Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดี ที่ 26 พฤษภาคม 2554

บ้านเมืองดีๆ ไม่ต้องมีวัฒนธรรมแห่งชาติ

สังคมฉลาดๆ วัฒนธรรมแห่งชาติไม่ต้องมี

วัฒนธรรมแห่งชาติ ไม่เคยมีอยู่จริงๆ ในประวัติศาสตร์ไทย ครูบาอาจารย์บอกว่าวัฒนธรรมแห่งชาติเป็นสิ่งถูกสร้างขึ้นใหม่ด้วยอุดมคติและอำนาจของคนชั้นนำ(โดยสมคบกับคนชั้นกลาง) เพื่อกล่อมเกลาและบังคับบัญชาให้คนทั่วไปยอมจำนนต่อความไม่เท่าเทียมและไม่เป็นธรรม

ดังนั้น วัฒนธรรมแห่งชาติจึงเป็นสมบัติของคนชั้นนำ สำหรับใช้งานรักษาโครงสร้างอำนาจของตนเองและบริวาร ในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในโลก แล้วส่งผลกระทบทันทีทันใดต่อสังคมไทย

เมื่อไปกันไม่ได้กับวิถีชีวิตจริงในปัจจุบัน ที่มีปัญหาสารพัดและเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา คนทั้งหลายจึงไม่สนใจ แล้วไม่รับรู้วัฒนธรรมแห่งชาติที่ทางการประกาศใช้มาแล้ว 4 ปี(พ.ศ. 2550-2559)

กระทรวงวัฒนธรรม(วธ.) เลยไปไม่เป็น แล้วเล่นต่อไม่ได้

ต้องขอให้คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ(กวช.) ทบทวนและปรับแก้แผนแม่บทวัฒนธรรมแห่งชาติให้สอดคล้องกับปัญหาและสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมในยุคปัจจุบัน ทั้งระดับท้องถิ่นและระดับชาติ (มติชน ฉบับวันศุกร์ที่ 20 พฤษภาคม 2554 หน้า 22)

จะปรับแก้แผนแม่บทอย่างไร ก็คงไม่เป็นผลให้คนทั่วไปรับรู้และสนใจ           ปฏิบัติตาม

เหตุผลเพราะวัฒนธรรมแห่งชาติไม่ใช่สมบัติของสามัญชนคนทั่วไป แต่เป็นสมบัติของคนชั้นนำ สำหรับใช้งานรักษาโครงสร้างอำนาจของตนเองและบริวาร แล้วแสดงออกด้วยวิธีเบียดเบียนข่มขู่คนอื่น ดังกรณีนมเด็กสาว-แม่ชี-เรยา ที่เพิ่งผ่านไป

แท้จริงแล้วผู้คนพลเมืองมีศักยภาพเลือกสรรวัฒนธรรม แล้วสร้างสรรค์สังคมได้เองอย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องมี“แห่งชาติ”วางอำนาจกำหนดวางกฎเกณฑ์

แต่แล้วสังคมไทยมีครบถ้วนทั้งกระทรวงวัฒนธรรมและวัฒนธรรมแห่งชาติ

จะเลิกก็ไม่ได้ จะขายก็ไม่ออก ได้แต่กลอกหน้าจำทนไปวันๆ

เมื่อจำต้องยอมรับสภาพสับปะรังเคมาไว้ ก็ควรปรับปรุงแก้ไขให้อยู่ในร่องในรอยบ้าง ถึงไม่มากนักก็ยังดี

กระทรวงวัฒนธรรมควรทำงานหลัก คือ แบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารความรู้วัฒนธรรม เพื่อ

  1. ให้ไทยเป็นสังคม “รู้เขา-รู้เรา-รู้โลก”
  2. ให้ไทยเป็นสังคมสร้างสรรค์(ตามที่รัฐบาลเคยโฆษณากันไว้ว่า Creative economy, Creative Thailand

งานหลักที่บอกมานี้ ไม่มีอำนาจบาตรใหญ่ไปพิพากษาใครๆเหมือนที่เคยอาละวาดอย่างขาดสติมาแล้วเมื่อเร็วๆนี้