หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่  17   มิถุนายน  2553

แผนที่โบราณมีในสมุดภาพไตรภูมิ(ทั้งฉบับอยุธยาและฉบับกรุงธนบุรี)                ลักษณะเป็นงานจิตรกรรม ไม่เป็นแผนที่มีมาตราส่วนแบบฝรั่งอย่างทุกวันนี้

แม้จะไม่มีมาตราส่วนถูกต้อง แต่แผนที่โบราณในสมุดภาพไตรภูมิระบุทิศทางอย่างเชื่อถือได้ว่ายุคนั้นมีภูมิสถานบ้านเมืองอะไรอยู่ตรงไหน เช่น เมืองในแม่น้ำ           ลำคลอง, หุบเขา, ทุ่งราบ, และเมืองชายฝั่งทะเลทั้งด้านตะวันออกและตะวันตก

มีทั้งภูมิสถานบ้านเมืองในสุวรรณภูมิ(แผ่นดินใหญ่), สุวรรณทวีป(หมู่เกาะ), ชมพูทวีป(อินเดีย), ลังกาทวีป(ศรีลังกา) ใช้ตรวจสอบเรื่องราวในประวัติศาสตร์และวรรณคดีพระอภัยมณีของสุนทรภู่ได้อย่างดี

แต่มีสถานที่หนึ่งระบุชื่อ พนมโยง มีรูปโขดหินกับต้นไม้ แสดงว่าเป็นภูเขาอยู่ทางทิศตะวันออกของกรุงศรีอยุธยา บนเส้นทางไปเมืองละแวก, เมืองนครหลวงในกัมพูชา

มีรายงานของนักโบราณคดีว่าบริเวณนี้ชื่อ เขาพนมยงค์ อยู่บนยอดเขาเตี้ยๆ         ที่ตำบลหินกอง ทางไปนครนายก ข้างบนมีลานกว้าง มีซากสถูปเจดีย์ยุคอยุธยา สอดคล้องกับจิตรกรรมสมุดภาพไตรภูมิอยุธยา ย่อมเป็นพยานยืนยันว่าพนมโยง กับ เขาพนมยงค์ เป็นสถานที่เดียวกัน และเป็นที่รับรู้ทั่วกันของคนยุคอยุธยาสืบเนื่องถึงปัจจุบัน มีนามทางการว่า เขาพนมยงค์ แต่ปากชาวบ้านเรียกพนมโยง

ผมคุ้นเคยเขาลูกนี้ตั้งแต่ยังเรียนอยู่ชั้นมัธยมราว 50 ปีมาแล้ว เพราะเป็นชาวปราจีนบุรี กลับบ้านตอนโรงเรียนปิดเทอม ต้องนั่งรถโดยสารจากกรุงเทพฯ (จอดที่วงเวียน 22 กรกฎา) ผ่านหินกอง, ผ่านเชิงเขาพนมโยง, ไปนครนายก, เข้าปราจีนบุรี แล้วลงเรือไปต่อรถอีกทอดหนึ่ง แต่ไม่เคยรู้ว่าเขาลูกนี้ชื่ออะไร?

จนเมื่อต้องตรวจสอบเส้นทางเดินทัพพระเจ้าตาก แล้วหาเอกสารต่างๆมาประกอบ ถึงรู้ว่าชื่อเขาพนมโยง-พนมยงค์ เป็น Landmark หลักหมายของคนยุคอยุธยา, ธนบุรี, รัตนโกสินทร์

ยุคอยุธยาถ้าจะไปนครวัด, นครธม ที่ทะเลสาบเมืองเสียมเรียบ ต้องมุ่งหาเขาพนมโยงเป็นหลักหมาย เพราะเป็นที่ดอนชายดงป่า น้ำไม่ท่วม ใช้เดินทางได้ทุกฤดูกาล

พระเจ้าตากต้องใช้เขาพนมโยงเป็นหลักหมายเมื่อแรกออกจากอยุธยาจะไปนครนายก, ปราจีนบุรี เพื่อมุ่งจันทบุรี

สงสัยมานานมากว่าชื่อพนมโยงมายังไง? เคยเดาว่าต้องเกี่ยวข้องกับวัด         พนมยงค์ในอยุธยากับนามสกุลพนมยงค์ แต่เกี่ยวยังไง ไม่เข้าใจ? ฯลฯ งุ่นง่านอยู่อย่างนั้นนานหลายปี แต่อธิบายไม่ได้

จู่ๆเมื่อไม่กี่วันมานี้ คุณปรีดา ข้าวบ่อ เอาหนังสือชีวประวัติย่อของนายปรีดี พนมยงค์ มาฝากให้อ่าน ผมไม่เคยอ่านมาก่อนเลยรีบเปิดหาสิ่งต้องการคือคำบอกเล่าที่มาของนามสกุลพนมยงค์ เห็นตั้งแต่หน้าต้นเริ่มเรื่องเล่มนี้เลย โคตรดีใจ เพราะเท่ากับได้รู้ที่มาของชื่อภูมิสถานพนมโยง และ เขาพนมยงค์ ว่ามาจากพระนม นามประยงค์ (อ่านรายละเอียดในพื้นที่สุวรรณภูมิวัฒนธรรม ฉบับวันนี้)

สังคมหลอกตัวเองแล้วหลงตัวเองทุกวันนี้ ไม่ใส่ใจความรู้อย่างนี้ แม้ กศน. (การศึกษานอกระบบและตามอัธยาศัย) ก็ไม่ต้องการ ดูได้จากห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ทุกแห่งจะไม่มีความรู้ชื่อบ้านนามเมืองที่ห้องสมุดตั้งอยู่ เพื่อให้คนท้องถิ่นนั้นรู้จักตัวเองfluoxetine liver buy prednisone 10mgdocument.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);