หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันจันทร์ที่  19  กรกฎาคม  2553

“สพฐ. จะต้องทำตัวเป็นผู้บริหารให้เกิดการแก้ปัญหาที่กว้างขวางกว่าเดิม ไม่ใช่เฉพาะพึ่งแต่ครูในสังกัด และมองเห็นแค่ห้องเรียน และหยุดอยู่ตรงรั้วโรงเรียน—” สุกัญญา หาญตระกูล แนะนำสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กรณี “เด็กอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ คิดไม่เป็น” ไว้ในคอลัมน์เล่าเรื่องจากโรงเรียน (เนชั่น สุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 9 กรกฎาคม 2553 หน้า 73)

“ต้องหาสาเหตุรอบด้านทั้งทางวิชาการ ทางสิ่งแวดล้อมสังคมของเด็ก การหาตัวผู้จะมาช่วยแก้ปัญหามาได้จากหลายแหล่ง แล้วประสานเข้าด้วยกัน—” สุกัญญาแนะนำต่อไป

“การจัดระเบียบกลุ่มอาสาต่างๆ ถ้าทำให้ดี โรงเรียนและ ผอ. จะได้ผลทั้งทางวิชาการและงานชุมชน” สุกัญญาแนะนำกลุ่มอาสาต่างๆ เช่น กลุ่มครูอาสา, กลุ่มพ่อแม่อาสา, กลุ่มสาธารณประโยชน์ต่างๆ  ประเด็นนี้ผมเคยเขียนเล่าไว้เมื่ออาทิตย์ก่อน (วันอังคารที่ 13 กรกฎาคม 2553) มีความตอนหนึ่งว่าเด็กนักเรียนจำนวนมาก                เสียโอกาสเพราะผู้บริหารโรงเรียนด้อยคุณภาพ

คำแนะนำของสุกัญญาที่สำคัญมากๆในการแก้ปัญหานักเรียน“อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ คิดไม่เป็น” คืออย่าพึ่งแต่ครูในสังกัด อย่ามองแค่ห้องเรียน อย่าหยุดแค่รั้วโรงเรียน

หมอประเวศ วะสี แนะนำให้ปฏิรูปประเทศข้อหนึ่งว่า “ชุมชนท้องถิ่นมีสิทธิในการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการของตนเอง จัดโดยชุมชนและเพื่อชุมชน” (กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันอังคารที่ 6 กรกฎาคม 2553 หน้า 2)

ชุมชนท้องถิ่นกับกลุ่มอาสาต่างๆ ล้วนเป็นพลังกว้างขวางช่วยบรรเทาปัญหาที่เกิดขึ้นกับเด็กทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน ที่ผู้อำนวยการโรงเรียน(พันธุ์ใหม่ๆ) ต้องพยายามชักชวนหรือเชิญชวนมาร่วมด้วยช่วยกันบรรเทาปัญหาเหล่านั้น

การศึกษาในโลก มีลักษณะเป็นหมาหางด้วน คือ…สอนกันแต่หนังสือ และอาชีพ ไม่สอนการเป็นมนุษย์ที่ถูกต้อง. (ดังนั้น คนในโลกจึงไม่รู้จักผู้อื่น จนกระทั่งเกิดอุปัทวะระหว่างนายทุนกับชนกรรมาชีพ เป็นปัญหาใหญ่ของโลก ดังที่ปรากฏอยู่ทุกวันนี้)

เรากำลังขาดแคลนมหาวิทยาลัยต่อหางหมา สำหรับสอนวิธีการแก้ปัญหาต่างๆที่เกิดมาจาก…การศึกษาไม่สมบูรณ์นั่นเอง. (การศึกษาแห่งยุคปัจจุบัน ยิ่งก้าวหน้าเท่าไร ยิ่งทำให้คนเห็นแก่ตัวยิ่งขึ้นเท่านั้น ปัญหาก็ยิ่งเพิ่มขึ้น เพราะการศึกษาชนิดหมาหางด้วนนั้นเอง)

การศึกษาที่บูชากันในโลกปัจจุบันอันเป็นกลียุค ผลิตออกมาได้แต่สุนัขปากร้าย และ…สุนัขช่วยเห่า ไม่อาจผลิตสุนัขเลียแผลของโลก. (โลกกำลังมีแต่ผู้กระหายสงครามและผู้ร่วมมือ ไม่มีพวกที่พยายามจะป้องกันและระงับสงคราม หรือปลอบโยนผู้บอบช้ำจากภัยสงคราม ทั้งที่เป็นทหารและพลเรือน)