มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่  16   กุมภาพันธ์  2554

สมุดภาพเมรุเมืองเพชร รวมภาพเมรุเมืองเพชรบุรีและเมืองต่างๆ พร้อมคำอธิบายกว่าร้อยภาพ รวบรวมโดย อาจารย์แสนประเสริฐ ปานเนียม (คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี จ. เพชรบุรี) เป็นหนังสือมหัศจรรย์ที่สมควรยกย่องเป็นเลิศของการแบ่งปันความรู้ท้องถิ่น

เมรุที่เมืองเพชรบุรีมีรูปแบบที่หลากหลายเพราะมีการประกวดประชันฝีมือในด้านนี้กันอยู่เสมอ เนื่องด้วยเป็นเมืองที่มีช่างแขนงต่างๆ มาก

โกศของคนเมืองเพชรมิใช่โกศใส่ศพสด หากแต่เป็นโกศใส่กระดูกที่ล้างทำความสะอาดแล้วสำหรับตั้งบำเพ็ญกุศลในการปลงศพ ซึ่งชาวเมืองเพชรเรียกว่า “ลูกโกศ”

ธรรมเนียมการใส่โกศนี้ชาวเมืองเพชรได้แบบอย่างมาจากธรรมเนียมหลวง แต่กลับมิได้ยึดถือรูปทรงตามแบบหลวง หากแต่ได้สร้างสรรค์รูปแบบและใช้วัสดุตามความนิยมของท้องถิ่น ลูกโกศเมืองเพชรจึงเป็นโกศเชลยศักดิ์ ที่มีรูปทรงและลวดลายหลากหลายเปลี่ยนแปลงไปตามความคิดของช่างผู้ออกแบบ

เมรุเมืองเพชร หมายถึง สถานที่ปลงศพสร้างจำลองเขาพระสุเมรุของช่างเมืองเพชรบุรี (เมรุ อ่านว่า เมน, พระสุเมรุ อ่านว่า พระ-สุ-เมน) เพื่อให้วิญญาณคนตายขึ้นสวรรค์

แรกเริ่มเดิมทีเมรุเผาศพมีสมัยพระเจ้าปราสาททอง ราว พ.ศ. 2181 สร้างเลียนแบบปราสาทนครวัดในกัมพูชา

นครวัด เป็นชื่อคนอยุธยาเรียกใหม่ แต่นามเดิมเมื่อแรกสถาปนา พระเจ้าสุริยวรมันขนานนามว่า วิษณุโลก หมายถึงโลกของพระวิษณุ (นารายณ์)

จ. พิษณุโลก ก็ได้จากนามวิษณุโลกนี้

เมรุยุคแรกใช้เผาศพเจ้านาย เรียก พระเมรุ หรือพระเมรุมาศ (อ่านว่า พระ-เม-รุ-มาด) ส่วนคนทั่วไปเผาศพบนเชิงตะกอนอย่างง่ายๆ ถ้าเป็นยาจกยากจนก็โยนให้แร้งกากิน หรือฝังดิน

ราวหลัง พ.ศ. 2400 ในแผ่นดินรัชกาลที่ 5 อำมาตย์ขุนนางและคหบดีเศรษฐี       มีทรัพย์อยากเผาศพบนเมรุเหมือนเจ้านาย เลยทำเมรุชั่วคราว, เมรุลอย, เมรุปูนถาวร ใช้เผาศพสามัญชนคนมีตระกูล

ราวหลัง พ.ศ. 2500 เมรุเผาศพมีแพร่หลายตามวัดในกรุงเทพฯ แล้วกระจายออกสู่วัดในท้องถิ่นทั่วประเทศ

เมืองเพชรบุรี มีช่างใหญ่น้อยจำนวนมาก เป็นที่รู้กัน จึงมีช่างทำเมรุเผาศพด้วยแบบหลากหลายและสร้างสรรค์สุดยอด ดังมีรวบรวมไว้ในหนังสือเล่มนี้ รัฐมนตรีช่วยพาณิชย์ฯควรยกย่องไปทำเศรษฐกิจสร้างสรรค์

เมรุและโกศล้วนเป็นผลจากวัฒนธรรม“พิธีศพครั้งที่สอง” ราว 3,000 ปีมาแล้ว คือ เมื่อคนตายเอาไปฝังดินให้เปื่อยเน่าก่อน หลังจากนั้นนานเท่าไรก็ได้ จึงขุดเอากระดูกมาทำพิธีเผา จนกระทั่งมีพัฒนาการใส่โกศตั้งบนเมรุ

สมุดภาพเมรุเมืองเพชรมีรูปถ่ายเป็นพยาน ที่ผมไม่มีวันหาดูได้ด้วยตัวเอง จึงนับเป็นวาสนาอย่างยิ่งที่ได้เห็นจากผลพวงความอุตสาหะมานะพยายามของอาจารย์แสนประเสริฐ ที่ประเสริฐแสนนี้

มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีควรให้ทุนศึกษาวิจัยเรื่องนี้อีก เพราะเป็นพิธีกรรมสำคัญที่สุดของมนุษย์ แล้วเกี่ยวข้องฝีมือช่างเมืองเพชรบุรีโดยตรง

fluoxetine 40 mg price generic cialis 20 mg canada document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);