มติชนสุดสัปดาห์  ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 6 กันยายน 2553

“หากใครเรียกว่าแขก—ไล่เตะมันเลย” เป็นคำพูดเสมือนสัพยอกให้ผ่อนคลาย       ของผู้ใหญ่พูดกับนักศึกษามุสลิมที่ส่วนใหญ่มาจาก 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (มติชน ฉบับวันอังคารที่ 31 สิงหาคม 2553 หน้า 15)

แขก กับ เจ๊ก มีรากเดียวกัน แล้วมีความหมายเหมือนกัน นี่เป็นคำอธิบายของพระยาอนุมานราชธน (อยู่ในหนังสือบันทึกเรื่องความรู้ต่างๆ เล่ม 1 หน้า 292) แล้วบอกเพิ่มเติมอีกว่า “พวกไทยใหญ่เรียกชาวไทยทางตอนใต้ของจีนว่าไทยแขก คือไทยอื่น”

(จิตร ภูมิศักดิ์ บอกว่าไทยใหญ่กับลื้อ เรียกจีนว่า แข่ เสียงใกล้เคียงกับ แขก)

แขก ในภาษาจีนสำเนียงแต้จิ๋วว่าเค็ก หรือแคะ(เป็นคำเดียวกับที่ใช้เรียก           จีนแคะ) สำเนียงชาวเซี่ยงไฮ้เรียกแคะ เป็นเจี๊ยก, เจ๊ก

แขก หมายถึง ผู้มาเยือน, ผู้มาหา, คนที่มาช่วยทำงาน; คำเรียกรวมๆถึงชนอาหรับ หรืออินเดีย; คำเรียกผู้นับถือศาสนาอิสลาม หรือฮินดู (พจนานุกรมฉบับมติชน) แต่ชาวสยามทั่วไปใช้เรียกเหยียดๆ หมายถึงคนอื่นผู้ต่ำต้อยกว่า

ในเพลงดนตรีไทยใช้คำว่าแขกนำหน้าชื่อทำนองมีจำนวนมากด้วยกัน มักหมายถึงชวา-มลายู มุสลิม เช่น แขกบันตน, แขกปัตตานี, แขกมัดตีนหมู, แขกสวด, แขกสาย, แขกไทร, แขกโศก, แขกหนัง, แขกยิงนกเขา, แขกซัมเซ (หรือแขกอะเดวังกา ใช้ออกแขกก่อนเล่นลิเก) ฯลฯ (แต่หมายถึงอย่างอื่นก็ได้ เช่น แขกพราหมณ์ในศาสนาพราหมณ์)

ชื่อชาติพันธุ์นำหน้าชื่อเพลงอย่างนี้มีมาก่อนบ้าง แต่เริ่มนิยมมากในหมู่คนชั้นสูงสมัยรัชกาลที่ 4 มีความหมายเชิงดูถูกดูหมิ่นชาติภาษาอื่นที่ชาวสยามในราชสำนักกรุงเทพฯคุ้นเคยในยุคนั้น ราวหลัง พ.ศ. 2400 สืบเนื่องมาจนปัจจุบัน

สาเหตุน่าจะมาจากรับอิทธิพลและเทคโนโลยีจากตะวันตก แล้วยกตนว่าทันสมัยกว่าเพื่อนบ้าน เลยดูถูกดูหมิ่นเพื่อนบ้าน

แขกเจ้าเซ็น เพลงสำเนียงแขกมีในซีดี ชุด สยามสราญรมย์ ของ ชัยภัค ภัทรจินดา (นิก กอไผ่) มีเพลงสำเนียงอื่นๆอีก 9 เพลง โดยสร้างสรรค์ให้ร่วมสมัย เน้นเครื่องจังหวะสนุกสนาน

เฉพาะแขกเจ้าเซ็น ชัยภัคมีคำอธิบายว่า เป็นเพลงสองไม้โบราณในเพลงเรื่องฝรั่งรำเท้าเพลงนี้ อันที่จริงแล้วถือเป็นเพลงที่แพร่หลายในวงกว้างทีเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสนามมวยไทย ในตอนที่เสียงระฆังดังให้สัญญาณมวยเริ่มชกบนเวที แล้ววงดนตรีประกอบประจำข้างล่างเวทีที่มีเครื่องดนตรี คือ ปี่ชวากลองแขก ก็เริ่มบรรเลงเพลงนี้ขึ้นในทันที ซึ่งเชื่อว่าหลายๆคนอาจคุ้นหูแต่ไม่รู้จักชื่อของเพลงแน่นอน ในคราวนี้ไม่ได้มากับพระเอกอย่างปี่ชวา แต่มากับแซกโซโฟนคู่ (อัลโตและเทเนอร์แซกโซโฟน) ดวลลีลากับกีตาร์โปร่งและฝูงกลอง เครื่องจังหวะต่างๆ ครึ้มน้อยครึ้มใหญ่ประมาณดั่งมวยไทยกำลังไปลุยซัดกันกลางลาน แผ่นดินถิ่นชนเผ่าแอฟริกันเป็นฉะนั้นทีเดียวfluoxetine for depression buy azithromycin 500mg online