มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่  25   พฤศจิกายน  2553

ออกจากกรุงเทพฯตอนเช้าตรู่วันเสาร์ที่ 20 พฤศจิกายนที่ผ่านมาหยกๆ ถึงโคราชก่อนเพล

นั่งรถเลียบคูน้ำกำแพงเมืองโคราชไปถึงหัวทะเล แล้วออกไปทางท่าช้าง อ. เฉลิมพระเกียรติ เลี้ยวซ้ายแยกไปทางปราสาทพนมวัน ผ่านที่ลุ่มกว้างใหญ่ มีลำบริบูรณ์ เป็นลำน้ำใหญ่ไหลผ่านไปลงแม่น้ำมูล

ปราสาทพนมวัน สร้างขึ้นราวหลัง พ.ศ. 1400 เก่ากว่าปราสาทพิมาย มีนามในจารึกว่า“รัตภูมิ” (น่าจะหมายถึง โนนดินแดง) มีบารายใหญ่โตอยู่ด้านตะวันออก

พื้นที่โดยรอบปราสาทพนมวันมีชุมชนดึกดำบรรพ์ไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว เช่น บ้านธารปราสาท, บ้านโนนวัด, บ้านเนินอุโลก, รวมทั้งตัวเมืองโคราชกับที่ตั้งปราสาทพนมวันก็เคยเป็นชุมชนดึกดำบรรพ์

แสดงว่าบริเวณนี้เป็นชุมชนขนาดใหญ่ระดับ“เมือง”มาก่อนรับศาสนาจากอินเดีย เช่นเดียวกับบริเวณปราสาทพิมาย

แต่นักประวัติศาสตร์โบราณคดีตัดทิ้งเรื่องชุมชนดึกดำบรรพ์ เลยราวกับว่าปราสาทพนมวันตั้งอยู่บนโนนดินแดงอันว่างเปล่า—น่าประหลาด

ราวหลัง พ.ศ. 1700 ปราสาทพนมวันถูกดัดแปลงจากพราหมณ์ให้เป็นพุทธ จากนั้นเคยมีเจ้านายสุโขทัยพระนามมหาเถรศรีศรัทธาฯเคยเสด็จธุดงค์มานมัสการถึง“รัตภูมิ”นี้ (มีบอกไว้ในจารึกวัดศรีชุม)

แต่นักประวัติศาสตร์โบราณคดีไม่เชื่อ เพราะฝรั่งเศสยังไม่บอก

ออกจากปราสาทพนมวัน ก็นั่งรถต่อไปทาง อ. จักราช (จ. นครราชสีมา) ก่อนถึงตัวอำเภอมีปั๊มน้ำมัน ปตท. แล้วมีทางแยกซ้ายมือไป อ. พิมาย แต่ไม่มีป้ายบอกทางไป          อ. พิมาย ผมต้องถามก่อนหน้านี้เป็นระยะๆถึงรู้ทางแล้วเลี้ยวถูก

ทางสายนี้ผ่านชุมชนชาวไร่อ้อย แล้วมีโรงงานน้ำตาลพิมายตั้งอยู่ เป็นถนนแคบคดเคี้ยว แต่ร่มเย็นไปถึงปราสาทพิมาย

ออกจากพิมาย เข้า อ. ชุมพวง แล้วต่อเนื่องอำเภอต่างๆไปจนถึง จ. ร้อยเอ็ด ตอนเย็นย่ำสนธยาเข้าราตรี นอนค้างถึงวันรุ่งขึ้นลอยกระทงก็กลับกรุงเทพฯแต่เช้า เพราะกลัวผีกระทงนางนพมาศเข้าสิง

ร้อยเอ็ด มีนามเต็มในตำนานว่า“เมืองร้อยเอ็ดประตู” หมายถึงเมืองที่อำนาจทางการเมืองและการค้าแผ่ขยายกว้างไกลออกไปทุกสารทิศ เสมือนมีร้อยเอ็ดประตูเมือง ประดุจกรุงทวารวดีในมหากาพย์ของชมพูทวีป

กระทรวงวัฒนธรรม พิมพ์หนังสือร้อยเอ็ด มาจากไหน? อธิบายชื่อนี้เสร็จนานนับเดือนแล้ว

แต่กองทิ้งไว้ในกระทรวงฯที่กรุงเทพฯ               ไม่แจกจ่ายไปทางจังหวัดร้อยเอ็ด ชื่อร้อยเอ็ดเลยกลายเป็น“สิบเอ็ด”ด้วยความเข้าใจผิด แล้วพวก     มากลากไปจนไม่ยอมเปลี่ยนให้ถูกต้อง

รัฐมนตรีฯวัฒนธรรมกับปลัดคู่หูอยู่ปักษ์ใต้       ถ้าไม่อ่านก็น่าจะแบ่งปันคนร้อยเอ็ดและใกล้เคียงด้วย จะเก็บไว้ทำไมให้รกกระทรวงฯ หวงนัก—แต่ไม่อ่าน แล้วภาพลักษณ์กระทรวงฯจะทันสมัยแบบไหน? แม้กระทรวงฯพิมพ์หนังสือแจกงานกฐินยังอธิบายผิดๆออกไป จะว่ายังไง?

เห็นป้ายบอกวัดป่าเรไร แล้วคิดขึ้นได้ว่าชื่อนี้มีทั่วไปทุกจังหวัด แต่เป็นชื่อผิด เพราะเข้าใจผิด เลยเขียนผิด

เรไร เป็นชื่อแมลงจำพวกจักจั่น มีอวัยวะทำให้เกิดเสียงสูงๆต่ำๆ, แล้วยังเป็นชื่อขนมหวาน, และเป็นชื่อเครื่องดนตรีประเภทปี่น้ำเต้า

ที่ถูกแล้วชื่อวัดคือวัดป่าเลไลยก์ มาจากชื่อป่าลิไลยก์ที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปประทับอยู่ และเป็นชื่อช้างอยู่ในป่านั้นด้วย ต่อมาผู้มีศรัทธาทำพระพุทธรูปปางหนึ่งมีรูปช้างและลิงถวายของแด่พระพุทธองค์ประทับนั่งห้อยพระบาท เรียกปางป่าเลไลยก์ วัดต้นแบบชื่อนี้ที่สำคัญอยู่ จ. สุพรรณบุรี

วัดไหนจะแก้ไขให้ถูกต้องก็แก้เถิดเจ้าประคุณ แต่ถ้าทิฐิแรงกล้าจะไม่แก้ก็ตามใจ  ไม่มีใครอยากยุ่งด้วยหรอก

forzest dosage cheap female viagra pills