Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 25 เมษายน 2554


“จะเร่งรัดพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กอย่างจริงจัง”, “หรือจำเป็นต้องคงไว้ แต่ใช้ระบบบริหารจัดการต่างๆเข้าไปช่วย”

ผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการ แถลงข่าวเกี่ยวกับโรงเรียนขนาดเล็ก ที่มีนักเรียนทั้งโรงเรียนต่ำกว่า 120 คน มี 14,397 โรง แต่ในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) มีนักเรียนทั้งโรงเรียนไม่เกิน 40 คน มี 2,548 โรง ที่ต้องยุบรวมหรือยุบเลิกบางแห่งที่ไม่จำเป็น เพื่อไม่ให้เป็นภาระทางงบประมาณและบุคลากรต่อไป

ปัญหาขณะนี้อยู่ที่ผู้บริหารหรือผู้อำนวยการโรงเรียนขนาดเล็กในบางอำเภอ ขาดความเข้าใจ แล้วไม่กระตือรือร้นปรับเปลี่ยนระบบบริหารจัดการดังว่านั้น กระทั่งมีคณะศิษย์เก่าของโรงเรียนอาสาจะพัฒนาโรงเรียนให้มีคุณภาพ แต่ ผอ. เหล่านั้นไม่ใส่ใจ โดยแสดงท่าทีเฉยเมย ไม่ต้องการ

เด็กนักเรียนที่มีทั้งโรงเรียนไม่ถึง 120 คน ก็เสียโอกาส ตั้งแต่บัดนั้นจนบัดนี้ แล้วต้องเสียโอกาสต่อไปในอนาคต

โรงเรียนขนาดเล็ก ควรพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส ดังที่ ผศ.ดร. ประโยชน์ คุปต์กาญจนากุล รองอธิการบดีฯ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี เขียนเรื่อง โรงเรียนขนาดเล็ก : วิกฤต หรือ โอกาส? (พิมพ์ในมติชน ฉบับวันศุกร์ที่ 15 เมษายน 2554 หน้า 7) บอกย้ำว่า

“โรงเรียนขนาดเล็ก มีศิษย์เก่าประสบความสำเร็จ  

เพราะส่วนใหญ่เป็นโรงเรียนที่มีอายุการก่อตั้งอย่างยาวนาน จึงมีศิษย์เก่าที่ประสบความสำเร็จและมีศักยภาพในการหนุนนำการพัฒนาโรงเรียนได้ หากมีการสื่อสารที่ดี” 

“โรงเรียนขนาดเล็กมีจุดแข็งและข้อดีอยู่มากมาย อยู่ที่ว่าเราจะเปลี่ยนมุมมองใหม่ ที่มองด้วยความเข้าใจธรรมชาติของโรงเรียนขนาดเล็ก

และมองให้ทะลุกรอบข้อจำกัดจากมุมมองแบบเดิม

เมื่อนั้นเราจะเห็นโอกาสอย่างมหาศาลของโรงเรียนขนาดเล็กอย่างคาดไม่ถึง”

โอกาสพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กมาถึงแล้ว ถ้าศึกษาข้อผิดพลาดทางการศึกษาแบบเถรวาทไทย แล้วไม่ทำพลาดซ้ำอีก แต่ทำใหม่ บริหารจัดการใหม่

“ปฏิรูปการศึกษา ทศวรรษที่ 2 ยากสำเร็จ เพราะไม่ปฏิรูปแนวคิด แล้วยังยึดติดระบบการศึกษาแบบเก่าเมื่อ 100 ปีที่แล้ว” หมอประเวศ วะสี บอกต่อไปอีกครั้งว่า

“สอนแบบเน้นท่องหนังสือ แล้วบริหารจัดการศึกษาแบบรวมศูนย์ เอาวิชาเป็นตัวตั้ง เน้นท่องหนังสือ ทั้งๆที่การศึกษาต้องเรียนรู้จากการปฏิบัติ” (คม ชัด ลึก ฉบับวันพุธที่ 13 เมษายน 2554 หน้า 8 )

โรงเรียนขนาดเล็กเมื่อใช้ระบบบริหารจัดการอย่างใหม่ จะกำจัดข้อบกพร่องตามที่หมอประเวศบอกไว้ให้หมดได้ไม่ยาก

ถ้าเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) เข้าใจจริง แล้ว ผอ. โรงเรียนทำจริง โรงเรียนขนาดเล็กจะเป็นแหล่งความรู้ขนาดใหญ่ได้จริงๆ