หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันจันทร์ที่ 17   พฤษภาคม   พ.ศ. 2553

สี่แยกราชประสงค์มีศาลพระพรหม(สร้างขึ้นคราวสร้างโรงแรมเอราวัณ)           เป็นศูนย์กลางแก้บนของกรุงเทพฯและประเทศไทย แทนที่ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง          ตรงสนามหลวงที่มีมาก่อน

แก้บน กร่อนมาจากคำเต็มว่า แก้สินบน หมายความว่ามีผู้ติดสินบนผี(หรือเจ้า) ให้ช่วยสิ่งใดสิ่งหนึ่งจงสำเร็จ เมื่อสำเร็จตามต้องการแล้วต้องเอาสิ่งของสัญญาจะให้ไปเซ่นไหว้ เรียกแก้บน คือแก้สินบน

แต่ก่อน ละครรำเป็นของหาดูยาก เพราะเป็นมหรสพชั้นสูง มีเฉพาะในราชสำนัก คนมักติดสินบนผีถ้าสำเร็จจะมีละครรำถวาย เลยมีละครเร่ไปตามหมู่บ้าน       และประจำตามวัดมหาธาตุและวัดสำคัญๆ รับจ้างเล่นแก้บนหลอกผีหลอกเจ้า

ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 เริ่มมีวัฒนธรรมใหม่เรียกหลักเมือง(ก่อนหน้านั้นไม่เคยมี) เลยมีละครแก้บนเล่นที่ศาลหลักเมืองในกรุงเทพฯเป็นแห่งแรกของสยามประเทศ         มีคนไปบนบานศาลกล่าวเนืองแน่นทั้งวัน มีละครแก้บนของเอกชนเล่นสลับกัน

วัฒนธรรมท่องเที่ยว หลัง พ.ศ. 2500 ส่งผลให้ศาลพระพรหมกลายเป็นแหล่งแก้บนแห่งใหม่ นอกเหนือจากตามวัดสำคัญๆ เช่น วัดโสธร(ฉะเชิงเทรา), วัดพนัญเชิง(อยุธยา), วัดมหาธาตุ(เพชรบุรี), วัดพระศรีมหาธาตุ(พิษณุโลก), พระพุทธบาท(สระบุรี), ฯลฯ

ที่สำคัญ คือ ศาลพระพรหม แย่งลูกค้าแก้บนไปจากศาลหลักเมืองเกือบหมด แถมยังมีลูกค้าต่างชาติเพิ่มอีก เช่น ฝรั่ง แต่ที่สำคัญมากคือ จีน(ไต้หวัน, ฮ่องกง,สิงคโปร์, แผ่นดินใหญ่) ฯลฯ เพราะมีวัฒนธรรมจิ้มก้องอยู่ก่อนแล้ว คือติดสินบนนั่นแหละ

ความรุ่งเรือง มั่งคั่งของศาลพระพรหม ดูได้จากมีละครแก้บน ราว 4-5 คณะเล่นสลับทั้งกลางวันกลางคืน นางรำละครแก้บนแต่ละคนมีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนเท่าเรียนจบปริญญาโท บางคนอาจได้ปริญญาเอก ถ้ามีทิป

ละครรำแก้บนศาลพระพรหมนี่แหละเป็น“แม่เหล็ก”สำคัญก้อนหนึ่งดึงดูดให้         สี่แยกราชประสงค์และปริมณฑลคึกคักหนักแน่นแออัดยัดเยียดตลอดปี

ฉะนั้นที่รัฐและเอกชนเตรียมจัดกิจกรรมครั้งใหญ่ให้ราชประสงค์พลิกฟื้นคืนชีวิตดั้งเดิม(หลังเหตุการณ์ทางการเมืองเสื้อแดงทั้งแผ่นดิน)กรุณาอย่าลืมทำพิธีแก้บน กับศาลพระพรหม แล้วจัดชุมนุมนางรำละครแก้บนทั่วกรุงเทพฯจากทุกศาลมาแก้บนพร้อมกัน จะได้เป็นสิริมงคลแก่ราชประสงค์

แล้วเป็นมงคลต่อผู้พิทักษ์แก้บน คือนางรำละครแก้บนกับชาวปี่พาทย์        ทั้งหลาย จะให้หมอลำซิ่งแก้บนร่วมด้วยก็ได้ จะยิ่งดีด้วยซ้ำ และไม่ผิดจารีตประเพณีตรงไหนเลย ผีกับเจ้าก็ชอบ

“ราษฎร์ประสงค์” ที่แท้จริงคือแก้บน ฉะนั้นต้องมี “พิธีแก้บนแห่งชาติ” ในคราวนี้