Download PDF

หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันพฤหัสบดีที่  6   พฤษภาคม   พ.ศ. 2553

ท้องถิ่น อ. ศรีมโหสถ จ. ปราจีนบุรี ร่วมกันจัดงานประเพณีบุญบั้งไฟ ที่วัดต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ(อ. ศรีมโหสถ จ. ปราจีนบุรี) ตั้งแต่วันที่ 26, 27 แล้วจุดบั้งไฟไป “ขอฝน”ผีฟ้าพญาแถน ในวันพุธที่ 28 เมษายน 2553 ที่ผ่านมา

เหตุที่มีบุญบั้งไฟในท้องถิ่นลุ่มน้ำบางปะกง ทางภาคตะวันตกออกของไทยเพราะราษฎรส่วนมากที่มาตั้งหลักแหล่งอยู่ท้องถิ่นนี้ราว 184 ปีมาแล้ว ตั้งแต่ พ.ศ. 2369 ในแผ่นดินรัชกาลที่ 3 ล้วนเป็นกลุ่มพวนถูกกวาดต้อนเป็นเชลยจากเชียงขวาง ในลาว แล้วเรียกกันในเฉพาะไทยว่า ลาวพวน


ตระกูลลาวทั้งหมดล้วนเคารพนับถือแถน หรือภาษาปากว่า ผีฟ้าพญาแถน

บรรพชนคนไทยทุกวันนี้มีเชื้อสายลาวด้วย จึงนับถือแถนด้วย มีหลักฐานสำคัญมาก อยู่ในโองการแช่งน้ำยุคก่อนกรุงศรีอยุธยา เรียกพระพรหมสร้างโลกว่าขุนแผน เพี้ยนเสียงจาก(ขุน)แถนนั่นเอง

ประเพณีจุดบั้งไฟที่วัดต้นโพธิ์ฯคงมีมาตั้งแต่ยุคแรกมาตั้งหลักแหล่งที่นี่ราว  184 ปีมาแล้ว เพราะต้นโพธิ์มีก่อนลาวพวนมาถึง เมื่อลาวพวนมาถึงก็กราบไหว้ต้นโพธิ์เป็นศูนย์กลางศักดิ์สิทธิ์ของชุมชนท้องถิ่น มีจุดบั้งไฟสืบเนื่องมาจนแผ่นดินรัชกาลที่ 5 จึงทรงมีลายพระหัตถ์เล่าไว้ ต่อจากนั้นจุดบั้งไฟสืบจนปัจจุบันไม่เคยขาดตอน

เมื่อเรียนชั้นประถมอยู่วัดต้นโพธิ์ฯ ผมเป็นเด็กวัด “กินข้าววัด นอนศาลา ห่มผ้าผี” แต่ “ไม่มีเมียหมา” ถูกหลวงน้ากับหลวงพี่ให้ตำดินประสิวกับกำมะถัน ทำบั้งไฟ, พลุ, ตะไล, ฯลฯ นับไม่ถ้วน

“มโหสถศาลา” พิมพ์ใบปลิวแบ่งปันความรู้เหล่านี้แจกคนไปดูจุดบั้งไฟจะได้อ่านเล่นๆขณะรอดูบั้งไฟกระบอกใหม่ กับใช้รองตูดนั่งหัวคันนาแหงนเบิ่งบั้งไฟขึ้นฟ้าได้ ถ้าไม่ชอบก็ทิ้งลงถังขยะไปเลย ไม่มีปัญหาอะไร ถ้าชอบก็พับใส่กระเป๋าไปฝากลูกหลาน“อ่าน”ได้อีก

ความรู้มีอยู่ในทุกหนทุกแห่งทุกสถานที่และทุกเวลา แม้นอกห้องเรียน, นอกห้องสมุด, นอกหนังสือ, ฯลฯ ก็มีความรู้ได้อย่างง่ายๆ สบายมาก ไม่ต้องลำบากไปเข้าห้องเรียน, ห้องสมุด, แม้กระทั่งห้อง com. และห้องขี้

ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ที่ กศน. กระทรวงศึกษาธิการ หวงแหนดูแลเอง ไม่ยอมปล่อยให้ใคร แต่ไม่เคลื่อนไหวแบ่งปันเผยแพร่ความรู้สู่ท้องถิ่นให้สม่ำเสมอต่อเนื่อง มีแต่เสวยสุขบนกองทุกข์ของท้องถิ่น

คณะทำงานมโหสถศาลา เป็นกลุ่มเอกชนเลยต้องพิมพ์ใบปลิวอย่างกะทันหัน เพื่อแบ่งปัน“การอ่าน”ทีละเล็กทีละน้อย กับ“ความรู้”ความเป็นมาท้องถิ่นทีละนิด ทีละหน่อยตามมีตามเกิด ด้วยทุนทรัพย์ตัวเอง ไม่มีใครอุดหนุน

กระทรวงศึกษาธิการ ดีแต่(ปาก)พูด good but mouth

ฉะนั้น เราต้องร่วมกันออกแรงทำเอง ไม่ต้องวิงวอนร้องขอเทวดาหน้าไหนใน กศน. กระทรวงศึกษาธิการ

เมื่อห้องสมุดประชาชนฯ ของ กศน. ไม่ทำงาน เรามาร่วมมือกันยก“ห้องสมุด”ไปหาประชาราษฎรด้วย ใบปลิวแบ่งปันความรู้ สู่กัน“อ่าน”เถิด