทองเลย โดยไม่ได้บอกว่าล้านนาเป็นมาอย่างไร ทำไมชื่อนี้

ยุคเก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง ดีตรงเนื้อหาที่บอกว่ายุครวบรวมไพร่พลราษฎรจากที่ต่างๆ นอกจากได้ผู้คนมารวมกันอยู่แล้ว ยังทำให้ล้านนารวบรวมวัฒนธรรมต่างๆมาผสมจนเป็นล้านนา

ยุคการเปลี่ยนแปลงในล้านนา ส่วนที่บอกว่าความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่เคยมี เมื่อมาถึงยุคนี้มีการสร้างความเป็นคนไทยหรือคนสยามจากส่วนกลางด้วยวิธีต่างๆ

ทั้งหมดมีลักษณะคล้ายสารคดี ไม่แน่ใจว่านักเรียนระดับ ป.4-6 จะเข้าใจมากน้อยแค่ไหน อาจจะยากเกินที่เด็กจะตามทัน (ได้ยินชื่อเจ้านาย ชื่อเมือง ก็อาจจะงงไปนาน) ต้องมีครูคอยแนะนำเพิ่มเติม เพราะวิดีโอก็ไปเร็วพอสมควร