มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 29   ตุลาคม  2553

พื้นที่กรุงเทพฯและปริมณฑลขึ้นไปถึงตอนใต้ของ จ. ลพบุรี เคยเป็นท้องทะเลอ่าวไทย

ต่อมามีตะกอนถมทับเป็นทะเลโคลนตม แล้วค่อยๆดอนขึ้นจนมีสภาพอย่าง       ทุกวันนี้ มีน้ำท่วมทุกปีในฤดูน้ำหลาก

แผนที่แสดงแนวชายฝั่งทะเลของอ่าวไทยสมัยโบราณ เมื่อระหว่าง 6,000-3,000 ปีมาแล้ว (ดัดแปลงจาก Somboon Jarupongsakul, 1990, Geomorphology of the Chao Phraya Delta, Thailand, p. 63.)

ราว 5,000 ปีมาแล้ว ระดับน้ำทะเลในอ่าวไทยสูงกว่าปัจจุบันประมาณ 3.5-4 เมตร พื้นที่ตั้งแต่ราวตอนใต้ของ จ. ลพบุรีลงมาเป็นทะเล หรือชะวากทะเลเป็นส่วนใหญ่

ช่วงเวลานี้แรกมีอารยธรรมลุ่มน้ำสำคัญๆของโลก เช่น ลุ่มน้ำไทกริส-ยูเฟรติส, ลุ่มน้ำไนล์, ลุ่มน้ำเหลือง, ลุ่มน้ำสินธุ เริ่มก่อสร้างพีระมิดที่กิซา (ในอียิปต์)

ต่อมาราว 3,000 ปีมาแล้ว ระดับน้ำทะเลค่อยๆลดลง จนทรงตัวอยู่ที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลปัจจุบันราว 1-2 เมตร บริเวณอยุธยา, ปทุมธานี, นนทบุรี และกรุงเทพฯ ยังเป็นท้องทะเล

ช่วงเวลานี้ มีคัมภีร์พระเวทแล้ว, พวกอารยันควบคุมครอบครองลุ่มน้ำสินธุ (ปากีสถาน) และลุ่มน้ำคงคา (อินเดีย), พวกฮั่น (จีน) อยู่ทางเหนือลุ่มน้ำฮวงโหเริ่มขยายตัวลงทางใต้ถึงลุ่มน้ำแยงซีเกียง, ตระกูลไทย-ลาว และม้ง-เย้า ทำกลองทองสัมฤทธิ์ (มโหระทึก) ที่กวางสี ทางใต้ลุ่มน้ำแยงซี

บรรพชนคนไทยและชาวสุวรรณภูมิมีชุมชนหมู่บ้านกระจัดกระจายทั่วประเทศไทยและดินแดนสุวรรณภูมิ เรียกยุคสุวรรณภูมิ

แรกมีหลักฐานพิธีกรรมขอขมาธรรมชาติ คือ ดิน, น้ำ แล้วบูชาสัตว์ศักดิ์สิทธิ์สัญลักษณ์ของน้ำฝนฟ้า เช่น งู, กบ, คางคก (คันคาก), ตะกวด (แลน, เหี้ย), จระเข้, ฯลฯ

พิธีขอขมาธรรมชาติแรกมีในยุคนี้ ต่อไปจะพัฒนาการเป็นลอยกระทงในปัจจุบัน

ราว 1,500 ปีมาแล้ว หรือราวหลัง พ.ศ. 1000 แรกมีรัฐทวารวดีอยู่ชายทะเลโคลนตมที่ อ. อู่ทอง (สุพรรณบุรี), ละโว้ (ลพบุรี) อ. นครชัยศรี (นครปฐม),                 อ. ศรีมโหสถ (ปราจีนบุรี), คูบัว (ราชบุรี), ฯลฯ

ราว 1,000 ปีมาแล้ว หรือราว พ.ศ. 1500 โคลนตมตกตะกอนทับถมอ่าวไทยที่มีชายฝั่งตั้งแต่กรุงเทพฯ ถึง จ. ลพบุรี ระดับน้ำทะเลต่ำลงเท่าปัจจุบัน แผ่นดินเป็นดอนขึ้นใกล้เคียงกับทุกวันนี้

แต่ปากน้ำเจ้าพระยาอยู่บริเวณ อ. พระประแดง จ. สมุทรปราการ ยังไม่ยื่นออกไปเท่าปัจจุบัน

ผู้คนเริ่มเคลื่อนย้ายเข้ามาตั้งหลักแหล่งถิ่นฐานบ้านเรือนใช้ประโยชน์พื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำและที่ราบลุ่มเกิดใหม่

รัฐทวารวดีที่ลพบุรีเริ่มทยอยเคลื่อนย้ายลงไปอยู่บริเวณอยุธยา ต่อไปจะได้ชื่อว่าอโยธยาศรีรามเทพนคร มีน้ำท่วมทุกปีในฤดูน้ำหลาก

ประเทศไทยเป็นส่วนหนึ่งของสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์ อยู่เขตมรสุม มีน้ำหลากน้ำแล้ง เป็นเหตุให้มติชน โดย ขรรค์ชัย บุนปาน ตระหนักในความสำคัญเรื่องน้ำ จึงประกาศกิจกรรมเมื่อ 9 มกราคม 2553 ว่า “แบ่งปันความรู้ เชิดชูศาสนา พัฒนาแหล่งน้ำลำคลอง”

ถ้าไม่ให้ความสำคัญเรื่องพัฒนาแหล่งน้ำลำคลองอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ           ก็ต้องมีชะตากรรมน้ำหลากทะลักทลายดังมีในขณะนี้ แล้วจะมีน้ำแล้งแห้งโหยใน          ขณะหน้า

generic forzestgeneric tadapox