Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ ที่ 2 พฤษภาคม 2554

รัฐบาลกลางและราชการส่วนภูมิภาคเป็นต้นเหตุให้ชุมชนท้องถิ่นอ่อนแอจนพึ่งพาตนเองไม่ได้

ที่ผ่านมาไม่ว่าฝนตกฟ้าร้อง เจ็บท้องข้องใจ รัฐบาลกลางกับราชการภูมิภาคจัดการแก้ไขให้หมดตั้งแต่ต้นจนปลาย มีข่าวสรุปจากสยามรัฐรายวัน (ฉบับวันอาทิตย์ที่ 24 เมษายน 2554 หน้า 1) สรุปใจความดังนี้

“แต่ประชาชนอ่อนแอ เพราะมีคนทำให้หมดทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นน้ำท่วมภัยแล้ง” นายพงศ์โพยม วาศภูติ คณะกรรมการปฏิรูป (คปร.) อดีตข้าราชการระดับสูงของกระทรวงมหาดไทย อธิบาย “ถ้าเรามอบอำนาจให้องค์กรส่วนท้องถิ่น เขาจะร่วมงานกับภาคประชาชน ภาคสังคม ทุกคนมีส่วนร่วมในท้องถิ่น และพัฒนาพื้นที่ของตนเอง โดยมีส่วนกลางคอยช่วยเหลือแนะนำและตรวจสอบ เมื่อชาวบ้านต้องการ ทำไมไม่ให้เขาดูแลตัวเองเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ”

“ที่ให้ยุบราชการส่วนภูมิภาค ถือว่าใน 10 ปีนี้ยังเร็วไป และคิดว่าคงไม่มีรัฐบาลไหนกล้าทำ เพราะจะเสียคะแนนเสียง”  นายวิจารณ์ กุลชนะรัตน์ นายกสมาคมข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย แสดงความเห็น แล้วบอกอีกว่า “แต่สิ่งที่กระทำได้คือการถ่ายโอนอำนาจของราชการส่วนภูมิภาคมาให้ท้องถิ่น”

ประมาณ 120 ปี ที่รัฐไทยรวมศูนย์อำนาจไว้ส่วนกลาง ให้รัฐบาลไทยมีอำนาจบังคับบัญชาสูงสุด โดยผ่านไปทางกระทรวงทบวงกรมที่มีกิ่งก้านสาขาจัดตั้งไว้ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ

จู่ๆ จะยกเลิกทันทีทันใด ย่อมเป็นไปไม่ได้ เพราะชุมชนท้องถิ่นคุ้นชินกับอำนาจของ“เจ้านาย” จนตัวเองอ่อนแอไปเกือบทุกส่วนแล้ว

แต่ไม่ปฏิรูปโครงสร้างอำนาจตามข้อเสนอของ คปร. ก็ไม่ได้ เพราะไม่ลงมือเสียเดี๋ยวนี้ มีโอกาสจลาจลล้นประเทศ

ลงมือปฏิรูปโครงสร้างอำนาจในบัดนี้ หมายถึงแบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเรื่องข้อเสนอฯ ที่มีราว 18-20 หน้า ขนาด A4 ทั้งในเชิงรัฐศาสตร์และเชิงวรรณกรรม

อาจารย์ในสถาบันการศึกษาตั้งแต่ระดับมัธยมปลาย ขึ้นไปถึงอุดมศึกษา ควรแนะนำให้นักเรียนนักศึกษาอ่าน แล้วยกมาอภิปรายในชั้นเรียนทั้งในฐานะงานวิชาการ และในฐานะต้นแบบบทความ, บทวิเคราะห์, บทวิจัย, ฯลฯ ที่ใช้สำนวนภาษาได้สละสลวยยอดเยี่ยม

สมาคมนักเขียน, สมาคมนักกลอน, รวมทั้งเครือข่ายศิลปินที่เน้นความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ก็ควรเป็นเจ้าภาพกระตุ้นความรู้สู่สาธารณะ เรื่องโครงสร้างอำนาจ ด้วยศักยภาพของนักเขียน, นักกลอน, ศิลปินแต่ละคน

สื่อเป็นส่วนสำคัญยิ่งที่ต้องร่วมกันทำซ้ำ ผลิตซ้ำ สม่ำเสมอต่อเนื่องยาวนานจนกว่าจะปฏิรูปสำเร็จ