มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดี ที่ 28 เมษายน 2554

อาจารย์คึกฤทธิ์ เคยเขียนเอาไว้นานแล้ว อธิบายเรื่องขอม กับ เรื่องฟ้อนรำ

ผมชอบและเชื่อตามนั้น เลยยกมาปรับใช้สืบจนทุกวันนี้

ขอม ไม่ใช่ชื่อชนชาติ แต่เป็นชื่อทางวัฒนธรรม ผมเคยเขียนอธิบายไว้หลายหน หลายแห่ง ในหนังสือหลายเล่ม แต่มีสาระสำคัญสรุปสอดคล้องกันว่า

ขอม เป็นชื่อสมมุติเรียกคนที่นับถือศาสนาพราหมณ์และพุทธมหายาน โดยไม่จำกัดชาติพันธุ์

เหมือนคนนับถือศาสนาอิสลามถูกเรียกว่า แขก, คนนับถือศาสนาคริสต์ ถูกเรียกว่า คริสเตียน, คริสตัง

สาระสำคัญของคำอธิบายเรื่องขอมอย่างนี้ ผมได้จากข้อเขียนของ อาจารย์ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช คอลัมน์ซอยสวนพลู พิมพ์ในสยามรัฐรายวัน ก่อน พ.ศ. 2520 แต่จำวันเดือนปีแน่นอนไม่ได้(ใครรู้กรุณาบอกด้วย)

อ่านครั้งแรกในสยามรัฐรายวันก็ชอบ แต่ยังไม่เชื่อ กระทั่งตรวจสอบเทียบคำอธิบายของ จิตร ภูมิศักดิ์ และคนอื่นๆทั้งก่อนและหลังจากนั้น ไม่เคยพบคำอธิบายอย่างนี้  เลยยิ่งทำให้เชื่อคำอธิบายของอาจารย์คึกฤทธิ์มากขึ้น แล้วนำมาปรับใช้สืบจนทุกวันนี้

ฟ้อนรำ เป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมดึกดำบรรพ์ ราว 3,000 ปีมาแล้ว ของกลุ่มชาติพันธุ์สุวรรณภูมิและอุษาคเนย์ (ไม่ได้มีกำเนิดจากอินเดียตามตำราเก่า) มีลักษณะเฉพาะ เรียก สามัญลักษณะของการทรงตัว ซึ่งอาจารย์คึกฤทธิ์อธิบายไว้ในหนังสือนาฏศิลป์ไทย ที่ธนาคารกรุงเทพพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2526 ดังนี้

“ในช่วงบนของร่างกายตั้งแต่หัวไหล่ลงไปถึงบั้นเอวจะต้องตั้งตรง ช่วงแขนทิ้งไว้ให้อ่อนไหว ส่วนขาให้เคลื่อนไหวไปตามลีลาของเพลงดนตรี

เมื่อเพลงดนตรีลงจังหวะก็ต้องย่อเข่าลงเรียกว่า ‘ยุบ’

เมื่อสิ้นจังหวะดนตรีก็เหยียดเข่าตรง เรียกว่า ‘ยืด’

โดยให้ขาแต่ละข้างสลับกันรับน้ำหนัก โอกาสที่จะให้ขาทั้งสองข้างช่วยกันรับน้ำหนักตัวเท่าๆกันนั้นมีอยู่น้อยที่สุด แม้แต่อยู่ในท่าพักก็มักจะให้ขาข้างใดข้างหนึ่งรับน้ำหนัก

เอกลักษณ์ของการฟ้อนดังกล่าวนี้มีอยู่เหมือนกันทุกภูมิภาคของประเทศไทย จะแตกต่างกันบ้างก็อยู่ที่การใช้มือใช้แขน”

คำอธิบายอย่างนี้ไม่เคยมีใครทำมาก่อน แล้วยังไม่มีใครอธิบายเป็นอย่างอื่นที่น่าเชื่อถือกว่านี้

ผมยกคำอธิบายสามัญลักษณะของการทรงตัวของอาจารย์คึกฤทธิ์ มาปรับใช้อธิบายพัฒนาการของโขนละครฟ้อนรำของไทย เป็นวัฒนธรรมร่วมของชาติพันธุ์ดึกดำบรรพ์ทั้งสุวรรณภูมิและอุษาคเนย์ แล้วเขียนไว้ในหนังสือหลายเล่ม หลายหน หลายแห่ง

fluoxetine other names cheap cialis jelly online