มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่  2  กุมภาพันธ์  2554

ถนนศรีเพ็ญ เริ่มจากชายแดน จ. สระแก้ว ตรงใกล้ๆตลาดโรงเกลือ อ. อรัญประเทศ ยาวไปทาง อ. โคกสูง แล้วสุดที่ อ. ตาพระยา

ถนนศรีเพ็ญ จุดเริ่มต้นใกล้ตลาดโรงเกลือ อ. อรัญประเทศ จ. สระแก้ว

ได้อ่านบทความเปิดตำนานแขมร์จาก ถ. คึกฤทธิ์ สู่ ถ. ศรีเพ็ญฯ ในสยามรัฐสัปดาหวิจารณ์ (ประจำวันศุกร์ที่ 21-พฤหัสบดีที่ 27 มกราคม 2554 หน้า 14) จะคัดที่น่ารู้เป็นประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมาดังนี้

ถนนสายความมั่นคงนี้ นำชื่อนามสกุลของ พล.อ. ศัลย์ ศรีเพ็ญ อดีตรอง ผบ.ทบ.

“จริงๆแล้ว ถนนเส้นนี้เดิมมีอยู่แล้ว แต่สร้างไม่ต่อเนื่องกัน ตอนนั้นเรียกว่าถนนคึกฤทธิ์ เพราะใช้เงินผันสมัย พล.ต.ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นนายกรัฐมนตรี มาสร้าง” พล.อ. ศัลย์ เล่าตำนาน ถ. ศรีเพ็ญ แห่งนี้

ด้วยความเป็นนายทหารใหญ่ที่มีเพาเวอร์ ในยุคที่ทหารเรืองอำนาจ แถมทั้งเป็นแกนนำของ จปร.5 เพื่อนรักของ “บิ๊กสุ” พล.อ. สุจินดา คราประยูร และความกว้างขวาง จึงทำให้ พล.อ. ศัลย์สามารถดึงกรมทางฯ มาช่วยสร้างถนนเส้นนี้ใหม่ที่ยาวกว่าร้อยกิโลเมตรให้ต่อเนื่องเป็นเส้นเดียวกัน พร้อมลาดยางในปี 2532

“แล้วเขาก็เลยเอาชื่อศรีเพ็ญ นามสกุลผมไปตั้ง ตอนแรกเขาไม่ได้บอกผมก่อนหรอก เขามาบอกทีหลัง ตอนทำเสร็จหมดแล้ว เพราะเขาเห็นว่าเป็นถนนที่ผมใช้ลาดตระเวนตรวจพื้นที่ชายแดนตลอด ผมก็ไม่ได้ว่าอะไร” พล.อ. ศัลย์ บูรพาพยัคฆ์รุ่นเก๋าเล่า

มีผู้ค้นคว้าเอกสารประวัติศาสตร์แล้วพบว่าสายสกุลศรีเพ็ญ มาจาก“แขกปนมอญ” หรือ “แขกมอญ” เพราะบรรพชนทางบิดาเป็นแขกเปอร์เซีย ทางมารดาเป็นมอญ

รัชกาลที่ 6 พระราชทานนามสกุลว่า “ศรีเพ็ญ” มีบันทึกว่าต้นสกุลคือพระยาศรีสหเทพ (ทองเพ็ง) เกิดในแผ่นดินรัชกาลที่ 1 ได้บรรดาศักดิ์พระยา ในรัชกาลที่ 3          ผมได้รับเมตตาจากผู้มีเมตตาถ่ายสำเนาเอกสารมาให้ว่า

“โดยทรงเอานามบรรดาศักดิ์ คือ ศรี กับนามตัวของท่าน คือ เพ็ญ (เพ็ญ กับ เพ็ง มีความหมายอย่างเดียวกัน) ประสมกันเป็น ศรีเพ็ญ”

(จากหนังสือ เล่าให้ลูกฟัง ของ พระยาสัจจาภิรมย์อุดมราชภักดี ที่กระทรวงมหาดไทย พิมพ์เป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ พระยาสัจจาภิรมย์อุดมราชภักดี (สรวง ศรีเพ็ญ) ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส พระนคร วันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2502 หน้า 16)