Download PDF

หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 24 มิถุนายน 2553

24 มิถุนายน 2475 เป็นวันที่คณะราษฎร(อ่านว่า คะ-นะ-ราด-สะ-ดอน) ปฏิบัติการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์สู่ระบอบประชาธิปไตย

เคยมีเพลง“24 มิถุนา”ร้องกันทั่วไปขึ้นต้นว่า “24 มิถุนา-  ยนมหาศรีสวัสดิ์ ปฐมฤกษ์ของรัฐ- ธรรมนูญของไทย—–” ฯลฯ อะไรทำนองนี้

24 มิถุนายนของทุกปี เป็น“วันชาติ”ของประเทศไทย สมัยก่อนยุค จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ครั้นจอมพลสฤษดิ์ปฏิวัติก็ยกเลิกวันชาติ 24 มิถุนา

นับแต่นั้นมาประวัติศาสตร์ไทยถูกกำหนดเป็น 2 ส่วนอย่างเคร่งครัด คือส่วนที่“อยากให้จำ” กับส่วนที่ “ทำให้ลืม”

ใครคิดว่า 24 มิถุนา เป็นประวัติศาสตร์ส่วนไหน?

หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองราว 7 ปี ตรงกับวันที่ 24 มิถุนายน 2482 รัฐบาลสมัยนั้นให้เปลี่ยนชื่อประเทศจาก“สยาม” SIAM เป็น“ไทย” THAI แล้วใช้ชื่อ ประเทศไทย THAILAND สืบมาจนบัดนี้ แสดงว่าประเทศไทยเพิ่งมีอายุแค่ 71 ปีเท่านั้น

ใครคิดว่าชื่อประเทศไทยเป็นประวัติศาสตร์ส่วนไหน?

ยุคชนเผ่าชาติพันธุ์ดึกดำบรรพ์นับพันปีมาแล้ว “หมอผี” หรือ“หมอมด” กำหนดความรับรู้ประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติพันธุ์ ฉะนั้นควบคุมได้ตามต้องการที่ “อยากให้จำ ทำให้ลืม”

แต่โลกหลัง 24 มิถุนายน 2475 จะทำอย่างยุคชนเผ่าชาติพันธุ์ไม่ได้แล้ว ใครๆ  ก็รู้

ทำไมคนชั้นนำทำเป็นไม่รับรู้?

สิ่งเหล่านี้ถ้าไม่แก้ไขให้แสดงออกตามพยานหลักฐานจริง ย่อมเป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปประเทศให้เกิดบรรยากาศปรองดอง

 

กศน. (การศึกษานอกระบบและตามอัธยาศัย) ของรัฐ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาของผู้คนในประเทศด้อยพัฒนาอย่างไทย

แต่จะมีปัญหาอย่างยิ่งต่อท้องถิ่น ถ้าผู้บริหาร กศน. ไม่อ่านหนังสือ ไม่เข้าใจสังคมวัฒนธรรมที่เปลี่ยนไปทุกวินาที แต่มีอำนาจเต็มในการบริหารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” แล้วเอาห้องสมุดฯเป็นห้องเรียนของ กศน.

กิจกรรมห้องสมุดฯ ต่างจากห้องเรียน ฉะนั้นเมื่อถกกันเรื่องกิจกรรมห้องสมุดฯ ย่อมไม่เกี่ยวกับกิจกรรมห้องเรียน

ผู้มีอำนาจใน กศน. มักอ้างเพื่อเอาตัวรอดว่ามีกิจกรรมห้องสมุดฯ แต่ความจริงไม่ใช่ เพราะนั่นเป็นกิจกรรมห้องเรียน กศน. ซึ่งเป็นคนละเรื่อง และคนละโลก

ถ้าไม่แก้ไขก็เท่ากับสร้างความเหลื่อมล้ำ, ไม่เป็นธรรม, ไม่เท่าเทียมให้มีขึ้นในชุมชนท้องถิ่นนั้นๆ เท่ากับแสดงว่าไม่มีเมตตาธรรมต่อชุมชนท้องถิ่นกันดารทรัพยากรทั้งทางทรัพย์สินและทางปัญญา เป็นปัญหาการปฏิรูปประเทศและปรองดอง

ราคา 400 บาท

ประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยที่ศึกษาการเปลี่ยนแปลงการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ซึ่งเริ่มผลิตขึ้นในทศวรรษ 2510 นั้น ถูกครอบงำด้วยแนวคิด“ชิงสุกก่อนห่าม”

แนวความคิด“ปฏิปักษ์ปฏิวัติ” ดังกล่าวยังคงดำรงฐานะครอบงำความรู้สึกนึกคิดทางการเมืองกระแสหลักของสังคมมาจนปัจจุบัน

การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ของ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์(รองศาสตราจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์) เล่มนี้ นิธิ เอียวศรีวงศ์ ยกย่องว่า           “ทำให้การศึกษาเกี่ยวกับ 2475 ก้าวพ้นข้อถกเถียงที่ออกจะตื้นเขินว่าการยึดอำนาจจำเป็นหรือไม่ ควรหรือไม่ ชิงสุกก่อนห่ามหรือไม่ ฯลฯ เสียที—–” “งานศึกษาชิ้นนี้เป็นความยิ่งใหญ่ จะอยู่ในสถานะที่สูงในวงการวิชาการที่สนใจ 2475 ไปอีกนาน”